Nonsendromik bilateral mandibular dentigeröz kist: olgu sunumu

Makalenin İngilizce İsmi: 
Nonsyndromic bilateral mandibular dentigerous cyst: a case report
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Bilateral dentigeröz kist
kemik defekti
nonsendromik
Türkçe Özet: 

Dentigeröz kistler, sürmemiş dişlerin kronlarıyla ilişkili olan benign odontojenik kistlerdir. Genellikle asemptomatiktir ve rutin dental radyografik inceleme
sırasında fark edilir. Radiküler kistlerden sonra en yaygın görülen odontojenik kistler olmalarına rağmen, nonsendromik bilateral ve multipl dentigeröz
kistler nadir olarak görülür. Bilateral ve multipl kistler çeşitli sendromlara
eşlik edebilir. Bu raporda, nonsendromik bilateral dentigeröz kist vakası ve
cerrahi tedavi süreci sunulmuştur. Genel anestezi altında, bilateral dentigeröz kistler enükle edilerek, ilişkili gömülü dişler çekilmiştir. Dentigeröz kistler
semptomsuz bir şekilde geniş kemik defektlerine yol açabilir. Bu yüzden tüm
gömülü dişlerde radyografik inceleme yapılması önemlidir.

Key Words: 
Bilateral dentigerous cyst
bone defect
nonsyndromic
İngilizce Özet: 

Dentigerous cysts are benign odontogenic cysts that are associated with
the crowns of an unerupted tooth. They are usually asymptomatic and detected during routine dental radiographic examination. Although dentigerous cysts are the second most common odontogenic cysts after radicular
cysts, nonsyndromic bilateral and multiple dentigerous cysts are rare. Bilateral and multiple cysts may be found in association with a number of
syndromes. In this report, a case of nonsyndromic bilateral dentigerous
cyst and its surgical treatment are presented. Bilateral dentigerous cysts
were enucleated and the associated impacted teeth were extracted under
general anesthesia. Dentigerous cysts may cause large bone defects without any symptom. It is therefore important to perform radiographic examination in all unerupted teeth.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Ömer Günhan
Yazar Anabilim Dalı: 
Patoloji
2. Yazar
Yazar Adı: 
Aydın Özkan
3. Yazar
Yazar Adı: 
Kemal Murat Okçu
4. Yazar
Yazar Adı: 
Metin Şençimen
5. Yazar
Yazar Adı: 
Gürkan Raşit Bayar
6. Yazar
Yazar Adı: 
Aydın Gülses
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Gülhane Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2011
Cilt/Sayı: 
53
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
52-55
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1486_pp_52-55.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Kaynaklar
1. Smith JL 2nd, Kellman RM. Dentigerous cysts presenting
as head and neck infections. Otolaryngol Head Neck
Surg 2005; 133: 715-717.
2. Lustmann J, Shear M. Radicular cysts arising from
deciduous teeth. Review of the literature and report of
23 cases. J Oral Surg 1985; 14: 153-161.
3. Desai RS, Vanaki SS, Puranic RS, Tegginamani AS.
Dentigerous cyst associated with permanent central
incisor: A rare entity. J Indian Soc Pedod Prev Dent
2005; 23: 49-50.
4. Grossmann SM, Machado VC, Xavier GM, et al.
Demographic profile of odontogenic and selected
nonodontogenic cysts in a Brazilian population. Oral
Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2007;
104: 35-41.
5. Türker M, Yücetaş Ş. Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve
Cerrahisi. Ankara: Özyurt Matbaacılık, 2004: 317-347.
6. Bux P, Lisco V. Ectopic third molar associated with a
dentigerous cyst in the subcondylar region: report of a
case. J Oral Maxillofac Surg 1994; 52: 630-632.
Şekil 4. Postoperatif 6. aydaki panoramik radyografide kemik
kavitesinin iyileşme görüntüsüCilt 53 • Sayı 1 Bilateral dentigeröz kist • 55
7. Ko KS, Dover DG, Jordan RC. Bilateral dentigerous cysts:
report of an unusual case and review of the literature. J
Can Dent Assoc 1999; 65: 49-51.
8. Trimble LD, West RA, McNeill RW. Cleidocranial
dysplasia. Comprehensive treatment of the dentofacial
abnormalities. J Am Dent Assoc 1982; 105: 661-666.
9. Roberts MW, Barton NW, Constantopoulos G, Butler
DP, Donahue AH. Occurrence of multiple dentigerous
cysts in a patient with the Maroteaux-Lamy syndrome
(Mucopolysaccharidosis, type VI). Oral Surg Oral Med
Oral Pathol 1984; 58: 169-175.
10. Shaikh R, Shusterman S. Delayed dental maturation in
cleidocranial dysplasia. ASDC J Dent Child 1998; 65:
325-329.
11. Aziz SR, Pulse C, Dourmas MA, Roser SM. Inferior
alveolar nevre paresthesia associated with a mandibular
dentigerous cyst. J Oral Maxillofac Surg 2002; 60:
457-459.
12. Günhan Ö. Oral Maksillofasial Patoloji. Ankara: Atlas
Kitapcılık, 2001: 33-59.

