Buradasınız

Anasayfa » Content

KEFALET VE GARANTİ SÖZLEŞMELERİ AÇISINDAN UYARLAMA SORUNUNA BİR BAKIŞ

Journal Name:

  • İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası

Publication Year:

  • 2012
Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Borçlar hukukumuza hakim olan sözleşmeye bağlılık (pacta sund servanda) ilkesine göre taraflar özgür iradeleri ile kurdukları sözleşmeye ne pahasına olursa olsun uymak durumundadırlar. Sözleşmenin kurulmasının ardından meydana gelen değişiklikler sözleşmenin koşullarını ne kadar zorlaş-tırsa da taraflar edimlerini ifa ile yükümlü kalmaya devam edeceklerdir. Ancak bu ilkenin istisnasız kabul edilmesi zaman zaman adaletsiz sonuçlara yol açar. Zira sözleşmenin kurulmasının ardından meydana gelen durum değişiklikleri kimi zaman sözleşmenin ifasını o denli katlanılmaz kılar ki, mağdur olan taraftan sözleşmenin kendisine yüklediği borçları aynı şartlarla ifa etmesini beklemek hakkaniyete aykırı hale gelir. Sözleşmenin uyarlanması da bu aşamada gündeme gelecek ve beklenmedik gelişmeler neticesinde kendisinden yine de edimini ifa etmesini beklemek dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edecek mağdur taraf bu yolla hakkaniyete uygun bir çözüm elde etme imkanına erişmiş olacaktır1. Nitekim birçok hukuk sisteminde farklı adlar altında sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasının kabul edildiği görülür2. Sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması bakımından ilk belirlenmesi gereken, uyarlamanın koşullarının oluşup oluşmadığıdır. Zira şartların sağlanamaması halinde uyarlamadan bahsedilemeyecektir. Kimi zaman değişen koşullara taraflardan birinin katlanması sözleşme veya kanun ile öngörülmüş olabilir. Kimi zaman ise sözleşme bizatihi niteliği gereği tarafların değişen koşullara katlanmasını gerektirebilir. Kişisel teminat sözleşmelerinden olan kefalet ve garanti sözleşmeleri de bu yönüyle incelenmeye muhtaç sözleşmelerdir3. Diğer bir ifade ile kefalet ve garanti sözleşmelerine has özelliklerin uyarlama talebine etkisini belirlemek, bu tür sözleşmelerin uyarlamaya konu olup olamayacağını tespit etmek gerekir. Bu amaçla çalışmamızda bu sözleşmelerin tek tarafa borç yükleyen sözleşme ve risk sözleşmesi olmalarının sözleşmenin uyarlanması şartları karşısındaki durumunu ve kefilin ve garanti verenin asıl borçlunun sahip olduğu uyarlama hakkından yararlanıp yararlanamayacağı meselesini inceleyeceğiz. Tüm bu incelememiz boyunca hem 818 sayılı Borçlar Kanunu ("BK"), hem 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ("TBK") hem de yeri geldiğinde kaynak İsviçre Borçlar Kanunu ("İBK") hükümlerini dikkate alacağız.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastirmax-kefalet-garanti-sozlesmeleri-acisindan-uyarlama-sorununa-bir-bakis.pdf
  • 1
319-356
  • Turkish

REFERENCES

References: 

