Meme kanserli hastada kalp metastazı ile saptanan küçük hücreli dışı akciğer kanseri: olgu sunumu

Makalenin İngilizce İsmi: 
Non-small cell lung cancer diagnosed with the aid of cardiac metastasis in a breast cancer patient: a case report
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Akciğer kanseri
Meme kanseri
atriyal kitle
kardiyak metastaz
Türkçe Özet: 

Malignitelere bağlı kalp metastazları nadir görülür. Genellikle agresif tümörlerin ve ileri evre hastalığın bir bulgusu olarak ve sıklıkla otopsi serilerinde
saptanmaktadır. Burada, meme kanseri nedeniyle hastalıksız izlemde olan,
kalp metastazı ile tanı konulan bir akciğer küçük hücre dışı karsinom olgusu
sunulmuştur. Yetmiş üç yaşında bilateral meme kanseri tanısı olan kadın
hasta, son tanıdan 19 yıl sonra nefes darlığı yakınması ile başvurdu. Ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi ile sol akciğer alt lobda kitle lezyonu,
plevral efüzyon ve minimal perikardiyal efüzyon saptandı. Sol atriyumdaki
kitlenin cerrahi olarak rezeksiyonu sonrası morfolojik ve immünohistokimyasal incelemede küçük hücre dışı akciğer karsinomunun metastazı tanısı
konuldu ve sistemik kemoterapiye başlandı. Olgu, daha önceden iki primer
meme kanseri olan hastada, tanı esnasında kalp metastazı saptanan bir akciğer karsinomu olması yönüyle ilginçtir. Özellikle kardiyak semptomları olan
kanser hastalarında kalp metastazı olasılığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Key Words: 
Breast cancer
Lung cancer
atrial mass
cardiac metastasis
İngilizce Özet: 

Cardiac metastases due to malignities are rare. They are usually diagnosed
as a finding of aggressive tumors and advanced stage disease, and frequently in autopsy series. We herein present a case of non-small cell lung
cancer diagnosed with the aid of cardiac metastasis in a breast cancer patient in remission. A 73-year-old female patient who had had a diagnosis of
bilateral breast cancer admitted with dyspnea 19 years after the last diagnosis. A mass lesion in left lower lobe of the lung, pleural effusion and minimal
pericardial effusion were detected with ultrasonography and computed tomography. Surgical resection, and morphological and immunohistochemical
examination of the mass in left atrium revealed the metastasis of non-small
cell lung cancer, and systemic chemotherapy was started. The case is interesting since a lung carcinoma with cardiac metastasis was detected at the
time of diagnosis in a patient who had previously had two primary breast
cancers. Probability of cardiac metastasis should be considered in cancer
patients with cardiac symptoms.

Yazar Bilgileri
2. Yazar
Yazar Adı: 
Bülent Karagöz
3. Yazar
Yazar Adı: 
Oğuz Bilgi
4. Yazar
Yazar Adı: 
Ahmet Alacacıoğlu
5. Yazar
Yazar Adı: 
Tolga Tunçel
6. Yazar
Yazar Adı: 
Namık Özmen
Yazar Anabilim Dalı: 
Kardiyoloji
7. Yazar
Yazar Adı: 
Zafer Küçükodacı
Yazar Anabilim Dalı: 
Patoloji
8. Yazar
Yazar Adı: 
Emin Gökhan Kandemir
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Gülhane Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2010
Cilt/Sayı: 
52
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
131-133
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1543_pp_131-133.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Kaynaklar
1. Sarjeant JM, Butany J, Cusimano RJ. Cancer of the heart.
Epidemiology and management of primary tumors and
metastases. Am J Cardiovasc Drugs 2003; 3: 407-421.
2. Abraham DP, Reddy V, Gattusa P. Neoplasms metastatic
to the heart: review of 3314 consecutive autopsies. Am J
Cardiovasc Pathol 1990; 3: 195-198.
3. Rafajlovski S, Tatic V, Ilic S, Kanjuh V. Frequency of
metastatic tumors in the heart. Vojnosanit Perql 2005;
62: 915-920.
4. Catton C. The management of malignant cardiac
tumors: clinical considerations. Semin Diagn Pathol
2008; 25: 69-75.
5. Lam KY, Dickens P, Chan AC. Tumors of the heart. A
20-year experience with a review of 12,485 consecutive
autopsies. Arch Pathol Lab Med 1993; 117: 1027-1031.
6. Karagoz B, Bilgi O, Haholu A, Kardesoglu E, Türken O,
Kandemir EG. Cardiac metastasis of thyroid cancer. Eur
J Gen Med 2009; 6: 55-56.
7. Altun G, Bilgi S, Altun A. Sudden death due to cardiac
tamponade caused by metastasis of squamous cell
carcinoma of the lung. Cardiology 2005; 103: 53-54.
8. Kasai T, Kishi K, Kawabata M, Narui K, Momomura
S, Yoshimura K. Cardiac metastasis from lung
adenocarcinoma causing atrioventricular block and left
ventricular outflow tract obstruction. Chest 2007; 131:
1569-1572.
9. Moldvay J, Jackel M, Bogos K, et al. The role of TTF-
1 in differentiating primary and metastatic lung
adenocarcinomas. Pathol Oncol Res 2004; 10: 85-88.
10. Su YC, Hsu YC, Chai CY. Role of TTF-1, CK20, and CK7
immunohistochemistry for diagnosis of primary and
secondary lung adenocarcinoma. Kaohsiung J Med Sci
2006; 22: 14-1

Giriş
Kardiyak malign tümörlerin çoğu metastatik tü-
mörlerdir (1,2). En sık akciğer kanserinde, ösefagus
kanserinde, lenfomada ve malign melanomda görü-
lür (3,5). Kalp metastazları genellikle agresif tümörlerin ve ileri evre hastalığın bir bulgusu olarak karşı-
mıza çıkmaktadır ve sıklıkla otopsi serilerinde bildirilmektedir (3). Bu olgu sunumunda, meme kanseri
nedeniyle hastalıksız izlemde olan kadın hastada kalp
metastazı ile tanı konulan bir küçük hücreli dışı akci-
ğer kanseri olgusu sunulmuştur.
Olgu Sunumu
Yetmiş üç yaşında kadın hasta, meme kanseri nedeniyle kliniğimiz tarafından takip edilmekteydi. Otuz
yıl önce sol memede meme karsinomu tanısı konmuştu. Hastaya mastektomi ve ardından radyoterapi
uygulanmıştı. On dokuz yıl önce ise sağ meme karsinomu tanısı alarak yine mastektomi ve radyoterapi
uygulanmıştı. Daha sonra 5 yıl boyunca tamoksifen
tedavisi almıştı. Tamoksifen tedavisi bittikten sonra
hastalıksız takipteyken, ikinci meme karsinomu tanısından 19 yıl sonra, hasta nefes darlığı şikayeti ile
başvurdu. Toraks bilgisayarlı tomografi (BT) görüntü-
lemesinde sol akciğer alt lobda plevra tabanlı 2.8 cm
kitle lezyonu, sol plevral efüzyon ve minimal perikardiyal efüzyon görüldü. PET-BT inceleme, sol akciğer
alt lobda (SUVmax: 11.5), mediyastende 8, 10L ve
11L numaralı lenfatik istasyonlarda (SUVmax: 5.9),
abdominal paraaortik lenf nodunda (SUVmax: 6) ve
L3 vertebra korpusunda (SUVmax: 4.2) FDG tutulumunu gösterdi (Şekil 1).
Fiberoptik bronkoskopide endobronşiyal lezyon
izlenmedi. Akciğerdeki kitleden yapılan biyopsilerde
malignite saptanmadı. Plevra sıvısından yapılan sitolojik incelemede reaktif mezotel hücreleri ve bazıları
taşlı yüzük şeklinde atipik hücre grupları görüldü. Bu
atipik hücreler primer akciğer veya mide kaynaklı bir
malignitenin metastazı olabileceğini düşündürmek-
* GATF Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Tıbbi Onkoloji Servisi
** GATF Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Patoloji Servisi
*** GATF Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kardiyoloji Servisi
Ayrı basım isteği: Dr. Alpaslan Özgün, GATF Haydarpasa Egitim Hastanesi
Tibbi Onkoloji Servisi, Tıbbiye Caddesi, Üsküdar, İstanbul
E-mail: alpozgun@yahoo.com
Makalenin geliş tarihi: 04.08.2009 • Kabul tarihi: 03.02.2010132 • Haziran 2010 • Gülhane Tıp Derg Özgün ve ark.
teydi. Gastroskopide eritematöz pangastrit ve antrumda hipertrofi saptandı. Alınan biyopsilerde ağır
displastik değişiklikler görüldü, ancak malignite bulgusu yoktu. Hastaya endoskopik ultrasonografi yapıldı. Endoskopik ultrasonografi yapılırken sol atriyum
içerisinde şüpheli bir kitle görüldü. Bunun üzerine
hastaya transösefagiyal ekokardiyografi yapıldı ve sol
atriyum içerisinde yaklaşık 36x23 mm boyutlarında
bir kitle olduğu görüldü (Şekil 2).
az diferansiye malign tümör infiltrasyonu görüldü.
İmmünohistokimyasal inceleme sonucunda, pansitokeratin yaygın pozitif, TTF-1 yaygın pozitif, CK7 yaygın pozitif, CK20 negatif, S-100 geniş alanda negatif, Melan A geniş alanda negatif, CD38 geniş alanda
negatif, fokal pozitif, CEA negatif, östrojen reseptörü
negatif ve progesteron reseptörü negatif bulundu. Bu
morfolojik ve immünohistokimyasal bulgularla hastaya akciğerin az diferansiye adenokarsinomu tanısı
kondu. Bunun üzerine hastaya evre IV küçük hücreli
dışı akciğer kanseri tanısı ile dosetaksel ve sisplatin
kombinasyon kemoterapisi başlandı.
Tartışma
Kardiyak metastatik tümörler nadir görülmektedir.
Genellikle asemptomatiktir ve bu yüzden antemortem tanı koymak zordur ve bu nedenle en geniş seriler otopsi serilerinde görülmüştür (3). Kardiyak metastazlar sıklıkla terminal dönemde ortaya çıkmaktadır. Malign tümörlerin tanı ve tedavisindeki gelişmeler sonucu, artan yaşam süresine bağlı olarak kardiyak
metastazların görülme sıklığı da artmaktadır (4).
En sık kalp metastazı yapan tümör akciğer kanseridir. Daha az sıklıkla ösefagus kanseri, lenfoma, malign melanom, meme kanseri, tiroid kanseri ve sarkomlar da kalp metastazı yapabilmektedir (3,5,6).
Kardiyak metastaz, lenfatik, hematojen ve direkt yayılım yoluyla olur. Direkt yayılım akciğer kanseri için
tipiktir. Kardiyak metastazlı olgular genellikle asemptomatik olmakla birlikte, olguların %30’unda kardiyak fonksiyon bozukluğuna ait semptomlar vardır.
Bu semptomlar göğüs ağrısı, nefes darlığı ve çarpıntı-
dır. Kardiyak metastazların literatürdeki bazı olgularda kardiyak tamponada ve atriyoventriküler bloklara
neden olduğu gösterilmiştir (7,8). Sunulan olguda
kardiyak tamponad ve atrioventriküler blok bulgusu
yoktu. Kardiyak semptomları yoktu. Plevral efüzyon
ve pulmoner kitleye bağlı olduğu düşünülen nefes
darlığı ve öksürük gibi spesifik olmayan semptomları
mevcuttu. Kardiyak patoloji varlığını düşündürebilecek semptomu olmayan hastada, mideye yönelik istenen endoskopik ultrasonografide rastlantısal olarak
atriyal kitle saptanmıştı.