Giriş
Dentigeröz kistler, radiküler kistlerden sonra çenenin en yaygın görülen odontojenik kistleri olup,
genellikle sürmemiş ya da kısmen sürmüş bir dişin
etrafında yer alır (1-3). Odontojenik kistlerin yaklaşık
%24’ünü dentigeröz kistler oluşturur (4). Dentigeröz
kistler çoğunlukla mandibulada molar bölgede özellikle 3. molar dişle, maksillada ise kanin ve 3. molar dişle birlikte bulunur (1,2). Erkeklerde, bayanlara
oranla iki kat daha fazla görülür ve ortalama görülme
yaşı 20-50 yaş arasıdır (5). Bu kistler klinik olarak akut
enfeksiyon görülmeden ve/veya sınırları genişlemeden bulgu veya semptom vermeyebilir (6).
Dentigeröz kistler çoğunlukla soliterdir. Bilateral
veya çoklu (multipl) kistler genellikle kleidokranial
displazi ve Maroteaux-Lamy sendromu gibi bir sendrom veya sistemik bir hastalıkla ilişkili olarak bulunur
(7). Nonsendromik olarak, bilateral dentigeröz kist olgusu nadir olarak görülür. Bu yazıda herhangi bir gelişimsel sendrom varlığı olmaksızın görülen bilateral
mandibular dentigeröz kist olg usu ve cerrahi tedavi
süreci sunulmuştur.
Olgu Sunumu
Yirmi dokuz yaşındaki erkek hasta kliniğimize bir
aydır devam eden, sağ mandibula posteriyor bölgede
ağrı, şişlik ve alt dudak parestezisi şikayetleriyle baş-
vurdu. Hastanın öyküsünden, bir ay önce aynı bölgeden ikinci büyük azı dişini çektirdiği ve antibiyoterapiye rağmen şişliğin inmediği öğrenildi. Medikal
hikayesinde herhangi sistemik bir hastalık bulgusuna rastlanmayan hastanın ekstraoral muayenesinde,
sağ mandibula posteriyor bölgede, hassas ve fluktuan özellikte şişliğin varlığı (Şekil 1), intraoral muayenede ise, sağ taraf çekim kavitesinden püy akışının olduğu ve mandibular üçüncü molar dişlerin sürmediği
gözlendi. Hastanın lateral sefalometrik ve anteriyoposteriyor kafa röntgenleri incelendiğinde, her iki taraf mandibular üçüncü büyük azı dişi içine alan uni-
* GATA Diş Hekimliği Bilimleri Merkezi Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve
Cerrahisi Anabilim Dalı
** GATF Patoloji Anabilim Dalı
Bu olgu Türk Oral ve Maksillofasial Cerrahi Derneği 19. Kongresinde
(Kapadokya, 3-8 Kasım 2009) poster bildiri olarak sunulmuştur
Ayrı basım isteği: Aydın Özkan, GATA Diş Hekimliği Bilimleri Merkezi Ağız, Diş,
Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Anabilim Dalı, Etlik-06018, Ankara
E-mail: ydnozkan@yahoo.com
Makalenin geliş tarihi: 21.04.2010 • Kabul tarihi: 27.09.2010Cilt 53 • Sayı 1 Bilateral dentigeröz kist • 53
loküler, belirgin sınırlı radyolüsent alanlar ve sağ
üçüncü büyük azı dişin mandibula alt kenarına doğ-
ru yer değiştirdiği görüldü (Şekil 2a.b).
Hastanın postoperatif 6. aydaki kontrollerinde, intraoral olarak kist kavitesinin tamamen iyileştiği ve
sağ alt dudak parestezisinin belirgin şekilde azaldığı
gözlendi. Radyografik takipte kemik kavitesinin iyileşmekte olduğu görüldü (Şekil 4).
Şekil 1. Hastanın extraoral görüntüsünde, sağ mandibula posteriyor
bölgedeki şişliğin görünümü
Şekil 2a. Lateral sefalometrik filmde sağ tarafta, uniloküler, belirgin
sınırlı radyolüsent alan ve üçüncü büyük azı dişin mandibula alt
kenarına doğru yer değiştirdiğinin görünümü
Şekil 2b. Anteriyo-posteriyor kafa filminde her iki taraf mandibular
üçüncü büyük azı dişi içine alan uniloküler, belirgin sınırlı radyolüsent
alanların görünümü
Klinik ve radyolojik olarak dentigeröz kist ön tanısı konularak, genel anestezi altında kist enükleasyonu yapıldı. Operasyon sırasında, sağ tarafta kistin
mandibular damar sinir paketini içine aldığı görülerek, damar sinir paketinin korunmasına özen gösterildi ve lezyonlarla ilişkili olduğu düşünülen sağ alt
üçüncü ve birinci büyük azı dişleri ile sol alt üçüncü
ve ikinci büyük azı dişleri çekildi.
Lezyonların histopatolojik incelemesinde nonkeratinize çok katlı yassı epitel ile döşeli subepitelyal
