Rejimin Koruyucusu: Karşılaştırmalı Bir Perspektifle Türk Anayasa Mahkemesi

Günümüzdeki birçok çağdaş modern anayasa, bu kitapta yer alanlar da dâhil olmak üzere, mevcut politik, ekonomik ve sosyal yapının siyaset mühendisliği aracılığıyla dönüştürülmesi gibi iddialı bir programı yansıtmaktadır. İran ve Türkiye benzeri ülkelerde, anayasaların altında yatan amaç, ulus haklarının korunmasından ziyade yeni bir ulus yaratılmasıdır. Arjomand’ın belirttiği gibi anayasa çerçevesinde toplumu dönüştürme arzusu gelişmekte olan ülke anayasalarının özgün ideolojik karakteridir.1 Ulusu dönüştürme girişimleri çoğu zaman toplumdaki güçlü aktörlere sahip büyük bir kesimin muhalefetiyle karşılaşmaktadır. Bunun sonucu olarak da, “ilerici” bir kurum olarak ortaya çıkan devletin görevi, yalnızca ulusu ‘çağdaş medeniyetler seviyesine taşıyacak’2 bir sistem kurmak değil, aynı zamanda, uygarlaşma projesini onun düşmanlarına –bunlar siyasal sistemin içinde çoğunlukta olsalar bile- karşı korumak şeklinde tasarlanmıştır. 1979 İran İslam Devrimi de bu yaklaşımı benimseyerek farklı türde yeni bir düzen önermektedir. Türk liderler için çağdaş uygarlık laiklik ve batılılaşma ile özdeşleştirilirken, İranlı çağdaşları için ise bu İslamlaşma ve teokrasidir. Fakat her iki ülkede de amaç ulusun dönüştürülmesidir.