1)
B
u konuda geniş bilgi için bkz: Mesut Gülmez, "Meclis-i Mebusan'da İş Yasası ve İşçi Sorunu Özerine Görüşmeler ve Tartışmalar", A esse İdaresi Dergisi, Cilt 15, Sayı 3, Eylül 1983, s. 69-97; Mesut Gülmez, Türkiye'de Çalışsa İlişkileri (1936 Öncesi), TODAİE Yayını, Ankara 1983, s. 190-197; Zafer Toprak, "Sosyal Politika Tarihimizin İlk Önlemler Paketi: Müessesat-ı Sınaiyyede Çocukların ve Kadınların Çalıştırılması (1910)», TopltiB ve Bili», Sayı 27, Güz 198*, s. 229-237.
2)
İlha
n Tekeli-Selim İlkin, 1929 DBnya Buhranında Türkiye'nin İktisadi Politika Arayışları, ODTÜ Yayını, Ankara, 1977, s. 197-198; Selim İlkin, "Devletçilik Döneminin İlk Yıllarında İşçi Sorununa Yaklaşım ve 1932 İş Kanunu Tasarısı", Türkiye İktisat Tarihi Üzerine Araştırmalar. Gelişme Dergisi: 1978 Özel Sayısı, s. 258-261.
3)
Mesu
t Gülmez, "1932 Tasarısının İlk Metnine İlişkin Bazı Belgeler", Mülkiyeliler Birliği Dergisi, Sayı 77, Şubat-Mart 1985, s. 50-56.
*) 1932
î
ş Kanunu Layihasına ilişkin resmi yazılar ve belgeler için bkz: Mesut Gülmez, Türkiye Belgesel Çalışsa İlişkileri Tarihi (1936 Öncesi), TODAİE Yayını, Ankara, 1983, s. 3*3-*M.
5)
B
u konuda bkz: Mesut Gülmez, "1932 İş Yasası Tasarısı Konusunda Amele Birliğinin ve Madencilerin Görüşleri", Anae İdaresi Dergisi, Cilt 17, Sayı *, Eylül 198*, s. 135-172; »1932 İş Yasası Tasarısı ve İzmir İşçilerinin Görüş ve Dilekleri", Anae İdaresi Dergisi, Cilt 18, Sayı 1, Mart 1985, s. 97-11*; "1932 İş Yasası Tasarısı Konusunda Ziya Haşim'in Bir Notu", Yapıt, Sayı 10, Nisan-Mayıs 1985,-s. 87-100.
6)
B
u çekilmenin öyküsü konusunda bkz: Yakup.Kadri Karaosmanoğlu, Politikada *5 Yıl, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1968, s. 116-122.
7)
"İktisa
t Vekili Celal Beyefendinin Tamimi", İstanbul Ticaret ve Sanayi Odası HecBuası, Numara: 9, Eylül 1932, s. ?99Jt01; Cunhuriyet, 12 Eylül 1932; s. 1.
8)
"İktisa
t Vekaleti Ecnebi Mütehassıslar Getirecek", Ctrahuriyet, 3 Teşrinisani 1932, s. 1.
9) Walker
D
. Kines ve ötekiler, Türkiye'nin İktisadî Bakından ümmı Bir Tetkiki 1933-193*, Kitap I, Cilt I, s. 7.
- 161 -
10)
"Amerikal
ı Mütehassıs", Hakiaİyeti Milliye, 27 Haziran 1933, s. 2.
11)
"İ
ş Kanunu Mütehassıslara Tetkik Ettiriliyor", Cumhuriyete, 13 Teşrinisani 1932, s. 3.
12)
"Al
i İktisat Meclisi», Hakimiyeti Milliye, 11 Temmuz 1933, s. 1.
13)
i
ş çevreleri temsilcilerinin yer aldığı ve hiçbir işçi temsilcisinin bulunmadığı İş Kanunu Encümeni üyeleri şunlardı: "Halis Paşa, Ziraat Bankası Müdürü Umumî Muavini Anaet Suphi Bey, Kırzade Şevki Bey, İstanbul ticaret odası ikinci reisi Habipzade Ziya Bey, İstanbul ticaret ve sanayi odası umumî kâtibi Mehaet Vehbi Bey, İstatistik Umum Müdür Vekili Celâl Bey, madenci Rıfat fazlı Bey, âli iktisat meclisi umumî kâtibi Enis Behiç Bey" (a.y.).
1*)
M
. Vehbi, "İş Kanunu Hazırlanırken, nT„C İstanbul Ticaret ve Sanayi Odası Mecmuası, Numara: 7, Temmuz 1933, s. 25*.
15)
"Al
i İktisat Meclisinde", Hakimiyeti Milliye, 25 Temmuz 1933, s. 1-2.
16)
B
u yazılar için bkz: Mesut Gülmez, Türkiye Belgesel Çalışsa İlişkileri farifai, s. **2-**5.
17)
Tasarını
n yaşam Öyküsünün bu son bölümü için bkz: TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: V, İçtima: 1, Cilt 12, S. Sayısı: 19*, İş Kanunu Layihası ve
^Muvakkat Encümen Mazbatası (1/162), s. 1-2, 23-29, *9 ve 5*.
