Parmak emme alışkanlığı ve tedavisi: bir olgu sunumu

Makalenin İngilizce İsmi: 
Finger sucking habit and its treatment: a case report
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Alışkanlık kırıcı aparey
ön açık kapanış
parmak emme
Türkçe Özet: 

Emme içgüdüsü, memelilerin doğumdan sonra beslenebilmeleri yoluyla hayatta kalabilmelerini sağlayan bir içgüdüdür. Parmak emme alışkanlığı 1-4
yaş arası çocuklarda yaygın görülen bir çocukluk davranışıdır. Bu alışkanlığın normalden uzun sürmesi ile ilgili olarak bebeklikte emme ihtiyacının
yeterli olarak tatmin edilememesi, duygusal bozukluk, emme alışkanlığından
zevk alma olmak üzere üç teori mevcuttur. Parmak emme alışkanlığı önlenmez ise çene ve dişler bölgesinde overjette artış, ön açık kapanış, üst çenede darlık ve posteriyor çapraz kapanış gibi problemlere yol açabilmektedir.
Bu vaka raporunda, parmak emme alışkanlığı bulunan ve alışkanlık kırıcı
aparey uygulanan 8 yaşındaki bir kız çocuğu sunulmuş ve bu tip apareylerin
avantajları tartışılmıştır.

Key Words: 
Habit breaker appliance
anterior open-bite
finger sucking
İngilizce Özet: 

The sucking instinct ensures the survival of mammals after birth through
nutritional sucking. Thumb sucking is a childhood behavior commonly observed in children aged 1 to 4 years. There are three theories related to the
abnormal prolongation of this habit; insufficient satisfaction of the sucking
need in infancy, emotional disturbances and increased pleasure obtained
from sucking. If this habit is not prevented, overjet increase, anterior openbite, maxillary narrowness and posterior crossbites will certainly develop.
In this case report a 8-year-old girl with the habit of thumb sucking in whom
an habit-breaking appliance was applied is presented, and the advantages
of this type of appliances are discussed.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Ceyhan Altun
2. Yazar
Yazar Adı: 
Özlem Martı Akgün
3. Yazar
Yazar Adı: 
Günseli Güven
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Gülhane Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2010
Cilt/Sayı: 
52
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
44-46
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1558_pp_44-46.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Kaynaklar
1. Ellingson SA, Miltenberger RG, Stricker JM, et al.
Analysis and treatment of finger sucking. J Appl Behav
Anal 2000; 33: 41–52.
2. Bengi AO, Karacay S, Güven G. A unique treatment
of finger-sucking habit in children with mental
retardation: report of 2 cases. Quintessence Int 2007;
38: 158-163.
3. Anke B. The etiology of prolonged thumb sucking.
Scand J Dent Res 1971; 79: 54-59.
4. Duncan K, McNamara C, Ireland AJ, Sandy JR. Sucking
habits in childhood and the effects on the primary
dentition: findings of the Avon Longitudinal Study of
Pregnancy and Childhood. Int J Paediatr Dent 2008;
18: 178-188.
5. Figueiredo GC, Queiroga EC. Dystrophic calcinosis in
a child with a thumb sucking habit: case report. Rev
Hosp Clín Fac Med S Paulo 2000; 55: 177-180.
6. Ülker AE, Maşeroğlu Ö, Tulunoğlu Ö. Habit breakers
used in pediatric dentistry; quad helix, position trainer,
palatal crib. Hacettepe Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi
2007; 31: 28-33.
7. Villa NL, Cisneros GJ. Changes in the dentition
secondary to palatal crib therapy in digit-suckers: a
preliminary study. Pediatr Dent 1997; 19: 323-326.
8. Denison TF, Kokich VG, Shapiro PA. Stability of
maxillary surgery in openbite vs nonopenbite
malocclusions. Angle Orthod 1989; 59: 5-10.

