Buradasınız

İSLAM’DA DİNİ PRATİKLERİN TOPLUMSAL DAYANIŞMAYA ETKİSİ

THE EFFECT OF RELIGIOUS PRACTICES IN ISLAM TO THE SOCIAL SOLIDARITY

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2227

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
All religions aim to create a strong bond among the believers and to ensure a social integration. Religions associate the believers in an atmosphere of faith and values system. In this sense religious practices play a great role to provide social aid and social solidarity. Islam aims to provide the social solidarity with its principals of faith and practice. When we examine the religious practices in Islam we see that each practice includes both individual and social meanings. Religious practices aim to establish a strong relationship between believer and God in one hand. In other hand these practices constitute a consolidation among believers. With their psychological dimension religious practices gain conscious of responsibility and autocontrol to the individuals. Permanent religious practices cause to establish and strengthen the moral values in individual. With their social dimension especially commonly fulfilled practices unite the believers around the same maning and emotion. And this situation reveals a social solidarity among the society. Most tangible example of esprit de corps among muslims is “prayer”. As the prayer is fullfilled five times in a day commonly it eradicate all differences and unify the believers. The religious practices like past, pilgrimage, alms and sacrifice constitute the main dynamics of social solidarity and social aid in muslim societies. In this study it will be evaluated the social aspect of religion, social aid and social solidarity in Islam and major religious practices that provide the social aid and solidarity. In this sense it will be examinated the prayer and mosques, past and pilgrimage, under the title of “social solidarity” and alms, sacrifice and atonements under the title of social aid.
Abstract (Original Language): 
Her din, inananları arasında kuvvetli bir bağ oluşturmayı ve bir toplumsal bütünleşme sağlamayı hedeflemektedir. Dinler mensuplarını bir inanç ve değerler sistemi etrafında birleştirmektedir. Bu birliktelik dini pratiklerle pekiştirilmektedir. Bu anlamda dini pratikler toplumsal yardımlaşma ve toplumsal dayanışmanın sağlanmasında önemli rol oynarlar. İslam dini de ortaya koymuş olduğu inanç ve ibadet esaslarıyla toplumsal dayanışmanın sağlanmasını hedeflemektedir. İslam’daki ibadetleri incelediğimizde her pratiğin bireysel ve toplumsal anlamlar içerdiğini görmekteyiz. İbadetler bir taraftan mümin ile Allah arasında kuvvetli bir bağ oluşturmayı hedeflerken diğer taraftan inananlar arasında bir bütünleşme tesis etmektedir. Psikolojik yönüyle ibadetler bireylere sorumluluk bilinci ve otokontrol kazandırmaktadır. Devamlı yerine getirilen dini pratikler ahlaki değerlerin kişide yerleşmesini ve pekişmesini sağlamaktadır. Sosyal yönüyle ise özellikle topluca yerine getirilen ibadetler inananları aynı anlam ve duygu etrafında birleştirmektedir. Bu da toplum içerisinde bir dayanışmayı ortaya çıkarmaktadır. Müslümanlar arasındaki birlik ruhunun en somut örneği namazdır. Günde beş kere toplu olarak yerine getirilen namaz tüm farkları ortadan kaldırarak inananları bir araya toplamaktadır. Oruç, hac, zekat, kurban gibi ibadetler Müslüman toplumlarda sosyal dayanışma ve yardımlaşmanın temel dinamiklerini teşkil etmektedir. Bu çalışmada dinin toplumsal boyutu ile İslam’da sosyal yardımlaşma ve dayanışma anlayışı ve bunları gerçekleştiren başlıca ibadetler din sosyolojisi bağlamında değerlendirilecektir. Bu bağlamda namaz ve camiler, oruç ve hac toplumsal dayanışma başlığı altında, zekat, kurban ve kefaretler toplumsal yardımlaşma başlığı altında ele alınacaktır.
461
482

REFERENCES

References: 

