MİRZƏ FƏTƏLİ AXUNDOV, HEYDƏR HÜSEYNOVUN TƏDQİQİNDƏ TÜRKÇE: HAYDAR HÜSEYİNOV’UN ARAŞTIRMASINDA MİRZE FETH ALİ AHUNDOV

Article Title (2.Language): 

ENGLSIH: MIRZA FATALI AHUNDOV AS A HAYDAR HUSEYNOV’S RESEARCH

Journal Name: 

Publishing Year: 

  • 2013

Volume: 

  • 5

Number: 

  • 18

Page Numbers: 

31-37

Article Language: 

  • Türkçe

Author Information: 

Original Keywords: 

Abstract (Original): 

Makalede bu sene 200. yıldönümünü kutladığımız Mirza Fatali Ahundov’un felsefi, bilimsel görüşleri, etik ve estetik bakış açısı, ayrıca din konusundakı felsefi fikirleri, kadın-erkek eşitliği, elifba ıslahatı ve diğer konular araştırılmıştır. Bu aratırmada Ahundov’un Batılı aydınların eserlerine referansları ve bununla ilgili Haydar Huseynov’un araştırmaları ışığında Azerbaycan’da aydınlanma felsefesinin gelişimindeki hizmetleri tetkik edilmiştır. Önceleri Doğu’da oluşan tüm noksanları İslam dini ve bu dinin devamcıları sayılan mollalarla ilişkilendiren Ahundov, daha sonra İslama daha yumuşak yaklaşımda bulunmuş, milli-manevi değerlerin milletlerin yaşamlarındakı olumlu etkisini belirtmiştir. Ahundov idrak nazariyesinde rasyonalizmden yola çıkarak idrak sürecinde hissi olanla rasyonel olanın vahdetini kabul etmiştir. Makalede Haydar Huseynov’un araştırmaları sonucunda Ahundov’un ilmi mirasının tüm Doğu halklarının, özellikle Azerbaycan halkının milli kültürel gelişimindeki rolü vurgulanmıştır.

Abstract (English): 

Mirza Fatali Akhundov whose 200 years anniversary celebrated this year attended philosophical, scientific view, aesthetic and esthetic thoughts and philosophical thoughts about religion, women and men law equality, the alphabet reform and etc. have been investigated in the article. The acquaintance of Akhundov with the European enlightener”s works and his services in the development of enlightened philosophical Huseynov’s studying here. From the begining Akhundov have dealed all the events which took place in the East world with Islam religion and with the moollah who are religion cariers and then he kept loyal attention to Islam and valued highly positive influence to welfare. Taking into account the realism in intellect theory Akhundov adopted the unity of feeling and rationality. In the conclution of Heydar Huseynov’s investigation it especially is pointed out that Akhundov’s scientific hereatage played especial role in the development of national culture of Azerbaijan and all eastern peoples.

Key Words (2. Language): 

References: 

1. Axundzadə Mirzə Fətəli. Əsərləri. Üç cilddə. II cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2005, 376
səh.
2. Axundzadə Mirzə Fətəli. Əsərləri. Üç cilddə. III cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2005, 296
səh.
3. H.Hüseynov. M.F.Axundovun fəlsəfi görüşləri. EAAzF Nəşriyyatı, Bakı -1938, 72
səh.
4. H.Hüseynov. XIX əsr Azərbaycan ictimai və fəlsəfi fikir tarixindən. Bakı, Zəkioğlu
nəşriyyatı-2006, 544 səh.

PDF File: