Anadolu Kardiyoloji Dergisi

1-Derginin çıkış nedeni

Türkiye'de uzun yıllardan beri kardiyoloji bilimine önemli katkılar sağlayan, çok değerli kardiyoloji araştırmalarının yayınlarını kapsayan bir çok periyodik yayın bulunmaktadır. Bunların başında, niteliği ve niceliği tartışmasız, en önde gelen Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi bulunmaktadır. Böyle bir yayının, Türk kardiyoloji topluluğunda, bir çok kardiyoloji periyodik yayınının çıkmasını uyardığı ve özendirdiği bilinen bir gerçektir. Sonunda, şu anda Türk kardiyoloji topluluğunun desteğini alan, hekimler ve ilgili meslek grupları tarafından değerli bulunan, bazı yeni dergilere sahibiz.

Bilimsel araştirmanin degerini bulmasi, bilgilerimize katkida bulunmasi sonuçlarin başka araştiricilar tarafindan kullanilmasi, yani "cited" edilmesi uluslararasi dizinleme sistemine girmesi ile olmaktadir. Excerpta Medica ve onun bilgisayar hizmeti olan EMBASE' de yer alan 28 Türk dergisi içinde Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi tek kardiyoloji dergimizdir. TÜBİTAK 1994 yılından beri ULAKBİLİM ile birlikte Türk Tıp Dizinini oluşturmaya başlamıştır. Anadolu Kardiyoloji Dergisi'nin ilk hedefi bu dizine girmektir. Bilimsel bilgi birikiminin geometrik hızla arttığı günümüzde, yukarıdaki sistemlere dahil olmayan yayınların içeriğinden, benzer konularda çalışan başka bilim adamlarının haberdar olabilmesinin başka yolu yoktur. Bu olmaz ise ürettiğimiz bilgiler unutulmaya mahkumdur,

Hedef uluslararası düzeye ulaşabilen ve tüm kardiyoloji araştırıcılarınca desteklenen nitelikli, sürekli ve kardiyoloji konusunda özgün bir dergi çıkarabilmektir (1).

Bu yüksek potansiyelli araştirmaci topluluguna ragmen henüz Citation Index'e giren ve Index Medicus taramalarina kabul edilen yeterli kardiyoloji periyodigimiz mevcut degildir. Yurt dişinda çok yüksek kredili kardiyoloji dergilerinde yazisi yayimlanan, önemli bilimsel toplantilarda serbest sunumlari olan, onur duydugumuz araştiricilarin sayisinin ciddi boyutlarda olmasina karşilik, Dünya kardiyoloji toplulugunda yeteri kadar sesimizi duyuramamamizin ve temsil edilemeyişimizin en önemli nedeni Dünya ve hatta Avrupa düzeyinde yapilan taramalarda ciddiye alinan yeterli sayida kardiyoloji dergimizin bulunmayişidir.

Yukarıda ortaya konulan sorunların nedenini saptamak ve çözüm üretmek konusunda bu güne kadar ciddi bir sorgulama, saptama ve çare üretme gayreti içinde bulunulduğuna maalesef şahit olamadım.

Ayrı kulvarlarda koşmak yerine, çare olacak sonuç üretmek bir çok araştırıcının "yerli maldan" "Dünya çapına" taşınmasını sağlayacaktır. Böyle bir durum kardiyolojimizin ve ülkemizin yücelmesine katkıda bulunur.

2-Derginin amacı

Anadolu Kardiyoloji Dergisi'nin yukarıda açıklanan yayın alanına katılma nedenleri yılların deneyimini taşıyan hiçbir araştırıcı tarafından kolay yadsınamayacaktır. Derginin amacının yalnızca " iyi bir dergi" değil; yurtdışında yayınlarımızı ve sunumlarımızı kabul eden hakemlerin de "iyi bir dergi" diyebilecekleri bir kardiyoloji periyodiği çıkarmak ve bu düzeyi yakalamak olması gerekir. Yeteri kadar büyük bir amaç planlayamaz isek bu periyodiğin gücü, saygınlığı, soluğu o denli düşük performans gösterecektir. Hedef çok büyük ve amaç o denli kutsal olmalıdır.

Temel amaçlarından biri yayınlanan araştırma sayısı ile bu sayının "cited" edilme sayısının oranlanmasının yüksekliğidir. Bu Circulation'da 9.9, JACC için 7.4, European Heart Journal için 3.63 'dür (2-3).

Anadolu Kardiyoloji Dergisi'nin temel amacı Türk kardiyoloji bilim düzeyini Dünya kardiyolojisine tanıtmaktır. Bugün ya da yarın; dergi araçtır, amaç kardiyolojimizin en erken 10 yıl içinde dergi açısından zenginleştirilmesidir.

Öncelikle Türk tıp dizinine başlangıçtan girerek Türkiye'de tanınmalı , aynı zamanda amaç Dünya kardiyoloji periyodikleri içinde saygın bir yer sağlamak olmalıdır. Başlangıçta mevcut kardiyoloji periyodikleri ile AKD arasında büyük bir fark beklenmemelidir. Daha fazla araştırıcının, en iyi çalışmalarını daha çok AKD'ne yollaması ile fark AKD lehine dönecektir.

3-Derginin içeriği

Anadolu Kardiyoloji Dergisinin içeriği, değeri, düzeyi, orjinalliği ve bilime önemli katkısı çok açık olan her türlü bilgiyi kapsayacaktır. Türk kardiyolojisindeki halk sağlığı sorunları ve çözümleri özellikle bizi Dünya'ya açan pencerelerin başında gelmektedir. Türk kardiyolojisine özgü konular içerikte öncelikle ele alınacaktır. Temel kardiyoloji bilgilerini sorgulayan ve deneysel ağırlıklı araştırmacılar biz klinikçilere pek fazla zevk vermese de, Tıp Nobel'ini klinik kardiyologların değil de temel bilimcilerin aldığını hatırlamamız gerekir.

Editöre mektuplar Anadolu Kardiyoloji Dergisi'nin önemli bir bölümünü oluşturmalidir. Mektuplar araciligi ile geniş kardiyoloji kesimlerinin konular hakkindaki deneyimleri ve eleştirileri elde edilecektir. Bu mektuplar sonuç olarak yazarı değil, o yazının yayınlanmasına olur veren, temelde bağımsız hakemleri değerlendirecektir. Böylece mektuplar yayınları, ön yargısız bir kere daha okuyucu-hakemlerin takdirlerine sunacaktır.

Editöre mektuplar konu aracılığı ile geniş okuyucu kitlelerinin iletişimini-forumunu sağlayacaktır. Ön yargısız oluşan hakem hataları, bunu fark eden bilimciler ve çoğu zaman sessiz kalanlara tribünden sahaya inme olanağı sağlayacaktır.

Toplumumuzu ilgilendiren, her türlü medya da ortaya atılan haber-reklam-bilgi-ilan türü kardiyoloji konuları, gerçek şekli ile kaynak oluşturacak şekilde, tarafsız bir gözle değerlendirilerek Türk halkına sunulmalıdır. Türk toplumunu gereksiz heyecana ve hevese sürükleyen, yanlış bilgilendiren, çıkar amaçlı ya da art niyetli yaklaşımlarına göz yumulmamalı, duymazlıktan gelinmemelidir. Hiçbir kişi, kuruluş ya da firmanın, içeriğin bu yönü açısından dokunulmazlığı olmamalıdır.

İçerikte kardiyoloji ile ilgili tüm hekimlerin birbirleri ile ilgili iletişiminde yardımcı olunmalıdır. Bilimsel düzeyi ilgilendiren, idari de olsa tüm kadro talepleri ve yükseltilmeleri, bakanlığın kardiyoloji ile ilgili niyet ve kararları dar çerçevede tartışmaya açılmalıdır.

İçeriğin bir bölümü bilimsel amaçlı ve yeterli düzeydeki toplantıların yine kardiyoloji bilimi açısından özetleri yapılarak değerlendirilmesi olmalıdır. Özellikle içerikte, toplantıların getirdikleri bilimsel katkı ve yenilikler ile belirlenen hedefleri ortaya konulmalıdır.

