You are here

İSTANBULLU EŞREF DİVANI’NDA RİND VE ZAHİD TİPLERİ

The Flat Characters of Rind and Zahid Pursuant to Divan of Istanbullu Eshref

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
There is a conflict between the flat characters of rind and zahid in Turkish Classical Literature. In this literature, poets have written lots of poems in a rindish tone and sided against zahid. Rind is honest, contented, fearless, and he cares about internality instead of exteriority. On the other hand, zahid is rudimentary and unaware of the gist of Islam. At the same time he is sketchily sermonizer, gossipmonger, and babbler. While the flat character of zahid takes madrasa’s side and prioritizes the mind, rind takes the side of dervish convent (or tavern) and he remains in the heart. In this study, an overall assessment is going to be made on the flat characters of rind and zahid. In addition, we are going to compile and try conveying some couplets and their interpretations about the flat characters of rind and zahid from Divan of Istanbullu Eshref, written on 19th Century.
Abstract (Original Language): 
Klasik Türk şiirinde rind ve zahid tipleri arasında bir çatışma vardır. Divan şairleri rindane şiirler yazmış ve zahid tipini karşılarına almışlardır. Rind tipi dürüst, tokgözlü, korkusuzdur ve dıştan çok öze önem verir. Diğer yandan, zahid tipi ise olgunlaşmamış, dinin özünden habersiz kimsedir. Aynı zamanda kuru nasihatçi, sıkıcı, dedikoducudur. Zahid medrese ehli olup aklı öncelerken, rind tekke (meyhane/harabat) ehlidir ve onun için gönül ön plandadır. Bu çalışmamızda rind ve zahid tipleri üzerine genel değerlendirme yaparak 19. Yüzyıl’da telif edilmiş İstanbullu Eşref Divanı’ndaki rind ve zahid tipleri hakkındaki beyitlerden örnekler derleyecek ve izahları ile sunmaya çalışacağız.
139
162

REFERENCES

References: 

Akkuş, Metin, “Klasik edebiyatta tipler”, Türk Edebiyatı Tarihi,
Ed. Talât Sait Halman vd., İstanbul: TC Kültür ve Turizm
Bakanlığı Yay., 2006, C. II, s. 393-402.
Çulhaoğlu, Fatma Gülşen, Osmanlı Şiirinde Kadın Şairin
Poetikası: Leylâ Hanım, (Yayımlanmamış Doktora Tezi),
Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Ankara 2009.
Durmaz, Gülay, “Dîvân Şiirinde Rind”, Uludağ Üniversitesi Fen-
Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2005, sayı: 8, s. 58.
Eşref İstanbullu, Divan, Milli Ktp., Milli Kütüphane Yazmalar
Koleksiyonu, nr. 938.
eş-Şeyh Muhammed Bâkıri’l-Meclisî, Bihâru’l-envâr, Nûr-ı Vahy
Neşriyât, 1. Baskı, (Celâlî) 1388, C. I.
Fatîn Davud, Hâtimetü’l-Eş‘âr, Haz. Ömer Çifçi.
http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pd
f?0 (erişim: 12.05.2015)
Haluk İpekten, “[Divan] Şairlerin[in] Toplantı Yerleri:
Meyhaneler”, Osmanlı Divan Şiiri Üzerine Metinler, Haz.
Mehmet Kalpaklı, İstanbul: YKY, 1999, s. 224-228.
http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_atasozleri&arama=keli
me&guid=TDK.GTS.567c45cf58bdb7.08563932
(erişim: 21.11.2015)
Kanar, Mehmet, Farsça – Türkçe Sözlük, İstanbul: Say Yay., 1.
Baskı, 2008.
İstanbullu Eşref Divanı’nda Rind ve Zahid Tipleri 161
Kara, Mustafa, Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi, İstanbul: Dergah
Yay., 5. Baskı, 1995.
Kur’ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Meâli, Haz. Ali Özbek vd., Ankara:
Türkiye Diyanet Vakfı Yay., 1997.
Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmani, Yay.Haz. Nuri Akbayar,
İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay., 1996, C. II, s. 498.
Mermer, Kenan, “Abdülhak Hâmid Tarhan’ın “Bir Leyle-i Ye’s”
Şiirinin, İrreel Alanı (Hinterground) Merkeze Alan Ontolojik
Tahlili Denemesi”, Turkish Studies, Ed. Sibel Üst, 2011, C. 6/2,
s. 657-680. www.turkishstudies.net/Makaleler/1498581962_43
Mermer%20Kenan.pdf (erişim: 19.11.2015)
Mengi, Mine, Divan Şiirinde Rindlik, Ankara: Bizim Büro
Basımevi, 1985.
___________, ”Eski Edebiyatımızdaki Bazı İnsan Tipleri: Rind ve
Zâhid Tipleri, Orta İnsan Tipi”, Osmanlı Divan Şiiri Üzerine
Metinler, Haz. Mehmet Kalpaklı, İstanbul: YKY, 1999, s. 288-
290.
Onay, Ahmet Talât, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı,
Haz. Cemal Kurnaz, Ankara: Akçağ Yay., 1. Baskı, 2000.
Pakalın, Mehmet Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri
Sözlüğü, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yay., 1993, 4. Baskı,
C. III.
Pala, İskender, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, İstanbul: Kapı
Yay., 17. Baskı, 2008.
Şentürk, Ahmet Atillâ, “Klâsik Osmanlı Edebiyatında Tipler”,
Osmanlı Araştırmaları, Ed. Halil İnalcık vd., İstanbul:
Enderun Kitabevi, 1995, sayı: 15, s. 1-91.
Uludağ, Süleyman, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Marifet
Yay., 1991.
Ulutaş, Nurullah ve İsmail Süphandağı, “Medrese-Tekke
162 Betül Elmacı
Çatışmaları Ekseninde Rind ve Zahid Tipleri”, Medrese
Geleneği ve Modernleşme Sürecinde Medreseler Uluslararası
Sempozyum, Muş: M.Ş.Ü. Yay., 2013, C. II, s. 565-577.
Yavuz, Hilmi, “Divan Şiiri, Simgeci Bir Şiir mi?”, Osmanlı Divan
Şiiri Üzerine Metinler, Haz. Mehmet Kalpaklı, İstanbul: YKY,
1999, 1. Baskı, s. 261-262.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com