İSLÂM HUKUKU VE MODERN HUKUK BAĞLAMINDA ŞAHİTLİK MÜESSESESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Share
Author NameAuthor Academic TitleUniversity of AuthorFaculty of AuthorEmail of AuthorNon-University Institution Name of AuthorNon-University Title of Author
Lecturer
Teacher
Teacher
The Assessment of Testimony Issue in Terms of the Islamic Law and the Modern Law
2012
Volume: 
5
Number: 
2
Sayfa Aralığı:: 
87-103
Publication Language: 
Turkish
FULL TEXT (PDF): 
Abstract (Original Language): 
Naslardaki tartışmalı konulardan birisi de şahitlik konusudur. Şahitlik konusu, kâinat yaratıldığı günden beri zaman ve mekân sınırlarını aşarak gündemde kalmayı başaran sayılı konulardan biridir. İslâm hukukunda muhakeme esnasında maddi gerçeği ortaya çıkarırken başvurulan yolların tümüne ispat vasıtaları denilir. Bu ispat vasıtalarından biri de şahitlik müessesesidir. Şahitliğin yapıldığı duruma göre bazen dört, genellikle iki, bazen de istisnai olarak bir şahidin ifadesiyle insan ve kamu hakları ortaya çıkarılmaya çalışılır. Şahitliğin asıl gayesi, hakların tahakkukunda gerçeğin ortaya çıkarılması ve adaletin tesisine katkı sunmaktır. İslâm hukuku ve modern hukuktaki şahitlik meselesi hemen her dönemde tartışılmış, bu tartışmalar günümüzde de halen devam etmektedir. Bu çalışmamızda İslâm hukuku ve modern hukukun şahitlik konusuna ilişkin ayrıldıkları ve birleştikleri noktaları, iki hukuk sisteminin şahitliğe karşı tutumlarını ve dayanaklarını araştırmaya çalışacağız. Bu bağlamda İslâm hukuku ve beşeri yargılama hukukunda şahitlik açısından kadın ve erkeğin konumunu, davalardaki kriterlerin işleyiş esaslarını ve aralarındaki temel farklılıkları ele alarak genel bir mukayese yapmaya çalışacağız.
Abstract (2. Language): 
One of the controversial issues has been testimony by Islamic teaching and modern law. Testimony has remained on the agenda as a matter of fact going beyond time and place since the creation of universe. One of the means of evidence is the concern of testimony. According to the conditions of witnessing, rights of individuals and society are attempted to be conceived with sometimes four, generally two or rarely one witness. Main purpose of witnessing is to reveal the truth in terms of rights and realizing the Justice. Matter of testimony in Islamic Law and the Modern Law has always been discussed and those ongoing discussions are still alive. In this study we will try to illuminate the common or opposite approaches of Islamic law and the modern law over the matter of testimony and we will try to determine their general views and attitudes on this subject. In this context we will have a brief comparison between the views of human judgment system and Islamic judgment system handling the situation of women and men in terms of testimony, principals of the criteria in trials and their similarities and differences.
Keywords (Original Language): 
References: 

AKGÜNDÜZ, Ahmet, (1986), Mukayeseli İslâm ve Osmanlı Hukuku Külliyatı, Dicle Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Yayınları, Diyarbakır: No. 6.
_________, (1993), İslâm'da İnsan Hakları Beyannamesi, Timaş Yayınları, İstanbul.
ALANGOYA, H.Yavuz, (2009), Medeni Usul Hukuku Esasları, NamaşYayınevi, İstanbul.
ALANGOYA, Yavuz / YILDIRIM, Kamil/ YILDIRIM,Nevhis DEREN, (2009), Medeni Usul Hukuku
Esasları, Beta Yayınları, İstanbul.
ALİ HAYDAR, (1330), Düreru'lHükkâm fî Şerhi Mecelletü'l-Ahkâm, I-IV, İstanbul.
APAYDIN, H.Yunus, “şahit”,İslâm Ansiklopedisi, c.38, ss. 278–283.
BAYINDIR, Abdülaziz, (1986), İslâm Muhakeme Hukuku, İstanbul: İslâmi Araştırmalar Vakfı Yayınları,
BERKİ, Ali Hikmet, (1979), Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye, Hikmet Yayınları, İstanbul.
BEROJE, Sahip, (2007), Ceza Muhakemesi Hukuku Açısından İslâm İspat Hukuku, Fecr Yayınları, İstanbul.
_________, (2004), “Günümüz İspat İmkânları ve Anlayışında Kadının Şahitliğinin Yeniden
Değerlendirilmesi”, Ekev Akademi Dergisi, S. 8. Ss.19 (Bahar), Erzurum.
BİLGE, Necip / ÖNEN, Ergün, (1978), Medeni Yargılama Hukuku Dersleri, Ankara.
BİLMEN, Ömer Nasuhi, (çev.), Hukuki İslâmiyye ve Istılah-ı Fıkhiyye Kamusu, C. 2, Enes Sarmaşık
Yayınları, İstanbul.
BULAÇ, Ali, (1991), “Mekasidu'ş- Şeria Bağlamında Kadınların Şahitliği Konusu”, İslâmi Araştırmalar
Dergisi, C.5, S. 4, Ankara.
EBU YUSUF,Yakub b. İbrahim, (1936) Kitabu'l-Harac, Kahire.
ERCAN, İsmail, (2011), Medeni Usul Hukuku, İstanbul: On iki Levha Yayıncılık.
ERBAY, Celal, (1999), İslâm Ceza Muhakemesi Hukukunda İspat Vasıtaları, Marmara Üniversitesi İlahiyat
Fakültesi Yayınları, İstanbul, No.177.
