You are here

SANDIK VE ÇEYİZ KÜLTÜRÜNE MÜZEOGRAFİK (MÜZE İŞLEMLERİ) AÇIDAN YAKLAŞMAK

APPROACHING THE DOWRY CULTURE IN TERMS OF MUSEOGRAPHY

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
10.22559/folkloredebiyat.2016.17
Author Name
Abstract (2. Language): 
This paper dwells upon the roots of museology and museography in the world and especially the roots of Turkish museology.The examples given within this context are from the Far East as well as Europe along with examples from Turkish culture. The examples are mentioned with the aim of indicating the similaties between museography and cultures of dowry and dowry chest around the world especially in Turkey. In as much as museums have been called as institutions of rootless or discontinious by Anthony Giddens but it will be emphisized that both museum and dowry custom satisfied same requierments and they have related similiar traditions. At the core of the paper is the relation between museography and the hope chest and dowry culture which has been adopted into the Turkish culture from a wide geographic area spanning Central Asia, Balkans and Europe. In this regard firstly the concept of museography is clarified and then critiqued using museology. After expression of dowry, some examples related dowry practices from diffirent culture all around the World have been included. Then the paper demonstrates similarities between museographic practices and practices formed around the dowry culture using examples from Turkish culture. As a conclusion, it is observed that the dowry culture all around the World has not been evaluated as a part of studies of premuseography and museology.
Abstract (Original Language): 
Bu çalışmada dünya ve özellikle Türk müzeciliğinin müzeografik ve müzeolojik kökleri üzerinde durulmuştur. Makalede bu çerçevede Uzak Doğu ve Avrupa'dan verilen örnekleri Türk kültüründen örnekler takip etmiştir. Sözü edilen örnekler dünyada olduğu gibi Türk kültüründe de sandık ve çeyiz kulturu ile müzeografik çalışmalardaki benzerlikleri, söz konusu ortuşmeleri göstermeye yöneliktir. Zira bu makalede kökensiz ya da Anthony Giddens'ın ifadesi ile süreksiz bir kurum olarak da adlandırılabilecek müzenin insanlığın kültürel hayatında pek çok açıdan aym ihtiyaçları karşılayan paralel geleneklerle, yapılarla ilişkisi de vurgulanmıştır. Çalışmanın merkezinde ise Türk kültüründe Orta Asya'dan Anadolu'ya, Balkanlara ve Avrupa'ya kadar uzanan geniş bir coğrafi alanda yaygın olarak benimsenen sandık ve çeyiz kültürü ile müzeografinin ilişkisi yer almıştır. Bu bağlamda işe öncelikle müzeografi kavramımn açıklanması, kavramın müzeoloji ile ilişkisi, çeyizin tammı ile çeşitli dünya kültürlerinden gelenek hakkındaki pratikleri gözden geçirmekle başlanmıştır. Bu açıklamalardan soma ise çeyiz geleneği çevresinde oluşan pratikler ile müzeografik uygulamalar arasındaki benzerlikler Türk kültüründen örneklerle açıklanmıştır Bu bağlamda bu iki kültürel yapımn insanlık tarihi boyunca dünyamn pek çok yerinden verilecek örneklerden hareketle müzeografik açıdan benzerliği dünya ve Türk müzecilik tarihi çalışmaları içinde değerlendirilmesinin gerekliliğine değinilmiştir. Bilimlerin kökeni ile ilgili yürütülen çalışmalardan biri olarak da değerlendirilebilir. Müzenin, müzeoloji ve müzeografinin tarihi ve kökeni ile ilgili bugüne kadar yapılan değerlendirmelerde üzerinde durulmayan, goz ardı edilen bir konu olarak çeyiz kulturu onemsenmelidir. Zira koleksiyon sınıflama, koruma ve konservasyon, güvenlik, sergileme, yorumlama ve prestij sağlama gibi pek çok konu çevresinde çeyiz kültürü ile müze arasında kurulması gereken bağlar soz konusudur. Sonuç olarak bu yazıda da modern bir kurum olan müzenin ve bu kurumun var ettiği muze bilim ve daha öncesinde müzeografinin kökeninde insanlığın ortak değerlerinden biri olarak kabul edilebilecek çeyiz kültürünün yattığı ileri sürülmektedir.
131
145

REFERENCES

References: 

Abdulaziz Bey. Osmanlı Adet Merasim ve Tabirleri Toplumsal Hayat, İstanbul: Tarih Vakfı
Yurt Yayınlan. 1995.
Azra Erhat( Haz.) Heredot Tarihi, İstanbul: Remzi Kitabevi, 1973.
Barışta, Örcün. Turk İşleme Sanatı Tarihi, Ankara. 1984
Bilgi, Hülya, İ. Zanbak. Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonundan Osmanlı İşlemeleri ...el
emeği göz nuru, İstanbul, 2012.
Çalıkoglu, Levent (Haz.) (2009)Koleksiyon, Koleksiyonerlik ve Müzecilik, İstanbul: YKY
Danto, Arthur C. Sanatın Sonundan Sonra Çağdaş Sanat ve Tarihin Sınır Çizgisi, İstanbul: Ayrıntı,
2010.
Darga, Muhibbe. Anadolu 'da Kadın On Bin Yıldır Eş, Anne, Tüccar, Kraliçe, İstanbul: YKY,
2013.
Davıs, Fanncy. Osmanlı Hanımı 1718 'den 1918 'e Bir Toplumsal Tarih, Çev. B. Tırnakçı, İstanbul:
YKY, 2006.
Demir, Sema. Sürdürülebilirlik ve İktidar Bağlamında Sözel Belleğin Türk Müzelerinde Kullanımı,
Basılmamış Doktora Tezi, Ankara, 2010.
Emıroglu, Kudret. S. Aydın. Antropoloji Sozluğu, Ankara: Bilim ve Sanata Yayınları, 2003.
Ercılasun, A. Bıcan. Bengütaş Edebiyatı. Ankara. Büyük Turk
Klasikleri, 1985.
Ertürk, Nevra. H. Uralman. Müzebilimin ABC 'si, İstanbul: Ege Yayınları, 2012.
Esin, Emel. Türklerde Maddî Kültürün Oluşumu, İstanbul: Kabalcı, 2003.
142
folklor/edebiyat
Evren, Burçak, D. Can. Yabancı Gezginler ve Osmanlı Kadını, İstanbul: Milliyet Yayınları, ( 1997.
Fanny, Davis.
Osmanlı
Hanımı. Çev. Bahar Tırnakçı, İstanbul: YKY, 2006.
Garnett, Lucy. (2009)
Türkiye
'nin Kadınları ve Folklorik Özellikleri, İstanbul: Oğlak Yayınları.
Glassıe,
Henry
. (2002) Turkish Traditional Art Today, Ankara: KB Y
Goody, Jack. (2004)
Avrupa'da Aile. İstanbul: Literatür Yayıncılık.
Gulensoy, Tuncer. ( 2007) Türkiye Turkçesindeki Sözlüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, Ankara: TDK.
Gelişim Hachette Türk ve Dünya Ansiklopedisi C. s.2269-2270
Gıddens, Anthony. Modernliğin Sonuçları, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1994.
Hisar, Abdülhak Şması. (2010) Turk Müzeciliği, İstanbul: YKY.
Kademoglu, Osman. (1999)Çeyız Sandığı, İstanbul.
Kanar, Mehmet. (2011) Eski Anadolu Turkçesi, İstanbul: Say Yayınları,
Kaşgarh Mahmut. (1998) Divanu Lugat-it Turk (Çev. Besim Atalay), C.l, Ankara: TDK Yayınları,
Koşay, HamıtZubeyr.(1944) Türkiye Turk Düğünleri Özerine Mukayeseli Malzeme, Ankara: Maarif Vekaleti.
Koymen, Mehmet Altay. (1973) Alp Arslan Zamanı Turk Toplum Hayatı, Ankara: Güven Matbaası,
Nutku, Özdemır. (1993) "Osmanlıda Çeyiz", İslam Ansiklopedisi, c. 8, 296-298.
Öcal, Oğuz. (2000) "Belguedj 'm Makalesine Gore Cezayir Konuşma Dilindeki Türkçe Kelimeler
ve Tunus'taki Durum, Milli Folklor, Cilt: 6, Yıl: 12, Sayı: 46, Yaz. Ögel, Bahaddm. (1985) Turk kultur Tarihine Giriş Türklerde Ev Kültürü (Göktürklerden Osmanlılara), Cılt:3, Ankara: Kultur ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Ogel, Bahaddm. (2001) Dünden Bugüne Turk Kültürünün Gelişme Çağları, İstanbul: Turk Dünyası Araştırma Vakfı. Ömer Seyfeddm, Gizli Mabet, İstanbul: İnkılap Yayıevı, 2003.
Özkasım, Hale. (2012) Müzelerde Koleksiyon Yönetimi, Muzebılımm ABC'sı, İstanbul: Ege Yayınları.
Pouncey, Johnston Carolyn(çev) (1994) The Domostroi: Rules For Russian Household In The
Time of Ivan Terrible. Putnam, James. (2005)
Kutuy
u Aç, Sanatçı Müzeleri, İstanbul: İletişim Yayınları, Reşıdü'd-Dm Fazlullah (2011). Cami'üt Tevarih Selçuklu Devleti, Çev. Erkan Göku,H. Güneş,
İstanbul: Selenge.
Rıce, Tamara Tabldot. Bizans 'ta Gunluk Yaşam, İstanbul: Göçebe Yayınları, 1998.
Sagol, Gulden. (2007). Kaim ve Çeyiz, Hediye Kitabı, İstanbul: Kıyabevı Yayınları.
Shaw, Wendy (2004).
Osmanlı
Müzeciliği, İstanbul: İletişim.
Tezcan, Mahmut. Turk Ailesi Antropolojisi, Ankara: İmge Yayınları, 2000.
Tıetze, Andreas. Tarihi ve Etimolojik Türkiye Turkçesi Lügati, C.l, İstanbul-Wıen: 2002.
Toros, Taha. (15.05.2016). "Sandığın İçme Sığmış Hayatın Başlangıcı ve Sonu" (Erişim Tarihi:
15.05.2016) http://earsiv.sehir.edu.tr Turan, Ahmet. (1991). "Törelerimizde Kaim (Başlık) Adeti". Mili Folklor, C. 2, S. 12, Kış, s.
39-43.
Türkmen, Fikret. (1997). Erzurum'da Duğun Adetleri ve Dugun Türküleri.
143
folklor/edebiyat
Türk Kültürü Aylık Dergisi, Sayı: 177. Yıl:15. Temmuz. Turk Kulturu Araştırma Enstitüsü. Usal, Selahan Yalçın. (2010). Türklerde Çeyiz Sandığının Kullanımı ve Geleneksel Süslemeler,
ODU Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi Cilt: 1 Sayı: 1. http://tr.scribd.com/doc/47934270/Anadolu-Merkezli-Dunya-Tarihi-Bizimkil...
Selcuklular
http://newtest.chmaflıx.net/chma_vıdeoplayer_culture.php7pıd=1803&part=8 http://traditions.cultural-chma.com/en/214Traditionsll082.html

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com