ACAR, Mustafa ve DEMİR, Ömer, (1992), “Sosyal Bilimler Sözlüğü”, Ağaç Yayınları, İstanbul
AHATLI, Erdinç, (2007), “Oruç: İrade ve Sabır Eğitimi”, İslam’a Giriş, Ana Konulara Yeni Yaklaşımlar, Editör: Bünyamin Erul, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul
AKYÜZ, Niyazi, (2004), Haccın Sosyolojik Yansımaları, Diyanet Avrupa Dergisi, http://www.diyanet.gov.tr/turkish/DIYANET/avrupa/2004avrupa/ocak/y04.html 20.01.2014
AKYÜZ, Niyazi, ÇAPÇIOĞLU, İhsan, (2008), “Ana Başlıklarıyla Din Sosyolojisi” Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, Ankara
ARSLANTÜRK, Zeki, AMMAN, M.Tayfun, (2001), “Sosyoloji, Kavramlar-Kurumlar, Süreçler-Teoriler”, Çamlıca Yayınları, İstanbul
BEŞER, Faruk, (1987), İslam’da Sosyal Güvenlik, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
BİLGİSEVEN, A. Kurtgan, (1980), “Sosyoloji”, MEB Yayınları, İstanbul
BARDAKOĞLU, Ali, (2003), Başyazı, Diyanet Aylık Dergi, Kasım 2003,
CEBECİ, Lütfullah, (2003), Kur’an ve Yoksulluk, Yoksulluk; Deniz Feneri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, Yoksulluk Sempozyumu (31 Mayıs- 1Haziran), Cilt: 2, Deniz Feneri Yayınları, İstanbul
CERTEL, Hüseyin, (1998), “İslami İbadetlerin Psiko-sosyal İşlevleri, Ekev Akademi Dergisi, c.1, s.4
CNAAN, Ram A ve McGREW Charlene C., (2006) “Social Welfare”, Handbook of Religion and Social Institutions, içinde, edt. Helen Rose Ebaugh, Springer Science+Business Media, Inc, New York
ER, İzzet, (1988), Sosyo-ekonomik Görünümüyle Zekat, Altınoluk Dergisi, Yıl: 1988, Sayı: 27, http://dergi.altinoluk.com/index2.php#sayfa=yillar&MakaleNo=d027s028m1 20.01.2014
ER, İzzet, (2008), “Din Sosyolojisi” Akçağ Yayınları, Ankara
ERKAL, Mehmet, (1990), İslam’da Sosyal Güvenlik, Altınoluk Dergisi, Ocak 1990, sayı: 47 http://dergi.altinoluk.com/index2.php#sayfa=yillar&MakaleNo=d047s021m1 20.01.2014
ERKAL, Mustafa, E., B. Baloğlu, F. Baloğlu, (1997), “Ansiklopedik Sosyoloji Sözlüğü”, Der Yayınları, İstanbul
ERUL, Bünyamin, (2007), “Hac: Evrensel Buluşma ve Kutsala Yolculuk”, İslam’a Giriş, Ana Konulara Yeni Yaklaşımlar, Editör: Bünyamin Erul, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul
FREYER, Hans, (1964), “Din Sosyolojisi”, çev. Turgut Kalpsüz, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara
GÖRMEZ, Mehmet, (2004), Haccın Anlam Haritası, Yeni Dünya Dergisi, Mart 2004, http://www.yenidunyadergisi.com/index.php?id1=845&id2=1&sf=arsiv_oku 20.01.2014
GÖZÜBENLİ, Beşir, “Zekat: Rahmet Getiren Paylaşım”, İslam’a Giriş, Ana Konulara Yeni Yaklaşımlar, Editör: Bünyamin Erul, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul
GÜL, Hüseyin, Songül Sallan Gül, Dilek Memişoğlu, (2007), Türkiye’de Yoksullukla Mücadele Politikaları, Kentsel Yoksulluk ve Yerel Yönetişim, Yerel Yönetimler Üzerine Güncel Yazılar-II Uygulama, Nobel Yayınevi, Ankara
GÜNAY, Ünver, (2003), “Din Sosyolojisi” İnsan Yayınları, İstanbul
GÜNGÖR, Zülfikar, (2005), Müslüman Hayatı ve Camilerimiz, Diyanet Dergisi, Camiler Eki, Yıl: 2005 Sayı: 178
HANÇERLİOĞLU, Orhan, (1993), “Toplumbilim Sözlüğü”, Remzi Kitabevi, İstanbul
İslam’da Dini Pratiklerin Toplumsal Dayanışmaya Etkisi 481
İLMİHAL I, İman ve İbadetler, İSAM (İslami Araştırmalar Merkezi) (2000), Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul
İLMİHAL II, İman ve İbadetler, İSAM (İslami Araştırmalar Merkezi) (2000), Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul
KARAMAN, Hayrettin, (2002), “İslam’ın Işığında Günün Meseleleri 1-2-3”, İz Yayıncılık, İstanbul
KELEŞ, Ekrem, (2005), Medeniyetin Başladığı Yere Dair, Diyanet Dergisi, Camiler Eki, Yıl: 2005 Sayı: 178