EJDER, Yılmaz, (1996), Hukuk Sözlüğü, Ankara Yetkin Hukuk Yayınları, Ankara.
ERTANHAN, Mesut, (2005), Medeni Yargılama Hukukunda Tanık ve Tanıklık,
Seçkin Yayınları, İstanbul.
HEYET, (1980), Feteva'lHindiyye, III, Beyrut.
İBN MANZUR,Cemâlüddin Muhammed b. Mükerrem, (1968), Lisânü'l-Arab, XIV, DâruSâdr, Beyrut.
İBN ABİDİN, Muhammed b. Emin, (1964), Reddü-l Muhtar, I-VIII, İstanbul.
İBN KAYYIM, Muhammed b. Ebu Bekr el- Cevziyye, (1993), İ'lâmü'l-Muvakkıîn anRabbi'l-Âlemîn, I- II,
Beyrut. İBN KUDÂME Ebu Muhammed Muvaffakuddin Abdullah, (1992). el-Muğni,I- IV, Beyrut.
KARAMAN, Hayrettin, (2010), Anahatlarıyla İslâm Hukuku, C.1, Ensar Neşriyat, İstanbul.
_________, (2009), Mukayeseli İslâm Hukuku c.3, İzYayıncılık, İstanbul.
_________, (2010), İslâm'ın Işığında Günün Meseleleri, İz Yayıncılık, İstanbul.
KAŞIKÇI, Osman, (1997), İslâm ve Osmanlı Hukukunda Mecelle, OSAV Yayınları No: 16, İstanbul.
KÂSÂNİ, Alaeddin Ebu Bekir b. Mesud,(1910), Bedâi'u'ş-Sanâi' fi tertibi'ş-Şerâi, VII, Kahire.
KURU, Baki / ARSLAN, Ramazan / YILMAZ, Ejder, (2011), Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları,
Ankara.
MERĞİNÂNÎ, Ali. Bekr, (1986), el-HidâyeÞerhuBidâyeti'l-Mübtedî, IV, Fethu'l-Kadirile Birlikte, İstanbul.
MEVSÎLÎ, Abdullah b. Muhammed, (1990), İhtiyâr li Tali'lil-Muhtâr, II, İstanbul.
_________, (2011), el-İhtiyar Metni el-Muhtar li'l Fetva, (terc. Celal Yeniçeri) Şamil Yayınevi, İstanbul.
MOLLA HÜSREV, (1976), Muhammed b. Firmuz, Dürerü'l -Hükkâm fi Şerhi Gureri'l-Ahkâm, İstanbul.
PEKCANITEZ, Hakan / ATALAY, Oğuz / ÖZEKES, Muhammet, (2011), Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara.
PEKCANITEZ, Hakan / ATALAY, Oğuz / ÖZEKES, Muhammet, Medeni Usul Hukuku, Yetkin
Basımevi, Ankara.
SAĞLAM, Hadi, (2008), İslâm Hukukuna Göre Kadınların Şahitlik Meselesi, Doğu Yayınları,Erzincan.
_________, (2013), Kadınların Sosyal İçerikli İbadetleri ve Şahitliği, Ensar Neşriyat, İstanbul.
SERAHSÎ, Şemsüddin Muhammed b. Ahmet, (1978), el-Mebsut, XV, Beyrut.
ŞEN, Murat, (1998), “Önceki Hukukumuzda Şahitliğin Tanımı Şartları ve Nisabı,” A.Ü. Erzincan Hukuk
Fakültesi Dergisi, C. II, S. 1, ss. 283–312.
_________, (1999), “Şahitliğin Geçerlilik Şartlarının Önceki Hukukumuzdaki Düzenleniş Biçimi,”
A.Ü.Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, C. III, S. 1, ss. 89-113.
ŞİRBîNîMuhammed Hatip, (trs). Muğni'l Muhtaç ilâ MârifetiMeâniElfâzı'l-Minhâc, I-IV, Beyrut.
TUTUMLU, Mehmet Akif, (2007), Medeni Yargılama Hukukunda Delillerin İleri Sürülmesi, Seçkin
Yayınları, Ankara.
UDEH, Abdulkadir, (1991), Mukayeseli İslâm Hukuku ve Beşeri Hukuk, (terc. Ali Şafak), C. 3, Rehber
Yayıncılık, Ankara.
UMAR, Bilge / YILMAZ, Ejder, (1980), İspat Yükü, İstanbul.
ÜSTÜNDAĞ, Saim, (1997), Medeni Yargılama Hukuku, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
YILDIZ, Kemal, (2005), İslâm Yargılama Hukukunda Şahitlik, Hacegan Akademi Kitaplığı, İstanbul.
YILMAZ, Ejder, (1996), Hukuk Sözlüğü,Yetkin Hukuk Yayınları, Ankara.
YÜNER, Hüseyin, (2005), “Klasik Fıkıh Doktrininde Kadınların Ceza Kanunundaki Şahitliği”, Erciyes
Üniversitesi Dergisi, Kayseri.
ZUHAYLİ,Vehbe, (1994), “Vehbe”, İslâm Fıkhı Ansiklopedisi, (terc, Ahmet Efe, Beşir Eryarsoy, H. Fehmi
Ulus, Abdurrahim Ural, Yunus Vehbi Yavuz, Nurettin Yıldız), C.6, Feza Yayıncılık, İstanbul.
_________, (1989), el-Fıkhu'l-İslâmiyyü ve Edilletühü, Dâru'l-Fikr, IV, Dimeşk.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com