You are here

BİR RİTÜEL PRATİĞİ ÜRETME DENEMESİ: ŞEYH GÂLİB İÇİN DÜZENLENEN İLK İHTİFAL

Share
AN ATTEMPT TO PRODUCE A RITUAL PRACTICE: THE FIRST MEMORIAL CEREMONY HELD FOR SHEIK GHÂLİB
Author NameUniversity of Author

Journal Name:

Publication Year:

Volume:

Number:

Sayfa Aralığı:: 
573-587

Publication Language:

Abstract (Original Language): 
Türk Edebiyatı’nın önemli Mevlevi şairlerinden biri olarak kabul edilen Şeyh Gâlib (1757-1799), hayatı ve eserleri ile Mevlevilik Tarikatı’nın, dolayısıyla Osmanlı kültür ve tasavvuf hayatının hatırı sayılır isimlerinden biridir. Osmanlı Devleti’yle ve Mevlevilikle iyi ilişkiler içinde bulunan bir ailede dünyaya gelmiştir. İlköğrenimini babasından görmüş; değişik hocalardan Arapça ve Farsça dersler almıştır. Şeyh Gâlib’in yetişmesinde o dönemin edebiyat, musikî ve tasavvuf mektebi mahiyetinde olan mevlevîhanenin rolü büyüktür. Divan şiirinin son büyük şairi olarak kabul edilen Şeyh Gâlib, Mevlevi kişiliği ve güçlü şairliği ile kendisinden sonra gelen nesilde büyük bir etki bırakmıştır. Buna rağmen Osmanlı Devleti zamanında Şeyh Gâlib’i anmak adına düzenlenen ilk tören, onun ölümünden 113 yıl sonrasına tarihlenmektedir. Din ve toplumsal tarih araştırmalarında merkezî bir konumda olan törenler, kültürel dinamiklerin analizinde önemli odak noktalarından biridir. Ritüeller devamlılık gösterip tekrarlanırsa, uygulama törensel bir nitelik kazanır. Bu nedenle Şeyh Gâlib adına dönemin önde gelen kimselerinin öncülüğünde ve belirli bir program dâhilinde hazırlanıp icra edilen; padişahın da desteğini alan ilk anma töreni “ritüeli törenselleĢtirme”ye yönelik bir girişim olarak kabul edilebilir. Toplumların ve özellikle yönetimlerin, insanlara verdikleri önemle ölçülür hale geldikleri düşünülecek olursa, Şeyh Gâlib’i anmak için düzenlenen ilk ihtifal dikkate değer bir girişimdir. Bu çalışmada dönemin kaynakları temel alınarak, ilk anma töreni ayrıntısı ile incelenecektir.
Abstract (2. Language): 
Accepted as an important Mevlevi poet of Turkish Literature, Sheikh Ghâlib (1757-1799) is one of the most reputable personas both in Mevlevi Order and of Ottoman culture and Islamic mysticism. Ghâlib Dede was born in a family that had good relations with the Ottoman government and the Mawlawīyah, an important order of Muslim dervishes. He got the primary education from his father while he took courses on Arabic and Persian from different teachers. Literature, musical theory and lodge used by Mevlevi belonging to Islamic mysticisim in that period of time played an important role in his upbringing. Considered to be the last great poet of Ottoman poetry, Sheikh Ghâlib had a great impact on the following generations with his Mevlevi character and strong poesy. Nevertheless the first memorial ceremony for him is held after 113 years from his death. As an important investigation instrument for dealing with religion and social history, ceremonies have become an important focus for cultural dynamic analysis. If rituals tend to be continuous and repetitive, the process achieves a ceremonial quality. Therefore, led by the foremost personas of the period; the first memorial cerenomy that has been performed within a certain schedule and approved by the sultan can be accepted as a “ceremonializing the ritual” directed approach. The issue will be handled in detail down below. When it is considered that societies and especially governments are evaluated by the fact that how much importance they attach to people, the attempt to commemorate Sheikh Ghâlib could be considered as a remarkable event. In this study, based on the resources in that period of time, the first commemoration ceremony will be analyzed more in detailed.

Keywords (Original Language):

DOI: 
http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4613

REFERENCES

References: 

AÇIK, Nilgün, “Divan Edebiyatında Mevlevilik Etkisi ve Mevlevi ġairler”, (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı BasılmamıĢ Doktora Tezi), Ankara, 2002.
AYVAZOĞLU, BeĢir, Kuğunun Son Şarkısı, Istanbul 1999.
BELL, Catherine, Ritual Theory, Ritual Practice, Oxford 1992.
COHEN, Anthony P., Topluluğun Simgesel Kuruluşu, ( çev. Mehmet Küçük), Ankara 1999.
586 AyĢe DEĞERLI
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/4 Spring 2013
COLLINS, Randal, Interaction Ritual Chains, New Jersey 2004.
DEĞERLI, AyĢe, “Türk Klâsik Halk Eğitim Kurumlarından Mevleviliğe Dair Bir Mecmua”, (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü BasılmamıĢ Yüksek Lisans Semineri), Konya 2006.
Esrar Dede, Tezkire-i Şu‟arâ-yı Mevleviyye, (Haz. Ġlhan Genç), Ankara 2000.
GÖLPINARLI, Abdülbâki, Türkiye‟de Mezhepler ve Tarikatlar, Ġstanbul 1969.
, Mevlâna'dan Sonra Mevlevilik, Ġstanbul 1983.
, “ġeyh Gâlib”, Meb İslâm Ansiklopedisi, XI., Ġstanbul 1979, s. 462-467.
HONKO, Lauri, “Theories Concerning the Ritual Process”, Science of Religion Studies in Methodology, New York 1979, s. 369-390.
KÜÇÜK, Sezai, Mevleviliğin Son Yüzyılı, Ġstanbul 2007.
LANE, Christel, The Rites of Rulers, Ritual in Industrial Society- The Soviet Case, Cambridge 1981.
LEFEBVRE, Henri, The Production of Space, (Translated by Donald Nicholson-Smith), Oxford 1991.
SCHUIJT, John J. M., bk. SCHUYT, Theo N. M.
SCHUYT, Theo N. M.-John J. M. Schuijt, “Rituals and Rules: About Magic in Consultancy”, Journal of Organizational Change Management, Vol. 11, No.5, 1998, s. 399-406.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com