Mezuniyet sonrası eğitim yalnızca ilaç ve araç-gereç sanayiinin bilgilendirme sınırından çıkarılarak dergide içerik açısından yer ayrılmalı, mezuniyet öncesi ve sonrası eğitime dergide yeterli önem verilmelidir. Mezuniyet sonrası toplantılar özetlenerek değerlendirilmeli, tıp eğitiminin kardiyoloji yönünün geliştirilmesini değerlendiren çalışmalar içerikte en önemli bölümü oluşturmalıdır.

4-Derginin işleyişi

Anadolu Kardiyoloji Dergisi' nin ilk sayısı 2001 yılının bahar aylarında muhtemelen Mart ayında yayına çıkacaktır. Amaç dikkatle incelendiğinde bunun bile biraz acele olduğu düşünülebilir. Dergi şekli olarak; fonksiyonel görünüm ve düzenleme tüm kardiyoloji periyodiklerinin aksayan ve iyi işleyen yanları tek tek incelenerek oluşturulacaktır.

Tarafsız, duygusallıktan uzak, yalnızca bilimsel doğruluk ve üst düzey bilime katkı, derginin işleyişinin başlangıç noktasını teşkil edecektir. Derginin yayıncısı onuru her türlü kazançtan üstün tutacaktır. Derginin işleyişinde bir grup, bir şehir, bir fakülte degil Türkiye geneli göz önüne alinacaktir. Tam anlami ile Türk kardiyolojisinin yayin organi olmalidir. Türkçe'yi iyi kullanmak en önemli üstünlük olmakla birlikte, İngilizce yayınların özendirilmesi hem içeriği zenginleştirecektir hem de yurt dışı taramalarında kabul edilebilirliği kolaylaştırılacaktır.

Tarafsız, kaliteli, deneyimli, araştırma-eleştirmeye yatkın, çalışkan, hızla ve doğru karar veren hakemler bir derginin en önemli işleyiş unsurudur. İlk sayılarda hakemler- danışmanlar sabit ve kalıcı olmayacaktır. Yukarıda sayılan nitelikleri taşıyan Türk ve Dünya kardiyolojisinin seçkin yüzlerce hakeminin dergi için ayıracakları zaman ve özveri belirlendikçe temel ve kalıcı hakem-danışma heyeti oluşturulacaktır. Bilimsel kurul hakemlerden oluşmakla birlikte sorumlu editör ve yardimcilari esas yükü taşiyacak ve eleştirileri karşilayacaktir.

Editöryel çalışma AKD'nin niteliğini belirleyen en önemli etkenlerden yalnızca biridir. Editörün yazı seçimi ile danışman-hakem seçimleri karşılaştırıldığında arada çok büyük farklar olmaması gereklidir.

Dergilerin hiç arzu edilmeyen işleyiş kusurlari hakemlerin red-kabul kararlarinin ciddi şekilde tartişilmasi ve hatta tarafsizliga bir türlü inanilmamasidir. Kardiyoloji de diger bilimler gibi hizla gelişen, degişen pek çok hastalik için birden fazla etyoloji, mekanizma ve sagitim önerebilen bir bilimdir. Hakemlerin kişide degil, alternatiflerde yan tutmalari çok dogaldir. Bu ön yargi olarak degerlendirilmemelidir. Araştirmaci yolladigi yazilarin %50 kabul edilecegi varsayimi ile hareket ederek, düzeltmelere kendini hazirlamalidir. Derginin işleyişinin en önemli noktasi, en az üç hakemin karari yalniz yurdumuzda degil, yurt dişinda da daima sürprizlere açiktir. AHA' da red edilenin, Circulation'da yayinlandigi, her zaman rastlanan sonuçlardir. Bu durumdan Anadolu Kardiyoloji Dergisi' de nasibini maalesef alacaktir.

Hakem kabulünü, inanırlığını ve etkinliğini arttırmanın bir yolu danışmanları iyi tanımaksa, diğer bir yol da yollanan yazıların bizzat yazarlarından o konuyu en iyi bilen üç otör ismini danışman olarak istemektir. Bunlardan biri editörün yollayacağı üç danışmandan biri olabilir. Bu yöntem incelendiğinde en fazla ret olayının yazarın seçtiği otörler tarafından kararlaştırıldığı görülmektedir.