18) 1936
İ
ş Yasası'na ilişkin Meclis görüşmelerinin genel bir değerlendirmesi için bkz: Mesut Gülmez, "Ellinci Yılında Birinci İş Yasası Üzerine Bazı Notlar", hsm İdaresi Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, Haziran 1986, s. 128-133.
19)
"İ
ş Kanunu", Cuahuriyet, 23 Mart 1932, s. 3.
20)
Kema
l K. Karpat, Türk Deıokrasi Tarihi (Sosyal, Ekonomik, Kültürel Temeller), İstanbul, 1967, s. 100 ve 69.
21)
"Rece
p Bey Faşist.Fırkasında", Cuahuriyet, 30 Mayıs 1932, s. *.
22)
B
u belge.için bkz: Mesut Gülmez, Türkiye Belgesel Çalışaa İlişkileri Tarihi, s. *98-517-
23)
F
„ Maurette, "Rapport sur une mission en Bulgaria, en Turquie et en Grece", (13 avril-12 mai 1935). UÇB Arşivi, Dossier No: G 900/*6/3*, Date enregistrement: 10.7.35, Objet: M. Maurette1s Report on his Mission in Bulgaria, Turkey and Greece (13 apri1-12 May 1935).
2*)
UÇÖ'nU
n İş yasası hazırlama ve başka konularda Türkiye'ye sağladığı ve geçmişi, ülkemizin UÇÖ üyesi niteliğini kazandığı 1932 Temmuz'un-dan çok önceki yıllara değin inen yardımlarla, Türkiye-UÇÖ arasındaki ilişkileri, belgeleriyle birlikte bir başka çalışmamızda ayrıca ve ayrıntılı olarak ele alacağız.
25)
Tunçosag'ın
, "Dördüncü ve sonuncu tasarı" olduğunu öne sürdüğü 193* tasarısının hazırlayıcısı olarak adını verdiği "Alsan asıllı Prof. Schı#eigert"in, Dr. Oscar Weigert olduğunu sanıyoruz (Kenan Tunçomağ, "Atatürk Döneminde İş İlişkilerinin Düzenlenmesi", Atatürk ve Hukuk, Anayasa Mahkemesi Yayını, Ankara, 1982, s. 109).
- 162 -
26) Weigert'in 1936
î
ş Yasası'nm temel kurallarını İncelediği yazısının tanıtma bölümünde, yeni iş mevzuatının hazırlanmasında ve uygulanmasının düzenlenmesinde işbirliği yapmak üzere uzman olarak Türkiye'ye çağrıldığı belirtiliyor (Dr. Oscar Weigert, "Le nouveau code turc du travail", Revue international du travail, Vol. XXXV, No: 6, Juin 1937, s. 785). Bu kısa açıklamadan, Weigert'in "Mesai Müşaviri" görevinin uzun sürdüğü anlaşılmaktadır.
2?)
B
u konuda bkz: Mesut Gülmez, Türkiye'de Çalışsa İlişkileri, s. 2*9-251.
28)
"î
ş Kanunu Çıkıyor. Celâl Beyefendinin Mühim Beyanatı", Cushuriyet, 7 Teşrinievvel 1932, s. 1.
29)
"î
ş Hayatı ve Dış Tecimde Hedefimiz", Ulus, 22 Ağustos 1935, s. 1-Z.
30) Walker
D
. Hines ve ötekiler, a.g.e-, Kitap II, Cilt V, Vı, VII, s. 2*6-2*7 ve 268.
31)
CH
P Program, Partinin Dördüncü Büyük Kurultayı Onaylamıştır, Mayıs 1935, Ankara, s. 8-9.
32)
CH
P Genel Sekreteri R. Peker'in Söylevleri, Ankara, Ulus Basımevi, 1935, s. 3-7.
33)
CH
P Genel Sekreteri R. Peker'in Söylevleri, s. 8-2*; CHP Dördüncü Büyük Kurultayı GOrflşaeleri Tutulgası, 9-16 Mayıs 1935, Ulus Basımevi, Ankara, s. ** vd.
3*)
Rece
p Peker'in İş Yasası'nın işçi sorununa ve çalışma ilişkilerine yaklaşımını özlü bir anlatımla dile getirdiği görüşleri için ayrıca bkz: Mesut Gülmez, a.g.ta., s. 136-139.
35)
S
. sayısı 19*, a.g. TBMM Zabıt Ceridesi, s. *9-92.
36)
Özetlene
n kuralların 1936 yasasıyla karşılaştırmasını yapabilmek için bkz: Mesut Gülmez, "Ellinci Yılında Birinci İş Yasası Üzerine Bazı Notlar», s. 1*1-1*8. .
37)
Mesu
t Gülmez, Türkiye Belgesel Çalışsa İlişkileri Tarihi, s. 508.
38)
B
u konuda bkz: Mesut Gülmez, a.g.s., s. 1**-1*8.
39)
Yukarıd
a değinildiği gibi, ÎÎM tasarısının karşılaştırıldığı uluslararası sözleşmeler arasında, 11 sayılı Tarımda Dernek Hakkı Sözleşme¬. si de vardı. încelemede varılan sonuç, tasarının "alelumum birlik
meselesi"ni söz konusu etmediği ve "coalition" sorunu konusunda da "sakit" olduğu, ancak grev ve lokavtın yasaklanmış olması nedeniyle "coalition hakkının da kendiliğinden tanınmaması" yolunda idi.
Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com