Giriş
En sık rastlanan zararlı alışkanlıkların başında parmak emme gelmektedir (1). Parmak emme alışkanlığı
3-4 yaşına kadar normal kabul edilebilen bir davranıştır (2). Bu yaştan sonra devam eden alışkanlık patolojik kabul edilmektedir ve genellikle duygusal yoksunluk ve gerginlik sırasında ortaya çıkmaktadır.
Bu alışkanlığın normalden uzun sürmesi ile ilgili olarak bebeklikte emme ihtiyacının yeterli olarak tatmin
edilememesi, duygusal bozukluk, emme alışkanlığından zevk alma olmak üzere üç teori mevcuttur (3).
Parmak emme davranışı zamanında engellenemediği
taktirde overjette artışa, ön açık kapanışa, üst çenede
darlığa ve çapraz kapanışa sebep olabilmektedir (4).
Parmak emen çocuğun emdiği parmakta da zamanla
deformasyonlar meydana gelebilmektedir (2,5).
Zararlı alışkanlıklar ne kadar erken önlenirse, bu
alışkanlıkların daimi ve süt dişlerinde bozukluklara
yol açma şansı o kadar azalmaktadır. Parmak emmenin engellenmesi amacıyla hareketli bir aparey olan
damak arkları yapılmaktadır. Hareketli apareylerde
başarı, hastanın apareyi kullanmasına bağlıdır. Bu
nedenle bu apareyin sabit tiplerinin kullanımı önerilmektedir. Daha küçük çocuklarda ise eldiven, yüzük
veya parmaklık takılması önerilebilir (2).
Sunulan olguda, zararlı alışkanlıklar arasında en sık
rastlanan davranışlardan birisi olan parmak emme
alışkanlığının yapılan apareyle önlenmesi amaçlanmış ve aparey uygulamasının etkinliğinin takibi incelenmiş ve sunulmuştur.
Olgu Sunumu
Sekiz yaşında ön açık kapanışı olan (Şekil 1) kız hasta kliniğimize başvurdu. Alınan anamnezde hastanın
baş parmağını emdiği tespit edildi. Hastanın ailesinden alınan bilgiye göre bu alışkanlık uzun zamandan
beri strese, sıkıntıya ve parmak emmeden zevk almaya bağlı olarak devam etmekteydi. Ailenin çocukları-
na bu alışkanlıktan vazgeçmesi konusundaki telkinle-
*GATA Diş Hekimliği Bilimleri Merkezi Pedodonti Anabilim Dalı
Ayrı basım isteği: Dr. Ceyhan Altun, GATA Diş Hekimliği Bilimleri Merkezi
Pedodonti Anabilim Dalı, Etlik-06018, Ankara
E-mail: ceyhanaltun@yahoo.com
Makalenin geliş tarihi: 24.04.2008 • Kabul tarihi: 06.04.2009Cilt 52 • Sayı 1 Parmak emme alışkanlığı • 45
rine rağmen, çocuk bu alışkanlıktan vazgeçmemişti.
Öncelikle hastanın parmağını emmek istediğinde
bundan vazgeçmesi gerektiğini hatırlatmak amacıyla
emdiği parmağa oje sürüldü. Yapılan kontrol muayenesinde hastanın buna rağmen parmak emme alış-
kanlığından vazgeçmediği saptandı. Parmak emmenin engellenmesi ve buna bağlı açık kapanışın düzeltilmesi amacıyla hastaya alışkanlık kırıcı hareketli bir
aparey uygulanmasına karar verildi. Bu amaçla hastada ölçü alındı. Üst sağ ve sol birinci büyük azı dişlerine Adams, üst birinci ve ikinci küçük azı dişlerinin
arasına tutuculuğu artırmak amacıyla damla kroşeler,
vestibül ark ve akrilik kısma monte edilen damak arkı
0.9 ortodontik tel kullanılarak büküldü (Şekil 2).
Tartışma
Parmak emme alışkanlığı, dil itme alışkanlığı ile
birlikte en sık görülen zararlı alışkanlıktır. Zararlı
alışkanlıklar sıkıntı, stres, açlık, hiperaktivite, üzüntü, zevk alma ve çeşitli bozukluklar gibi fiziksel ve
