GAZALİ'NİN MANTIK KİTAPLARINDA ÖNERME KONUSU

İslam Dünyasında Gazali'nin Mantıkla ilgili görüşleri konusunda derli toplu bir eser olarak gördüğümüz bu eser, bu çeviri okunduğunda da görüleceği üzere, Gazali'nin bu alanla ilgili beş eseri göz önünde bulundurularak bir tahlile gidilmiştir. Refik el-Acem tarafından telif edilen bu eser bir giriş ve iki ana bölümden o¬luşmaktadır. Birinci bölüme başlamadan Önce mantıkla ilgili genelde tarihi bilgilerin yer aldığı bir girişe yer verilir, (ss.15-49) Birinci bölümden itibaren de Gazali'nin kitaplarındaki konular sunulur. Bu sunuşta takip edilen metot Gazali'nin mantık eserlerinin telif sırasına göre mantık konularının ele alınmasıdır. îlk olarak Tanım konusu sunulur. Ancak burada tanımdan Önceki lafızlar ve diğer bahisler de hesaba katılır ve bu yazıdaki tertib üzere konu işlenir. Ayrıca başlangıçta Gazali'nin hayatıyla ilgili bir kısa tarihçe ve mantıkla ilgili terimlerin hangi kitapta nasıl geçtiğine dair bir cedvel de verilir, (ss.63-101) Ardından Önermeler konusu incelenir, (ss. 101-115) Daha sonra ise Kıyas konusu sunulur, (ss. 117-183) Eserin ikinci bölümü "Gazali'nin Mantıksal Arkaplam" adını taşır. Bu bölüm de kendi içerisinde üç kısma ayrılır. Birincisi, Gazali Mantığında mefhum ve masadak konusudur. İkinci olarak Gazali Mantığında ilişkilerin incelenmesi konusu yer alır. Üçüncüsü ise, İslami Usul ve Anlamların Arkaplanları başlığını taşır.(ss.185-306) Kitabın sonunda sonuç ve neticeler kısmı yer alır. (ss.307-325) En sonda ise kaynakça ve terimlerin bir fihristi verilir. Kitabın yazarına gelince; bu ve bu eserden Önce ve sonra bir çok önemli eserlerin meydana getirilmesinde gerek yalnız ve gerekse de bir heyet dahilinde emeği geçen Dr. Refik el-Acem, bu sahada araştırma yapan ve eserler meydana getiren çok üretken değerli bir ilim adamıdır. Lübnan'da yaşayan yazarın imza attığı eserlerden bazıları şunlardır: