You are here

Home » Content

18. YÜZYIL A AİT BİR TIP METNİNDE TERMİNOLOJİ

TERMINOLOGY IN A MEDICAL TEXT OF THE 18th CENTURY

Journal Name:

  • Diyalektolog - Ağız Araştırmaları Dergisi

Publication Year:

  • 2016
DOI: 
http://dx.doi.org/10.22464/diyalektolog.109

Key Words:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Until today, numerous studies on medical texts have been carried out by both Turcologists and medical historians. Many studies have been carried out from the age of the Old Anatolian Turkish to the end of the 18th century which was defined as late period of the Ottoman Empire. Although these studies which are mostly focused on the studies were written in the age of Old Anatolian Turkish, there have not been so many studies which were about works in the Ottoman period. The reason behind this may be the weight of language because of increasing effect of Arabic and Persian languages in these studies. In this study, the terminology in Netîcetü'l-Fikriyy e fi Tedbîri Velâdeti'l-Bikriyye which is the second significant study written about gynecological and pediatric diseases in history of medicine has been focused on. It has been seen that Turkish language has not been ignored, the explanatory power of Turkish language on terms has been established, in Hekimbaşı Gevrekzâde Hâfız Hasan Efendi's study which consists of Arabic words and phrases in a considerable extent.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Tıp metinleri üzerinde günümüze kadar gerek Türkologlar gerekse tıp tarihçileri tarafından birçok çalışma yapılmıştır. Eski Anadolu Türkçesi döneminden Osmanlının geç dönemi olarak nitelendirilen on sekizinci yüzyılın sonuna kadar birçok eser verilmiştir. Daha çok Eski Anadolu Türkçesi döneminde yazılmış olan eserler üzerinde yoğunlaşan bu çalışmaların yanında Osmanlı döneminde kaleme alınan eserler üzerinde çok fazla çalışma yapılmamıştır. Bunda, söz konusu eserlerde Arapça ve Farsçanın etkisinin iyiden iyiye kendini hissettirmesi dolayısıyla kullanılan dilin ağırlaşması etkili olmuş olabilir. Bu çalışmada, Türk tıp tarihinde kadın ve çocuk hastalıklarıyla ilgili yazılmış ikinci önemli eser olan Netîcetü'l-Fikriyye fi Tedbîri Velâdeti'l-Bikriyye'deki terminoloji üzerinde durulmuştur. Hekimbaşı Gevrekzâde Hâfız Hasan Efendi tarafından kaleme alınan Arapça kelime ve tamlamaların önemli bir yer tuttuğu eserde, Türkçenin de göz ardı edilmediği görülmüş, Türkçenin bu dönemde terimleri karşılama gücü ortaya konulmuştur.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastirmax-18-yuzyil-ait-bir-tip-metninde-terminoloji.pdf
  • 13
37
49
  • Turkish

REFERENCES

References: 

Adıvar, A. (1991). Osmanlı Türklerinde ilim. İstanbul: Remzi Kitabevi. Aydın, E. (2006). Dünya ve Türk Tıp Tarihi. Ankara: Güneş Kitabevi.
Bayat, A. H. (1999). Osmanlı Devletinde Hekimbaşılık Kurumu ve Hekimbaşılar. Ankara:
Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
Bayat, A. H. (2003). Tıp Tarihi. İzmir: Sade Matbaa.
Ceyhan, Â. (2006). Türk Edebiyatı'nda Hazret-i Ali Vecizeleri. Ankara: Öncü Kitap. Develi, H. (2009). Osmanlı'nın Dili. İstanbul: Kesit Yayınları.
Ercilasun, A. B. (2009). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
Ergin, M. (2003). Türk Dilbilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
Fazlıoğlu, İ. (2003). Osmanlı Döneminde Bilim Alanındaki Türkçe Telif ve Tercüme Eserlerin Türkçe Oluş Nedenleri ve Bu Eserlerin Dil Bilincinin Oluşmasındaki Yeri ve Önemi. KutadgubiligFelsefe-Bilim Araştırmaları, S. (3), s.151-184.
Gevrekzâde Hâfız Hasan. Netîcetü'l-fikriyye fî-tedbîri velâdeti'l-bikriyye. İstanbul Üniversitesi Kütüpanesi. Türkçe Yazmalar. No. 7092.
. Netîcetü'l-fikriyye fî-tedbîri velâdeti'l-bikriyye. Süleymaniye Kütüphanesi.
Hacı Mahmud. No. 5547.
.
Netîcetü'l-fikriyye fî-tedbîri velâdeti'l-bikriyye. Topkapı Sarayı Müzesi
Kütüphanesi. Emanet. No. 1837.
Kahya, E. ve Erdemir, A. (2000). Bilimin Işığında Osmanlıdan Cumhuriyete Tıp ve Sağlık Kurumları. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Levent, A. S. (1972). Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Şehsuvaroğlu, B., Erdemir Demirhan, A. ve Cantay Güreşsever, G. (1984). Türk Tıp Tarihi. Bursa: Taş Kitapçılık.
Uslu, R. "Hasan Efendi Gevrekzâde", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. XVI, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 1997, s.316-318.
Ünver, S. (1983). Tıp Tarihi Yıllığı II İstanbul: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları.
Yüce, N. (1998). Osmanlı Medeniyeti Tarihi (ed. İhsanoğlu, E.). Osmanlı Türkçesi (s.3-20). C. I, İstanbul: İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com