MÜZİK EĞİTİMİNDE ARAYIŞLAR

Müzik eğitimi konusunda yapılan araştırmalar ve gelişmeler son yıllarda önemini arttırmıştır. Biz burada Macaristan'da müzik eğitimi konusunda yapılan çalışmaları ele alacağız. Özellikle 1945'den sonra Macaristan’da Müzik eğitimi Kodaly'nin düşünceleri temel tutularak biçim kazandı. Nedir bu düşünceler? Elli yıl boyunca söylediği sözlerden ve fikirlerinden bazılarını ele alalım. Kodaly, meslekten müzikçi olmak için değil, daha iyi ve daha mutlu bir insan olmak için her çocuğun müzik eğitiminden geçmesi gerektiğine yürekten inanıyordu. Onun aşağıdaki sözleri, konuya verdiği önemi açıkça ortaya koymaktadır: "Eskiden çocuğun müzik eğitimi, doğumundan dokuz ay önce başlamalı, diye düşünürdüm. Şimdi aynı düşüncede değilim. Çocukların müzik eğitimi, annenin doğumundan dokuz ay önce başlamalı...." (Erol 1982, s.12). Kodaly yönteminde en belirgin özellik çocuğun, kendi sesini kullanmasıdır. Evet, çocuk müzik eğitiminde en önemli araç çocuğun kendi sesidir. Kodaly'nin uygulamaları başlangıçta en basit ezgiyi bile söyleyemeyen çocukların eğitim sonunda, ses kirişlerini, müzikal olarak kullanmayı öğrenebildiklerini göstermiştir. Yine Kodaly’nin düşüncesine göre, müzik eğilimi, çok amaçlı bir eğiümin gerçekleşmesinde başlıca öğe olarak kullanılabilir. Diğer bir deyişle, yapmamız gereken yalnızca "müzik öğrenmek" değil, "müzikle birlikte öğrenmektir" çünkü, müzik eğitimi, öbür eğitim kolları için sınırsız olanaklar içermektedir. Kodaly'nin düşüncelerinin doğrulanmasını, temelini onun attığı "müzikli okullar" da görüyoruz. Burada küçük bir açıklama yapalım. Müzikli okullar ile meslek olarak müziği seçecek kişileri yetiştiren müzik okulları birbirinden bütünüyle farklıdır. Müzikli okulları, genel kültür dersleri veren diğer okullardan ayıran tek fark ise, müziğe özel bir önem verilmesi, her gün müzik dersi yapılmasıdır. Kodaly'nin müzik eğitimi konusundaki diğer sözlerinden bazıları: Müzik eğitimi çok erken yaşlarda başlamalıdır. Çok erken çağda alman izlenimler hayat boyunca etkisini devam ettirecektir. "...Onbeş yaşın altında herkes, bu yaşın üstünde olanlardan daha fazla yete* neklidir, sadece, özel yeteneği olan dehalar gelişmeye devam eder. Yetenek bu çağdan sonra kaybolabilir. Hatta çocukluk çağında öğrendiği şarkıları hafızasında tutsa bile farklı söyleyecektir1’ (Kis. s.7). "Eğer, yüksek düzeydeki müziğin ruh canlılığı, çok hassas olan çocukluk çağında verilmezse, daha sonra bu ruh güzelliği çok zor hissedilecektir. Çoğu kere çocukken alınan etki genç ruhu hayatı boyunca sürdüreceği müziğe açacaktır. O yüzden, çocuklukla alınacak etki şansa bırakılmamalıdır. Bu okulun yükleneceği görevdir" (Kis. s.8). Sadece gerçek müziğin artistik kıymeti eğitimle öğrenilir. "Macar çocuklar, giderek daha geniş bir dünyayı bilmelidirler. Öğrenci, müzik dünyasındaki herşeyi öğrenmeli ve kendini değersiz literatürden koruyabilmelidir." (Kis. s.8) "Biz milli değerlerimizi bilsek de büyük yabancı ustalara kapılarımızı açmalıyız, Sadece onlar bizi zenginleştirebilir" (Kis. s.8). "Biz Bach ve Palestrina’dan ürkmenıeiiyiz. Büyük ustalar sadece bize gelişme* m iz ve milli ruhumuzun gelecekte gelişmesi için yardım ederler" (Kis. s.8).