Sunulan hastada 30 ve 19 yıl önce saptanan iki
primer meme karsinomu tanısı vardı ve semptomlar
gelişene kadar hastalıksız takip edilmekteydi. Klinik
yakınmalar sonrası ilk olarak saptanan pulmoner kitle ve efüzyon bulgusu, meme kanserinin bir metastazını akla getirmekle beraber, aradan geçen süre oldukça uzundu. Histopatolojik olarak ispatlanması gerekliydi, ancak atriyal kitle saptanana kadar yapılan
biyopsiler ve sitolojilerin incelemelerinde malignite
saptanmamıştı. Atriyal kitle saptandığında, kitlenin
Şekil 1. PET-BT incelemede sol akciğer alt lobda, mediyastende,
paraaortik lenf nodunda, L3 vertebra korpusunda FDG tutulumu
saptandı
Şekil 2. Kitlenin transösefagiyal ekokardiyografik görüntüsü. Sol
atriyumda mitral kapak üzerinde lobüle kitle
Torakotomi ile sol atriyumdaki kitle rezeke edildi. Ayrıca, operasyon sırasında sol akciğerdeki lezyondan ve perikarddan eksizyonel biyopsi yapıldı.
Perikardiyal efüzyondan ve plevral efüzyondan sitolojik inceleme için sıvı örnekleri alındı. Sol atriyumdan
çıkarılan kitle, alınan biyopsiler ve sıvı örneklerinde Cilt 52 • Sayı 2 Akciğer kanserinin kalp metastazı • 133
atriyum çıkışını obstrükte etme riski olması ve histopatolojik tanı gerekliliği nedeniyle hastaya cerrahi
rezeksiyon uygulanmıştı.
Olguda rezeksiyonda farklı yerlerden biyopsiler
alınmış ve yapılan patolojik inceleme sonucu, akci-
ğer kanserinin kardiyak metastazı olduğu gösterilmiş-
tir. Perikardda malign tümör infiltrasyonu olması,
metastazın direkt yayılımlı akciğer kanseri tanısını
desteklemektedir. Morfolojik bulgular akciğer ya da
meme karsinomu ayrımını yapamasa bile, immünohistokimyasal olarak CK7 pozitifliği ve CK20 negatifliği primer akciğer karsinomu tanısını koydurmuştur.
Akciğerin primer ve metastatik tümör ayrımında TTF-
1 ekspresyonu bir parametre olarak kullanılmaktadır.
Yapılan çalışmalarda, primer tiroid malign tümörleri
dışında, primer meme karsinomları dahil akciğer metastazlarında TTF-1 ekspresyonu saptanmadığı bildirilmiştir (9,10). Sunulan olguda da TTF-1 pozitifliği
saptanmışken, östrojen ve progesteron reseptör varlığı saptanmamıştır ve tiroid glandında patoloji gösterilmemiştir. Kardiyak metastazların tedavisinde cerrahi ve kemoterapi yapılır. Cerrahi, seçilmiş olgularda
ve uygun şartlarda yapılmalıdır. Kemoterapi ise primer hastalığa göre yapılır. Bizim olgumuzda hastaya
hem cerrahi tedavi, hem de akciğer kanserine yönelik
kemoterapi uygulanmıştır.
Sunulan olgu, daha önceden iki primer meme kanseri olan hastada yeni saptanan ve tanı esnasında
kalp metastazı olan bir akciğer karsinomu olması yö-
nüyle ilginçtir. Özellikle kardiyak semptomları olan
kanser hastalarında kalp metastazı olasılığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.