You are here

Öğretmen görüşlerine göre öğrencilerin zorba davranışlara başvurma düzeyleri ve öğrenme ortamlarının incelenmesi

The teachers’ views on student bullying behavior and investigation of learning environment

Journal Name:

Publication Year:

Abstract (2. Language): 
This descriptive study explores teachers’ perceptions of students’ bullying behavior and the contexts of student bullying. Research data are analyzed using the SPSS 19 package. Research is carried out in some towns and villages in Uşak in 2013-2014 academic years. The research sample consists of 192 primary school-teachers and 353 subject teachers. The sample consists of a total of 545 teachers; 248 female, 297 male teachers. In the study, three dimensions are determined including direct bullying, indirect bullying and verbal bullying. It is determined that students frequently resort to bullying behavior. Students learn bully behavior from classmates. Increased student academic achievements are concomitant with less frequent student bullying behavior.
Abstract (Original Language): 
Tarama modeliyle yapılan bu çalışmada, öğretmen görüşlerine göre ilk ve ortaöğretim öğrencilerinin başa çıkma yöntemi olarak zorba davranışlara başvurma düzeyleri ve zorba davranışları öğrenme ortamları incelenmiştir. Araştırmanın verileri SPSS 19 paket programında değerlendirilmiştir. Araştırmada Başar ve Çetin (2013) tarafından geliştirilen “Zorba Davranışlar Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Uşak il merkezi, bazı ilçe ve köylerde gerçekleştirilmiştir. Araştırma örnekleminin 192’sini sınıf öğretmeni, 353’ünü branş öğretmeni oluşturmaktadır. Toplam 545 öğretmenden oluşan örneklem cinsiyet olarak 248 kadın ve 297 erkek öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada doğrudan zorbalık, dolaylı zorbalık ve sözel zorbalık olmak üzere üç boyut saptanmıştır. Öğrencilerin zorba davranışlara başvurmalarının sık sık düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler zorba davranışları en çok okul arkadaşlarından öğrenmektedir. Öğrenim görülen okulun akademik başarısı arttıkça zorba davranışlara başvurma düzeyleri azalmaktadır.
157
173

REFERENCES

References: 