AKYOL, Şener: Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, 2. bası, Vedat Kitapçılık, 2006.
ARAT, Ayşe: Sözleşmenin Değişen Şartlara Uyarlanması, Seçkin, Ankara, 2006.
AYDIN, Tülay/ARSLANDOĞAN-KURŞUNCU, Birce: "Borçlunun Mali Durumunun Kefilin Konumuna Etkisi", Prof Dr. Yavuz Alangoya İçin Armağan, Alkım, İstanbul, 2007, s. 639-666.
BAYSAL, Başak: Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha, İstanbul,
2009.
BİLGE, Necip: "Kefilin Mesuliyetinin Şümulü", AÜHFD, C. XI, Sa: II, 1956, s. 86-171.
BUZ, Vedat: Borçlunun Temerrüdünde Sözleşmeden Dönme, Yetkin Yayınları, Ankara, 1998 (kıs. Sözleşmeden Dönme).
BUZ, Vedat: Medeni Hukukta Yenilik Doğuran Haklar, Yetkin Yayınları, Ankara, 2005 (kıs. Yenilik Doğuran Haklar).
DEVELİOĞLU, Hüseyin Murat: Kefalet Sözleşmesini Düzenleyen Hükümler Işığında Bağımsız Garanti Sözleşmeleri, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2009.
DURAL, Mustafa: Borçlunun Sorumlu Olmadığı Sonraki İmkansızlık (BK 117), İstanbul, 1976.
ELÇİN-GRASSINGER, Gülçin: Borçlar Kanununa Göre Kefilin Alacaklıya Karşı Sahip Olduğu Savunma İmkanları, İstanbul, Alfa, 1996 (kıs. Kefilin Savunma İmkanları).
ELÇİN-GRASSINGER, Gülçin: "Kefalet Sözleşmesinden Doğan Bazı Hukuki Sorunlar", Banka ve Tüketici Hukuku Sorunları Sempozyumu, XII Levha, İstanbul, 2010 (kıs. Sempozyum).
EREN, Fikret: Borçlar Hukuku, 9. bası, Beta, İstanbul, 2006.
ERGÜNE, Mehmet Serkan: Olumsuz Zarar, Beta, İstanbul, 2008.
ERMAN, Hasan: İstisna Sözleşmesinde Beklenilmeyen Haller (BK.365/2), İstanbul, 1979.
GÜMÜŞ, Mustafa Alper: Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2008.
GÜRSOY, Tahir: Hususi Hukukda Clausula Rebus Sic Stantibus (Emprevizyon Nazariyesi), Ankara, 1950.
İMRE, Zahit: "Türk Medeni Hukukuna Göre Hakimin İktisadi Meseleler Karşısında Durumu (Türk Medeni Kanununun Değiştirilmesinde Zorunluluk var mıdır?)", Prof. Dr. Fikret Arık'a Armağan, Ankara, 1973. s. 153-194.
KAPLAN, İbrahim: Hakimin Sözleşmeye Müdahalesi, Ankara, 1987.
KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip: Güven Nazariyesi Karşısında Borç Sözleşmelerinde Hata Kavramı, İstanbul, 1968 (kıs. Hata).
KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip: "İşlem temelinin çökmüş sayılabilmesi için sosyal felaket olarak nitelendirilebilecek olağanüstü bir olayın gerçekleşmesi şart mıdır?", Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman Anısına Armağan, Ed. Rona Serozan/İlhan Ulusan/Nami Barlas, Beta, İstanbul, 2000 (kıs. İşlem Temeli).
KIRCA, İsmail: Hukuki Yönüyle Borsa Opsiyon İşlemleri, Bankacılık ve Ticaret Hukuku Enstitüsü Yayınları, Ankara, 2000.
KUNTALP, Erden: "Teminat Kavramı, Teminat Türleri ve Bunlardan Doğan Sorumluluk", Prof. Dr. Reha Poroy'a Armağan, İstanbul, 1995, s. 263-298.
KURU, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, C. II, 6. Bası, Demir Demir, İstanbul, 2001.
OĞUZMAN, Kemal/ÖZ, Turgut: Borçlar Hukuku - Genel Hükümler, Gözden Geçirilip Güncelleştirilmiş 8. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2010.
OLGAÇ, Senai: Borçlar Hukuku - Kazai ve İlmi İçtihadlara Göre Akdin Muhtelif Nevileri, C.l, Hak Kitabevi, İstanbul, 1967.
ÖZEN, Burak: Kefalet Sözleşmesi - Özellikleri-Kuruluşu-Türleri, İstanbul, Vedat Kitapçılık, 2008.
REİSOĞLU, Seza: Banka Teminat Mektupları ve Kontrgarantiler, 3.baskı, Ankara, 1997 (kıs. Banka Teminat Mektupları).
REİSOĞLU, Seza: Garanti Mukavelesi, Ankara, Ankara Hukuk Fakültesi Yayınları, 1963 (kıs. Garanti).
REİSOĞLU, Seza: Türk Hukukunda ve Uygulamasında Kefalet, Ankara, 1992 (kıs. Uygulamada Kefalet).
REİSOĞLU, Seza: "Yabancı Para Üzerinden Taahhüt Altına Girilmesi ve Hukuki Sonuçları", BATİDER, C. XIII, sa. 3-4, Ankara, 1986, s. 143-156 (kıs. Yabancı Para).
SEROZAN, Rona: Borçlar Hukuku - Özel Bölüm, 2. bası, Filiz Kitabevi, İstanbul 2006.
SEROZAN, Rona: İfa - İfa Engelleri - Haksız Zenginleşme (Kocayusufpaşaoğlu/ Hatemi/Serozan/Arpacı: Borçlar Hukuku Genel Bölüm - Üçüncü Cilt), Gözden geçirilip genişletilmiş 5. bası, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2009 (kıs. İfa-İfa Engel-leri-Haksız Zenginleşme).
SEROZAN, Rona: "Karşılıklı Sözleşmelerde Baştan Dayatılmış veya Sonradan Oluşmuş Edimler Arası Dengesizliğin Uyarlama Yoluyla Düzeltilmesi", Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman Anısına Armağan, Ed. Rona Serozan/İlhan Ulu-san/Nami Barlas, Beta, İstanbul, 2000, s. 1123-1232.
SEROZAN, Rona: Sözleşmeden Dönme, Gözden Geçirilmiş 2. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2007.
SİRMEN, Lale: Türk Özel Hukukunda Şart, Ankara, 1992.
TANDOĞAN, Haluk: Borçlar Hukuku - Özel Borç İlişkileri, C. 2, 3. bası, Ankara, 1987.
TANDOĞAN, Haluk: Borçlar Hukuku - Özel Borç İlişkileri - Kendine Özgü Yapısı Olan Karma Sözleşmeler, Satış ve Çeşitleri, Trampa Bağışlama, C. 1/1, 5. Basıdan 6. Tıpkı bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2008.
TEKİNAY, Selahattin Sulhi/AKMAN, Sermet/BURCUOĞLU, Ha-luk/ALTOP, Atilla: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş 7. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 1993.
TOPUZ, Seçkin: Türk-İsviçre ve Alman Borçlar Hukukunda Denge Bozulması ve İfa Güçlüğü Durumlarında Sözleşmeye Müdahale, Yetkin, Ankara, 2009.
von TUHR, Andreas: Borçlar Hukuku, (çeviren Cevat Edege), Olgaç Matbaası, Ankara, 1983.
YAVUZ, Cevdet: Türk Borçlar Hukuku - Özel Hükümler, 7. basıdan 8. Tıpkı bası, İstanbul, Beta, 2009.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com