REFAHIN ÇALIŞMA MÜNASEBETLERİNE TESİRİ

Ferdin olduğu gibi bir toplumun yaşayışına, toplum içindeki münasebetlere sayısız denecek kadar çok faktör tesir etmektedir. Bu faktörler toplum hayatında iç içe bulunmakta ve birbirlerini karşdıkh etkilemektedirler. Politika kararlarının iktisadî hayata, dinî inanışların eğitimin yaygınlık ve muhtevasına, sağlık durumunun fertler arasındaki beşerî münasebetlerin ahenkli olup olmamasına nasıl tesir ettiğini tesbit etmek çok zor olmamaktadır. Fakat bu faktörleri çoğalttıkça karşımıza çıkan girift karşıhklı tesirler ağı, bunlardan lıerbirinin diğerleriyle olan münasebetlerini aydınlığa çıkarmakta büyük güçlük yaratmaktadır. Bu durum karşısında meselâ ' yüksek ücretler mi yüksek prodüktiviteyi sağlar" veya "iyi ve kaliteli bir eğitim sistemi mi iktisadî gelişmeyi süratlendirir?" sualleri bu oluşlar için tam bir isabetle sorulmuş olmamaktadır. Çünkü etken gibi görünen faktörler bizatihi netice gibi görülenler ve daha bir çok -diğerleri tarafından etkilenmekte ve onlar olmadan ortaya çıkamamaktadır. Yüksek bir prodüktiviteye ulaşamayan bir ekonomide yüksek bir ücret politikası gerçekleştirmek ve bunu devam ettirmek hangi ölçüde mümkündür? Bu halin tersine düşünülmesi, yani bir veya bir çok faktörü statik farzederek diğerinin değişkenliğini farzetmek gerçek oluşları ne derece bir sadakatle aksettirir?