alanda, lenfoplazmositer kronik inflamatuvar hücreler gözlendi (Şekil 3). Her iki taraftaki lezyonun histopatolojik tanısı dentigeröz kist olarak belirlendi.
Şekil 3. Nonkeratinize çok katlı yassı epitel ile döşeli subepitelyal
alanda, lenfoplazmositer kronik inflamatuvar hücreler (HEx200)54 • Mart 2011 • Gülhane Tıp Derg Özkan ve ark.
Tartışma
Dentigeröz kistler çenelerde görülen yaygın gelişimsel kistler olmalarına karşın, bildirilen nonsendromik
bilateral dentigeröz vakaları oldukça azdır. Bilateral
ve multipl dentigeröz kistler, çoğunlukla kleidokranial displazi, Maroteaux-Lamy sendromlarıyla birlikte
görülür (8,9).
Kleidokranial displazi nadir görülen, kalıtsal, otozomal dominant geçiş gösteren, dişlerin sürmesinin
gecikmesi veya gömülü kalması ile karakterize, dental
ve iskeletsel bir hastalıktır. Bu sendromun karakteristik özellikleri klavikulanın aplazisi veya hipoplazisi,
kraniyofasiyal malformasyonlar, çoklu süpernümerer
veya sürmemiş dişlerdir (10).
Maroteaux-Lamy sendromu, mukopolisakkaridoz
grubundan genetik bir hastalıktır. Maroteaux-Lamy
sendromu, vücudun birçok kısmını etkileyen birçok
farklı semptomlara yol açar. Dental semptomları,
sürmemiş dişler, dentigeröz kistler, maloklüzyonlar,
kondiler defektler ve gingival hiperplaziler ile karakterizedir (9).
Sunmuş olduğumuz olguda yapılan sistemik, oral
ve radyografik muayenelerin sonucunda elde edilen
bulgular arasında, dentigeröz kistle ilişkili iki adet gö-
mülü diş dışında, kleidokranial displazi, MaroteauxLamy gibi sendromların eşlik ettiği herhangi bir patolojiye rastlanılmamış ve kraniyofasiyal bir malformasyon ya da kondiler bölgede defekt tespit edilmemiştir.
Dentigeröz kistler tipik olarak sinir parestezine neden olmaz. İnferiyor alveoler sinir parestezisi, genellikle malignite, travma, sistemik ve nörolojik hastalıklarla ilişkilidir. Literatürde, dentigeröz kist nedeniyle inferiyor alveolar sinir parestezisinin görüldüğü
çok az vaka vardır (11). Bu ender durum sunulan vakada da gözlenmiştir. Tedavi öncesinde var olan sağ
dudak parestezisinin, operasyon sonrasında yapılan
kontrollerde azaldığı saptanmıştır.
Dentigeröz kistler nadir olarak büyük boyutlara ula-
şır. Sunulan olguda tespit edildiği gibi çok büyük boyutlara ulaştıklarında ilişkili oldukları gömülü dişin
yer değiştirmesine yol açabilir. Çoğunlukla asemptomatik ve yavaş büyüme niteliğinde olan dentigeröz
kistler, sekonder enfeksiyona bağlı olarak, ağrı, şişlik
gibi semptomlara neden olabilir (1,12). Söz konusu
hastanın hikayesinden, özellikle sağ tarafta yer alan
kistin zaman zaman enfekte olduğu ve bu dönemlerde medikal tedavi uygulandığı anlaşılmıştır.
Enfekte olan dentigeröz kistlere ait bir diğer karakteristik bulgu da, dentigeröz kistlerin sürmemiş diş
kronu etrafında, uniloküler radyolüsent gölgeler şeklinde olan klasik radyolojik görüntüsünün, enfeksiyon varlığında görülmemesidir (12).
Dentigeröz kistlerin tedavisi, lezyonun büyüklüğü-
ne bağlıdır. Küçük kistlerde enükleasyon, büyük olup
fraktür beklenen vakalarda ise dekompresyon ve marsüpiyalizasyon tercih edilir. Yetersiz enükleasyonun,
dentigeröz kist epitelinden mukoepidermoid karsinom gibi malign transformasyonların ortaya çıkmasına neden olduğu bildirilmiştir (6). Sunulan olguda,
rezidüel kist epiteli bırakılmadan enükleasyon yapılmış ve ilgili dişler çekilmiştir.
Sonuç olarak, dentigeröz kistler yaygın olarak
asemptomatik olarak büyüdüklerinden, semptomsuz
geniş kemik defeklerine neden olabilirler. Bu yüzden
klinik muayene sırasında sürmemiş diş bölgelerinden
radyografik inceleme yapılması önemlidir. Bunun
yanında, özellikle genç bireylerde, çoklu dentigeröz
kistlerin varlığı, hekimi olası sendromların varlığı konusunda uyarmalıdır.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.