Alper, S. İ. (2008). “İlköğretimde zorbalık”. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi, Sosyal
Bilimler Enstitüsü, Bursa.
Arıman, F. (2007). “İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerin zorbalık eğilimleri ile okul iklimi algıları arasındaki
ilişkinin incelenmesi”. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler
Enstitüsü, İstanbul.
Ayas, T. (2008). “Zorbalığı önlemede tüm okul yaklaşımına dayalı programın etkililiği”, (Yayınlanmamış
doktora tezi), Ankara Üniversitesi, Ankara.
Ayas, M, & Horzum, M. B. (2011). Exploring the teachers’ cyber bullying perception in terms of various
variables, International Online Journal of Educational Sciences, 3(2), 619-640.
Başar, M. & Çetin, Ö. (2013). İlk ve orta öğretim öğrencilerinin zorba davranışlara başvurma düzeyleri ve bu
davranışları öğrenme ortamlarının incelenmesi, E-Journal of New World Sciences Academy, 8(4),
474-488.
Başar, M. (2011). “Sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışların yönetiminde örtük program”, (Yayınlanmamış
doktora tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Besag, V. (1995). Bullies and victims in schools, Philadelphia: Open University Press.
Bosworth, K., & Espelage, D. L. (1999). Factors Associated with Bullying Behavior in Middle School Student.
Journal of Early Adolence, 19(3), 341-362.
Craib, I. (2008). Psikanaliz nedir? (II. Baskı), Çev. Ali Kılıçoğlu, İstanbul: Say Yayınları.
Coşkun, G. (2008). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin zorbalık eğilimleri ile problemli internet
kullanımları arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal
Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
Çankaya, İ. (2011). İlköğretimde akran zorbalığı, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 81-92.
Dölek, N. (2002). “İlk ve ortaöğretim okullarındaki öğrenciler arasında zorbaca davranışların incelenmesi
ve zorbalığı önleme tutumu geliştirilmesi programının etkisinin araştırılması”. (Yayınlanmamış
doktora tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Elliot, M. (1992). Bullying a practical guide to coping for schools. Harlow: Longman Group UK.
Eron, L. D. (1989). The development of aggressive behavior from the perspective of developing behaviorism,
American Psychology, 42, 435-442.
Gündoğdu, R, Yavuzer, Y, & Karataş, Z. (2011). Eğitim fakültesi öğrencilerinin çatışma çözme becerilerinin
ve kaygı düzeylerinin incelenmesi, E-Journal of New World Sciences Academy, 6(1), 341-361.
Feist, J., & Feist, G. J. (2006). Theories of personality (Six Editions), New York: McGraw Hill.
Freud, S. (2008). Psikanaliz üzerine, (14. Baskı), Çev. A. Avni Öneş, İstanbul: Say Yayıncılık.
Freud, S. (1999). Savaş ve ölüm üzerine düşünceler, (IV. Baskı), Çev. Selçuk Budak, Ankara: Öteki Yayınları
Horney, K. (1999). Ruhsal çatışmalarımız, (IV. Baskı), Çev. Selçuk Budak, Ankara: Öteki Yayınevi.
Kapçı, E. G. (2004). İlköğretim öğrencilerinin zorbalığa maruz kalma türünün ve sıklığının depresyon,
kaygı ve benlik saygısıyla ilişkisi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(1), 1-13.
Jackson, P. W. (1968). Life in classrooms, New York: Holt, Rinehart and Winston Inc.
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Kılıç, N. (2009). “İlköğretim 6.7.8. sınıf öğrencilerinin zorbalık düzeylerinin yordanması (Konya Cihanbeyli
ilçesi örneği)”, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü,
Ankara.
Eğitim Bilimleri Dergisi / Journal of Educational Sciences • Yıl: Ocak 2015 • Cilt-Sayı: 41 • ss. 157-173
173
Koç, Z. (2006). “Lise öğrencilerinin zorbalık düzeylerinin yordanması”. (Yayımlanmamış doktora tezi), Gazi
Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Olweus, D. (1993). Bullying at school: what we know and what we can do, Cambridge: MA: Blackwell
Paykoç, F. (1995). Sosyal bilgiler eğitiminde çağdaş eğilimler, TED, İlköğretim Okullarında Sosyal Bilgiler
Öğretimi ve Sorunları, 46-68.
Pereira, B., Mendença, D., Neto, C., Valente, L., & Smith, P. K. (2004). Bullying in Portuguese schools, School
Psychology International, 25(2) 241-254.
Pişkin, M., & Ayas, T. (2011). Akran zorbalığı ölçeği: çocuk formu, Akademik Bakış Dergisi, 23, 44-66.
Pişkin, M. (2005). Okulda akran zorbalığı, Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü Özel Eğitim Rehberlik
ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Bölümü “Okullarda Şiddet” Paneli, Ankara: 12 Ocak 2005.
Stephenson, P., & Smith, D. (1992). Why some schools don’t have bullies? M. Elliot (Ed.) Bullying. A Practical
Guide to Coping for Schools, Wiltshire: Longman.
Şirvanlı, Ö. D. (2010). Ergenlerde akran zorbalığının yaş, cinsiyet ilişkisi. www.psikiyatridizini.org sitesinden
05.04.2012 tarihinde alınmıştır.
Totan, T., & Yöndem, D. Z. (2007). Ergenlerde zorbalığın anne baba ve akran ilişkileri açısından incelenmesi,
Ege Eğitim Dergisi, 8(2), 53-68.
Whitney, S. (1993). A survey of the nature and extent of bullying in junior middle and secondary schools,
Educational Resarch, 35, 325-342.
Yüksel, S. (2004). Örtük program, Ankara: Nobel Yayınları

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com