KOCA, Ferhat, (2007), “İbadet: İnsani Varoluşun Anlamı”, İslam’a Giriş, Ana Konulara Yeni Yaklaşımlar, Editör: Bünyamin Erul, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul
KONGAR, Emre, (1981), Toplumsal Değişme Kuramları ve Türkiye Gerçeği. Remzi Kitabevi, İstanbul
MARSHALL, Gordon, (1999), “Sosyoloji Sözlüğü”, Çev.,Osman Akınhay, Derya Kömürcü, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara
ONAY, Ahmet, (2007), “Hac Yapan Kişilerin Hac’dan Sonraki Dini Tutumları”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 14
OZANKAYA, Özer, (1975), “Toplumbilim Terimler Sözlüğü”, TDK Yayınları, Ankara
ÖZDEMİR, Şuayp, (2000), Toplumsal Dayanışmanın Sağlanmasında Camilerin Fonksiyonu, Diyanet Dergisi, http://www.diyanetdergisi.com/diyanet-dergisi-22/konu-351.html 20.01.2014
PAÇACI, İbrahim, (2007a), Namaz, “Dini Terimler Sözlüğü”, editör: İsmail Karagöz, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
PAÇACI, İbrahim, (2007b), Oruç, “Dini Terimler Sözlüğü”, editör: İsmail Karagöz, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
PAÇACI, İbrahim, (2007c), Hac, “Dini Terimler Sözlüğü”, editör: İsmail Karagöz, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
PAÇACI, İbrahim, (2007d), Zekat, “Dini Terimler Sözlüğü”, editör: İsmail Karagöz, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
PAÇACI, İbrahim, (2007e), Sadaka-i Fıtır, “Dini Terimler Sözlüğü”, editör: İsmail Karagöz, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
PAÇACI, İbrahim, (2007f), Kurban, “Dini Terimler Sözlüğü”, editör: İsmail Karagöz, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
PAÇACI, İbrahim, (2007g), Kefaret, “Dini Terimler Sözlüğü”, editör: İsmail Karagöz, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
SEYYAR, Ali, (2002), “Sosyal Siyaset Terimleri Sözlüğü”, Beta Yayıncılık, İstanbul
SEZEN, Yümni, (1993), “Sosyoloji Açısından Din, Dinin Sosyal Müesseseler Üzerindeki Tesirleri”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul
SEZEN, Yümni, (2004), “Antropolojiden Psikanalize Kurban ve Din”, İz Yayıncılık, İstanbul
ŞEKER, Mehmet, (2003), “İslam’da Sosyal Dayanışma Müesseseleri”, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara
TOSUN, Nihat, (2002), İslam’ın Beşinci Şartı: Hac, Vuslat Dergisi, Yıl: 2002, Sayı: 8, http://www.vuslatdergisi.com/article.php?id=1e509b1441cb74c9002ce18cbc50... 20.01.2014
ULUDAĞ, Süleyman, (2001), Fakr, Yenidünya Dergisi, Şubat 2001, http://www.yenidunyadergisi.com/index.php?id1=1189&id2=9&sf=arsiv_oku 20.01.2014
482
İsmail AKYÜZ
ULUDAĞ, Süleyman, (2002), Hac ve Hikmeti, Yenidünya Dergisi, Şubat 2002, http://www.yenidunyadergisi.com/index.php?sf=arsiv_oku&id1=1337&id2=14&s... 20.01.2014
UYSAL, Veysel, (2007), Kentsel Hayatta Dindarlık ve Oruç İbadetinin Bireysel-Toplumsal Yansımaları, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 32, s. 19-44
ÜLKEN, H. Ziya, (1969), “Sosyoloji Sözlüğü”, Milli Eğitim Basımevi, Ankara
YAVUZ, Yunus Vehbi, KARAGÖZ, İsmail, (2007), “Allah’a Karşı Görevler: Oruç Tutmak”, İslam’a Giriş, Gençliğin İslam Bilgisi, Editör: Hayati Hökelekli, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul
YAZICI, Nesimi, (2005), Eğitim Merkezi Olma Yönüyle Camilerimiz, Diyanet Dergisi, Camiler Eki, Yıl: 2005 Sayı: 178
YILDIZ, Abdullah, (2007), “Namaz: Tevhid İnancının Pratiği”, İslam’a Giriş, Ana Konulara Yeni Yaklaşımlar, Editör: Bünyamin Erul, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul
WACH, Joachim, (1995) “Din Sosyolojisi” çev. Ünver Günay, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com