BİLİMSELLİĞİN KRİTERİ VE SINIRLARI PROBLEMİ - BİLİM, BİLİM OLMAYAN VE SAHTE BİLİM -

Article Title (2.Language): 

Journal Name: 

Publishing Year: 

  • 2011

Volume: 

  • 19

Number: 

  • 1

Page Numbers: 

5-35

Article Language: 

  • Türkçe

Author Information: 

Author Name: 

Author's Title: 

  • Doçent

Author University: 

Author Faculty: 

Original Keywords: 

Abstract (Original): 

Bu makale, bilim felsefesi edebiyatında “bilimin sınırları problemi” denen sorunu ele almaktadır. Bu çerçevede şu sorulara cevap aranmaktadır: bir metni, bir teoriyi, bir araştırmayı bilimsel yapan şey nedir? Bilimi ve bilimsel olanı metafizik öğretilerden, ideolojilerden, sahte-bilimden ve komplo-teorilerden nasıl ayırt edebiliriz? Makalede bu soruların cevabı incelenirken mantıkçı pozitivistlerin tümevarımcı bilim yöntemleri, Popper’ın tümdengelimci bilim yöntemi, T. Kuhn’un boz-yap çözebil-me yeteneği olarak bilim anlayışı, I. Lakatos’un bir araştırma programı olarak bilim anlayışı öncelik-le ele alınmıştır. Ardından bu konudaki yeni gelişmeler ele alınmış ve çoklu bilimsellik kriterleri incelenmiştir. Son olarak makale, bir şeyi sahte-bilim yapan nitelikler üzerinde durmaktadır.

Abstract (English): 

The Criteria of Science and Problem of Demarcation - Science, Non-Science and Pseudo-Science - The article deals with the demarcation problem in the philosophy of science. In this context, it looks for answers to the following questions: What makes a text, a theory or a research scientific? How can we demarcate science and scientific from metaphysical thoughts, ideologies, pseudo-sciences and conspiracy theories? Those questions are discussed around the views of some modern philoso-phers. In this context, first of all the article deals with logical positivists and induction as their scientific method, Popper and deduction as his scientific method, T. Kuhn and his view of science as puzzle-solving skill, I. Lakatos and his view of science as research programmes. Then the article examines recent views on demarcation problem and evaluates multi criterion views about what makes something scientific. Finally the article seeks to give answer to the question what makes something pseudo-scientific.

Key Words (2. Language): 

References: 

Aristoteles, Metafizik, çev.: Ahmet Arslan, 2. Basım, Sosyal Yayınları, y.y., IV. Kitap, 1996,
--------, Orgonon IV: İkinci Analitikler, çev.: H. Ragıp Atademir, Kültür Bakanlığı Yay., Ankara, 1996.
Bryan Magee, Karl Popper’ın Bilim Felsefesi ve Siyaset Kuramı, çev.: Mete Tunçay, 2. Baskı, Remzi Kitabevi, yy., 1990.

PDF File: