TÜRK DİLLERİNDE BİRLEŞİK EYLEM MESELESİ

Birleşik eylem meselesi yalnız türkolojide değil, hem de genel dilcilikte çözümünü bekleyen tartışmalı problemlerdendir. Bugüne kadar birleşik eylemlerin sınırı, buraya dahil olan eleman parçalarının özüyle ilgili genel bir fikir yoktur. Birleşik eylemlerin meydana gelmesi süreci bilindiği gibi birleşik söz öğretiminden1 dışarı çıkmıyor ve çıkmamalıdır. Fakat yazık ki, ayrı ayrı Türk dillerinin birleşik eylemleri adlandırılırken bu konu unutulmakta, çok hallerde de her hangi iki (ve daha çok) kelime zenginliği, birleşik eylemleri adlandırmak için temel olarak alınmaktadır. Tam zamanında kayd etmeliyiz ki, Türk dillerinin gramer yapısında birleşik kelimeler daha önemli yer alır. Şöyle ki, Türk dillerinde eylem yaratıcılığı sürecinin önemli bir kolunu da analitik yolla kelimelerin yapılması teşkil ediyor. Türk dillerinde analitik söz dizimi yoluyle fazlaca yeni kelime unsuru birleşik kelimeler olarak biçimlenir; bu, dillerin kelime hazinesini hayli zenginleştirir. Böylelikle söyleyebiliriz ki, bütün Türk dillerinde birleşik kelimelerin mahiyeti onların meydana gelmesinin kuralları başka söz dizimi kategorileri, özellikle çeşitli söz takımlarından onları ayıran unsurlar şimdilik türkolojide çözümlenmemiş problemler olarak kalmaktadır.