Diğer önemli bir sorun hakem raporlarının hızla sonuçlanması ve araştırmaların yayın için sıralamaya alınmasıdır. En iyi bir tahminle yurdumuzda ve yurt dışında iki aydan önce yayın için karar verilememektedir. Hakemlerin işlerinin yoğunluğu, çok fazla hevesli olunmaması ve en önemlisi çok titiz bir araştırma-incelemeden geçirme süreci kararın gecikmesine neden olmaktadır. Hakemlerin tarafsız raporlarının yayını yollayana verilmesi sonucu araştırmacıda tam bir güven hasıl olmalıdır. Yüzde elli red olacağını bile bile yeterli güven sağlamış bir periyodik yine de yeterli yayın elde edebilir.

European Heart Journal'ın red oranı % 87, Am J Cardiol'un ise % 68' dir. Böylece yüksek nitelikli; sonuç olarak "atıf" da bulunulacak yazı oranı arttırılabilmekte ve dergi değer kazanmaktadır (4).

5-Derginin şekli

Anadolu Kardiyoloji Dergisi kuşe kagida basilacaktir. Dizgi 10-12 punto çift sütun olacaktir. Yazarlara bildirilecek kurallar uluslar arasi saygin dergilerde, bilinen yapilari içerecektir. Renkli baski mutlak gerekli oldugu takdirde yeterli sayida fotograf için kabul edilebilecektir. Editöryel kisa yazilar, araştirmalar, olgu sunumlari, egitim ile ilgili temel yenilikleri kapsayan derlemeler ile sosyal kardiyoloji konulari bölümleri siralanacaktir.

Kardiyoloji'ye ilgi duyan, birincil tıp hizmeti veren pratisyen hekim, iç hastalıkları-kardiyoloji uzmanlarının "bilmesi gerekli olanlar" iyice saptanarak; bunları AKD'ince bulmaları için gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

Ayrıca; hemşirelik, yaşlıların bakımı, birincil korunma, sağlık ekonomisi ve kalp hastalıkları ile ilgili diğer özel alanları ilgilendiren orijinal çalışmalar da kabul edilecektir.

Kaynaklarda özellikle yurdumuzda yayınlanmış-sunulmuş olanlara mutlaka öncelik verilecektir. Kaynaklar ve istatistikler istenildiğinde hakemlere sunulacak şekilde hazırlanmalıdır. Polemikleri önlemek için gerektiğinde tüm sorumluluğa katılan yazarların onayı; tartışma ve itiraz halinde kurum sorumlusunun şahadeti gerekebilecektir. Yurtdışında yapılan yayınlarda mutlaka klinik-laboratuvar sorumlusunun bilgisi istenecektir.

İletişim şekli olarak elektronik posta daima en güvenli ve hızlı yol olacaktır.E-mail adresi ve WEB sahifesi hazırlanacak, sekreterya Eskişehir'de bulunacaktır.

Bir kardiyoloji dergisinin yurdumuzda yaşamasi, digerlerinde oldugu gibi ilaç ve cihaz endüstrisinden alacagi reklamlara dayanir. Bu ilanlar dergide amaçlarina uygun, yazi akişini bozmayacak ve yeterli estetikte yerleştirilecektir.

6-Derginin sekreteryası

Anadolu Kardiyoloji Dergisi'nin Editörlüğünü Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim üyesi Prof. Dr. Bilgin TİMURALP tarafından üstlenmiştir. Yayıncılığını yurdumuzda bir çok tıp dergisini yayınlayan AVES Yayıncılık üstlenmiştir.

7-Sonuç

Bir derginin başarisi yollanan yazilarin kalitesine dayanir.Bundan dolayi,bir yazi yazdiginizda tercih edeceginiz dergilerin birincisi olarak AKD'sini seçmenizi dilerim. Yüksek bir standardi muhafaza etmek zorunda oldugumuz için, yayınlar kolay olmayacaktır; yine de hayal kırıklıgına ugramayın.