Buradasınız

Anasayfa » Content

TÜRKİYE İL MERKEZİ KENT ADLARININ KAYNAKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

A Research on the Sources of Names of Turkey's Province Centers

Journal Name:

  • Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

Publication Year:

  • 2004

Key Words:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Turkey has been an area of settlement and passage for a long time and this situation provided very different and rich language material for the place names. With of Turkish people's arrival in Anatolia, giving Turkish names to the settlements increased this variety. Besides this, foreign names were substituted with the Turkish ones in accordance with pronunciation system of Turkish language. Another reason that played a role in varying province names according to their sources and meanings is the assortment that Turkey has as environmental features. The fact that 26 province centers are carrying names about natural environment may be considered as a reflection of the variety of physical features of Turkey's land on province names. Of 81 province centers; 26 carry names based on physical conditions, 45 of them carry names based on people and communities. The sources and the meanings of the names of 10 province centers left haven't been determined confidently yet.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Türkiye toprakları, tarih boyunca çok değişik kültürlerin yerleşme ve geçit alanı olmuş, bu durum yer adları açısından son derece çeşitli ve zengin dil malzemesinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Türklerin Anadolu'ya yerleşmesiyle birlikte yerleşme yerlerine Türkçe adların verilmesi bu çeşitliliği arttırmış, ayrıca yabancı adlarda büyük ölçüde yerlileştirmeler olmuştur. Türkiye'deki il merkezi adlarının çeşitlenmesi üzerinde rol oynayan bir diğer etmen, ülkenin doğal çevre özellikleri bakımından sahip olduğu çeşitliliktir. Günümüzde 26 il merkezinin doğal çevre ile ilgili adlar taşımakta olması, Türkiye arazisinin fizikî coğrafya özellikleri açısından sahip olduğu çeşitliliğin şehir adları üzerindeki bir yansıması olarak değerlendirilebilir. İl merkezi olan 81 kentin; 26'sı fizikî şartlara dayanan adlar, 45'i de insanlara ve topluluklara dayanan adlar taşımaktadır. Kalan 10 il merkezinin adlarının kaynakları ve anlamları ise henüz güvenle saptanamamıştır.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastirmax-turkiye-il-merkezi-kent-adlarinin-kaynaklari-uzerine-bir-arastirma.pdf
  • 12
49
62
  • Turkish

REFERENCES

References: 

Akça, B., 2002, Sosyal-Siyasal ve Ekonomik Yönüyle Muğla (1923-1960). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi Yayını, Ankara.
Aksan, D., 1974, "Anadolu Yer Adları Üzerine En Yeni Araştırmalar". Türk Dili Araştırma Yıllığı, Belleten'den Ayrı Basım, s. 185-193, Ankara.
Aksan, D., 1982, Her Yönüyle Dil (Ana Çizgileriyle Dilbilimi). III. Cilt, T.D.K. Yayınları: 439-3, Ankara.
Alagöz, C. A., 1984, "Türkiye Yer Adları Üzerine Bazı Düşünceler". Türk Yer Adları Bildirileri Sempozyumu, 11-13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s. 11-23, Ankara.
Ana Britannica, Bütün Ciltler, İstanbul.
Baykara, T., 1988, Anadolu'nun Tarihî Coğrafyasına Giriş I (Anadolu'nun İdarî Taksimatı). Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları No: 86, Seri: VlI-Sayı A.7, Ankara.
Baykara, T., 1990, Anadolu 'nun Selçuklular Devrindeki Sosyal ve İktisadî Tarih Üzerinde Araştırmalar. EÜ Edebiyat Fakültesi Yayını, İzmir.
Bilgiç, E., 1964, "Anadolu'nun İlk Yazılı Kaynaklardaki Yer Adları". TTK, Belleten X, Ankara.
Cunbur, M., 1984, "Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Yer Adları". Türk Yer Adları Bildirileri Sempozyumu, 11-13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s.
201-217, Ankara.
Doğan, D.M., 1996, Büyük Türkçe Sözlük. İz Yayıncılık, s. 506.
Doğanay, H., 1997, Türkiye Beşerî Coğrafyası. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları: 2982, Bilim ve Kültür Eserleri Dizisi: 877, Eğitim Dizisi: 10, İstanbul.
Şahin, C., Doğanay, H., 2000, Türkiye Coğrafyası. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, Ankara.
Doğru, A. M., 1989, Ağrı Dağı. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Coğrafya Bilim ve Uygulama Kolu Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, s. 87, Ankara.
Emecen, F., 1976, Giresun Maddesi, İA, Cilt 14, s. 78-84, İstanbul. Emecen, F., 1988, AfyonkarahisarMaddesi, İA, s. 443-446, İstanbul.. Emecen, F., 1991, Aydın Maddesi, İA, Cilt 4, s. 235-237, İstanbul.
59
İbrahim GÜNER-Mustafa ERTÜRK
Emecen, F., 1992, Bilecik Maddesi, İA, Cilt 6, s. 154-156, İstanbul.
Emiroğlu, M., 1984, "Bolu Yöresi Yer Adları". Türk Yer Adları Sempozyumu Bildirileri, 11-13 Eylül 1984, Başbakanlık Basımevi, s. 181-200, Ankara.
Erdem, S., 1988, Adana Maddesi, İA, Cilt I, s. 348-349, İstanbul.
Erdem, S., 1991, Ankara Maddesi, İA, Cilt 3, s. 201-203, İstanbul.
Eröz, M., 1984, "Sosyolojik Yönden Türk Yer Adları". Türk Yer Adları Bildirileri Sempozyumu, 11-13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s. 43-53, Ankara.
Evliya Çelebi, Seyahatname, Bütün Ciltler, 1671-1672, Devlet Matbaası,
İstanbul, 1935.
Gökbilgin, M. T., 1994, Edirne Maddesi, İA, Cilt 10, s. 425-430, İstanbul.
Güngördü, E., 2003, Türkiye 'nin Turizm Coğrafyası (Doğal ve Tarihi Coğrafya Açısından). Nobel Yayınları No: 396, Eğitim Yayınları Dizisi No: 165, 1. Baskı, Ankara.
Halaçoğlu, A., 1994, Elazığ Maddesi, İA, Cilt 10, s. 550-551, İstanbul.
Halaçoğlu, Y., 1988, Adana Maddesi (İslami Devir), İA, Cilt I, s. 349-353, İstanbul.
Halaçoğlu, Y., 1988, Adıyaman Maddesi, İA, Cilt I, s. 377-379, İstanbul.
Halaçoğlu, Y., 1988, Ağrı Maddesi, İA, s. 479-481, İstanbul.
Herodot, Herodot Tarihi. Çeviren: Mehmet Şerif, Remzi Kitabevi, İstanbul,
1973.
Herzfeld, E.,
1968
, The Persian Empire. Studies in geography and ethnography of the ancient Near East. Franz Steiner Verlag, Wiesbaden.
Honigmann, E., 1970,
Bizans
Devleti'nin Doğu Sınırı. Çeviren: Fikret Işıltan, Edebiyat Fakültesi Yayını, İstanbul.
İbn-i Batuta, İbn-i Batuta Seyahatnamesi, Çeviren: Mehmet Şerif Paşa, İstanbul,
1917-1919.
İlgürel, M., 1992, Balıkesir Maddesi, İA, Cilt 5, s. 12-14, İstanbul.
İnalcık, H., 1992, Bursa Maddesi, İA, s. 445-449, İstanbul.
Jones, A. H. M., 1971, The Cities of the Eastern Roman Provinces. 2nd ed., Oxford,
Jones, A.H.M., 1971, The Cities of the Eastern Roman Provinces. 2nd ed., Oxford.
Karaboran, H. H., 1984, "Türkiye'de Mevkii Adları Üzerine Bir Araştırma". Türk Yer Adları Bildirileri Sempozyumu, 11-13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s. 97-142, Ankara.
60
Türkiye İl Merkezi Kent Adlarının Kaynakları Üzerine Bir Araştırma
Karaçetin, H., 1984, "Antik Çağ'da Anadolu'da Yer Adları". Türk Yer Adları Bildirileri Sempozyumu, 11-13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s. 219¬223, Ankara.
Kâtip Çelebi, Cihannüma, İstanbul, 1732.
Kırzıoğlu, M. F., 1984, "Selçuklu-Fetihlerinden (1064-1071) Önce Doğu-Anadolu Türk Boy ve Oymaklarından Kalma Dağ ve Su Adları". Türk Yer Adları Bildirileri Sempozyumu, 11-13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s. 75-96, Ankara.
Koşay, H. Z., 1973, "Erzurum ve Çevresinin Dip Tarihi". Atatürk Üniversitesi Yayını 50. Yıl Armağanı, c.I, Erzurum ve Çevresi, Erzurum.
Küçük, C., 1995, Erzurum Maddesi, İA, s. 321-329, İstanbul.
Miroğlu, İ., 1995, Erzincan Maddesi, İA, Cilt 2, s. 318-321, İstanbul.
Oğuzoğlu, Y.-Emecen, F., 1995, Eskişehir Maddesi, İA, Cilt 11, s. 398-401, İstanbul.
Orhonlu, C., 1992, Bolu Maddesi, İA, s. 276-278, İstanbul.
Önder, M., 1969, Efsane ve Hikayeleri ile Anadolu Şehir Adları. Defne Yayınları, Ankara.
Önder, M., 1973, Anadolu Efsaneleri. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları: 21, Seri IV, Sayı B3, Ankara.
Önder, M., 1984, "Anadolu Şehir Adları Efsaneleri". Türk Yer adları Bildirileri Sempozyumu, 11-13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s. 69-73, Ankara.
Özkaya, Y., 1984, "XVIII. Yüzyılda Anadolu'daki Bazı Kaza ve Mahalle Adlarındaki Değişiklikler". Türk Yer adları Bildirileri Sempozyumu, 11¬13 Eylül, Başbakanlık Basımevi, s. 233-241, Ankara.
Ramsay,
W
. M., 1960, Anadolu'nun Tarihî Coğrafyası. Çeviren Mihri Pektaş, MEB Yayını, İstanbul.
Sahillioğlu, H., 1991, Antakya Maddesi, İA, Cilt 3, s. 228-232, İstanbul.
Strabon, 1993, Antik Anadolu Coğrafyası (Geographica: XII-XIII-XIV). Çeviri: A. Pekman, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, Antik Kaynaklar Dizisi: I, Üçüncü Baskı, İstanbul.
Şahin, İ., 1989, Aksaray Maddesi, İA, Cilt 2, s. 291-292, İstanbul.
Şahin, İ., 1993, Çankırı Maddesi, İA, Cilt 8, s. 216-218, İstanbul.
Şahin, İ.-Emecen, F., 1991, Amasya Maddesi, İA, Cilt 3, s. 1-4, İstanbul.
Şemsettin Sâmi, 1891, Kamus 'ül-Alâm, III, İstanbul, s. 2202-2207.
Texier,
Ch.
, 1340, Küçük Asya. Çeviren: A. Suad, TC Maarif Vekaleti Neşriyatından, Cilt 3, İstanbul.
Togan, Z. V., 1981, Umumî Türk Tarihine Giriş. 3. Baskı, Enderun Kitabevi, İstanbul.
61
İbrahim GÜNER-Mustafa ERTÜRK
Tuncel, M., 1991, Bitlis Maddesi, İA, Cilt 6, s. 225-228, İstanbul.
Tuncel, M., 1992, Bingöl Maddesi, İA, s. 183-184, İstanbul.
Tuncel, M., 1992, Burdur Maddesi, İA, Cilt 6, s. 426-429, İstanbul.
Tuncel, M., 1996, Gümüşhane Maddesi, İA, Cilt 14, s. 273-476, İstanbul.
Tuncel, M., 1997, Hakkari Maddesi, İA, Cilt 15, s. 205-207, İstanbul.
Turan, O., 1984, Selçuklular Zamanında Türkiye Tarihi. 2. Baskı, Nakışlar Yayınevi, İstanbul.
Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları: 549, Cilt 1, Ankara, 1998.
Türkiye 'de Vakıf Abideler ve Eski Eserler I, Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları, İlâveli II. Baskı, Ankara, 1983.
Umar, B., 1993, Türkiye 'de Tarihsel Adlar. İnkılâp Kitabevi, İstanbul.
Umar, B., 1999, İlkçağ'da Türkiye Halkı. İnkılâp Kitabevi, İstanbul.
Wittek, P., 1969, "Bizanslılardan Türklere Geçen Yer Adları". Çeviren: Mihri Eren, Selçuklu Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1, s. 193-240.
Yurt Ansiklopedisi, Bütün Ciltler, İstanbul, 1982.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com