duygusal uyarımlara bağlı olarak ortaya çıkmaktadır
(2). Bizim hastamızda strese, sıkıntıya ve parmak emmeden zevk almaya bağlı olarak devam eden parmak
emme alışkanlığı mevcuttu.
Karışık dişlenme döneminde parmak emme alışkanlı-
ğı olan bireylerde uygulanan apareylerle bu alışkanlığın
önlenebileceği ve bu alışkanlığa bağlı olarak oluşan ön
açık kapanışın tedavi edilebileceği bildirilmiştir (2,6,7).
Bu tür tedavilerin hepsinde hasta takibi ve pekiştirme
tedavisi gereklidir (6). Yapılan çalışmalarda relapsın iskeletsel değil, dentoalveoler olduğu gösterilmiştir (8).
Bengi ve ark. mental retardasyonu ve parmak emme
alışkanlığı olan iki vakada emilen parmağa akrilik koruyucu aparey uygulamışlar, 3 hafta sonunda emilen
parmaktaki yaraların geçtiğini gözlemişlerdir (2). Dört
ay sonunda alışkanlığın ortadan kaybolmasını takiben
aparey parmaktan çıkarılmıştır.
Ülker ve ark. altı yaşındaki bir kız hastada parmak
emme alışkanlığının önlenmesi amacıyla üst ikinci süt
molar dişlere bantın uyumlandığı palatal “crib” apareyi
uygulamışlardır (6). Altı ay sonunda hasta alışkanlığını
bırakmış ve ön açık kapanışın 6 aylık pekiştirme tedavisinin ardından düzeldiği görülmüştür. Villa ve Cisneros
parmak emen çocuklarda palatal “crib” uygulamasının
alışkanlığı önlemede ve açık kapanışın düzeltilmesinde
etkili olduğu sonucuna varmışlardır (7).
Sunduğumuz vaka raporunda parmak emmenin engellenmesi amacıyla hareketli bir aparey olan damak
arkı uygulanmıştır. Bu apareyin kullanılması sırasında
ağız hijyeni hasta tarafından rahatlıkla sağlanabilmektedir. Ancak, bu tip apareylerin en önemli dezavantajı,
kullanımının hastaya bağlı olmasıdır. Bu nedenle uyu-
Şekil 1. Olgunun başlangıç klinik görünümü
Şekil 2. Olgunun alışkanlık kırıcı apareyli görünümü
Dört ay sonraki kontrolde parmak emme alışkanlı-
ğının tamamen ortadan kalktığı, ön açık kapanış mesafesinin azaldığı, 12 aylık kontrolde ön açık kapanı-
şın ortadan kalktığı tespit edildi (Şekil 3). Hasta posteriyor çapraz kapanışın tedavisi amacıyla ortodonti
kliniğine sevk edildi.
Şekil 3. Olgunun 12 ay sonraki kontroldeki görünümü46 • Mart 2010 • Gülhane Tıp Derg Altun ve ark.
mu yeterli düzeyde olmayan çocuklarda, sabit apareyler
önerilmektedir (6). Daha küçük çocuklarda ise eldiven,
yüzük veya parmaklık takılması önerilebilir (1). Bizim
hastamız, yeterli kooperasyona sahipti ve alışkanlı-
ğını bırakmak amacı ile kliniğimize başvurmuştu. Bu
sebeple hareketli aparey uygulandı ve başarı sağlandı.
Hastamızda aynı zamanda çapraz kapanış mevcut oldu-
ğundan, ön açık kapanış tedavisini takiben Ortodonti
Kliniğine yönlendirilmiştir. Alışkanlık takibi ve aktif
ortodontik tedavisi devam etmektedir.
Olgumuz göstermektedir ki, parmak emme alışkanlığına bağlı ön açık kapanışı olan hastalarda parmak
emmeyi engelleyici bir apareyin uygulanması sonucu ön açık kapanış düzelebilmektedir. Ayrıca, parmak
emme gibi kötü alışkanlıkların tedavisinde; erken tanı
ve hasta kooperasyonu tedavinin başarısında önemli
rol oynamaktadır.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.