Eskişehir Asker Hastanesi Acil Servisi’ne başvuran göğüs hastalıkları hastalarının özellikleri

PDF Dosyası: 

arastirmax_1567_pp_220-222.pdf

Giriş
Acil servisler yedi gün-yirmi dört saat hizmet veren birimler olduğundan dolayı, devamlı olarak
hasta–doktor–hemşire üçgeninde bir hareketlilik ya-
şanmaktadır. Acil servise gelen hastaların poliklinik
hastasından farkı, mevcut hastalığına hızlı bir şekilde
tanı konulması ve tedavinin başlatılması gereğidir.
Acil servis şartlarında takip ve tedavisi yapılamayacak
olan hastaların hızlı bir şekilde ilgili branş hekimlerine yönlendirilerek hastaların yönetimi sağlanmalıdır.
Bu işlevi yapmak için de hızlı tanıya götürebilecek
ipuçlarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Göğüs
hastalıklarını ilgilendiren hasta grubu, sanıldığının
aksine çok çeşitli şekillerde karşımıza çıkabilmektedir.
Tipik göğüs hastalıkları semptomları (öksürük, balgam çıkarma, nefes darlığı, kan tükürme, yan ağrısı
v.b.) ile hastalar karşımıza çıkabildiği gibi, tesadüfen
çekilen bir akciğer grafisinde görülen lezyon üzerine, o hastanın aynı zamanda göğüs hastalıkları uzmanını ilgilendiren bir problemi olduğu görülebilir.
Mevsimsel (kış ve bahar ayları) ve buna benzer bazı
özelliklerin, hastaların acil servis başvurularında artışa yol açabileceği görülmüştür. Biz de 200 yataklı
bir asker hastanesinde acil servis başvurularını retrospektif olarak inceleyerek, göğüs hastalıklarını ilgilendiren hasta grubunun özelliklerini değerlendirmeyi
amaçladık.
Gereç ve Yöntem
Eskişehir Asker Hastanesi Acil Servisi’ne 01 Ocak
2007 ile 31 Aralık 2007 tarihleri arasında müracat
eden hastaların, hastane kayıt defterlerinden retrospektif olarak incelemesi yapıldı.
Bulgular
Eskişehir Asker Hastanesi’ne toplam 17585 hasta
müracaat etmiş olup, bu hastaların 3847’si (%21) çocuk yaş grubunda, 13738’i (%79) erişkin yaş grubunda idi (Şekil 1). Hastaların 10107’sinin (%57) dahili
* GATF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı
** Eskişehir Asker Hastanesi Baştabip Yardımcılığı
Ayrı basım isteği: Dr. Cantürk Taşçı, GATF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı,
Etlik-06018, Ankara
E-mail: ctasci@gata.edu.tr
Makalenin geliş tarihi: 28.04.2009 • Kabul tarihi: 14.12.2009Cilt 51 • Sayı 4 Acil servise başvuran göğüs hastalıkları hastaları • 221
hastalıklar grubunda ve 7478’inin (%43) cerrahi hastalıklar grubunda olduğu görüldü (Şekil 2).
İncelenen dosya kayıtlarında göğüs hastalıkları uzmanlığını ilgilendiren hasta sayısı 632 idi (Şekil 3).
moni, 6 hasta (%0.9) bronşiyektazi süperenfeksiyon,
1 hasta pulmoner emboli (%0.01), 3 hasta aktif akci-
ğer tüberkülozundan (%0.01) oluşuyordu (Şekil 4).
Acil servise başvuran bu 632 hastanın 120’si (%19)
hastaneye yatırılarak, 512’si (%81) ise ayaktan tedavi
edilmiştir (Şekil 5). Aylara göre göğüs hastalıkları uzmanını ilgilendiren hasta grubunun dağılımı incelendiğinde, beklendiği gibi sonbahar-kış aylarında başvuru sayısında artma dikkati çekmiştir. Ocak ayında en
yüksek seviye 102 hasta ile olmuştur. Eylül-Ocak arasında hasta sayısı 44 ile 102 arasında değişmektedir.
Mart-Nisan ayında da 58 hasta ortalama ile genel ortalamanın üstünde bir başvuru dikkati çekmektedir.
Şekil 1. Acil servis başvurusu
çocuk erişkin
14000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
hasta sayısı
Bu sayı, acil servise başvuran hasta sayısının %3’ünü
oluşturmaktaydı. Hasta dağılımına baktığımızda 632
hastanın, 110’u (%17) kronik akciğer hastalığı (KOAH)
alevlenme ve bronşiyal astma alevlenme, 359’u (%56)
akut bronşit, akut trakeobronşit, akut bronşiyolit ve
plörit’ten oluşmaktaydı. Yüz elli üç hasta (%24) pnö-
Tartışma
Göğüs hastalıkları uzmanını ilgilendiren hastalıklardan, hastaneye yatış gerektirebilecek olan hasta grubunun, daha çok enfeksiyon ile ilişkili grup olduğu bilinmektedir (1). Bizim retrospektif incelememizde de
hastaların büyük çoğunluğunun kış aylarında soğuk
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
dahili
grup
cerrahi
grup
hasta sayısı
Şekil 2. Acil servis hasta dağılımı
18000
16000
14000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
tüm acil
servis
göğüs
hast.ı
Şekil 3. Acil servisteki göğüs hastalıklarını ilgilendiren hasta oranı
dağılımı
hasta sayısı
Şekil 4. Göğüs hastalıkları hasta dağılımı
n=359
(A. Bronşit)
n=153
(Pnömoni)
n=110
(KOAHB. Astma)
n=1
(pulmoner
emboli)
n=3
(Aktif akc tbc)
n=6
(Bronşiektazi)
632
Şekil 5. Ayaktan ve yatarak tedavi gören hasta dağılımı
ayaktan
tedavi
yatarak
tedavi
600
500
400
300
200
100
0
hasta sayısı222 • Aralık 2009 • Gülhane Tıp Derg Taşçı ve ark.
etkisiyle pnömoni, KOAH alevlenme, bronşiyektazi
süperenfeksiyon ile başvurduğu görülmüştür. Bahar
aylarında ise muhtemel allerjen etkiye bağlı olarak
astım alevlenmelerinin sık olarak acil servise başvuru nedeni olduğu görülmüştür. Solunumsal kaynaklı
632 hastanın 359’unun (%56), akut alt solunum yolu
enfeksiyonu olduğu görülmektedir. Bir üniversite hastanesi acil servisine yaklaşık yedi yıllık süre içinde baş-
vuran hasta grubuna baktığımızda ilk on sırada, göğüs
hastalıklarını ilgilendiren hasta grubunun da olduğu
görülmektedir (2). Akut alt solunum yolu enfeksiyonunun, tüm başvuruların yarısından fazlasını oluşturduğu görülmektedir. Eskişehir’in iklim yapısının, üst
ve alt solunum yolları enfeksiyonu sıklığını artırdığı
düşünülebilir. Altı yüz otuz iki hastadan 154’ünün
pnömoni teşhisi alması da dikkat çekicidir. Bu hastaların çoğunluğunu 20-25 yaş arası asker hastalar oluşturmakta ve tüm yatan hastaların büyük bir bölümünü
de bu hasta grubu oluşturmaktadır. Eskişehir’de yapılmış olan bir çalışmada, üç yıllık süre içinde acil servise
başvuran yaşlı hastalar incelendiğinde ilk üç semptom
içinde yine pulmoner şikayetlerin ön planda olduğu
görülmektedir (3). Yüz on hastanın KOAH ve bronşiyal astma alevlenmesi nedeniyle daha çok bahar ve kış
aylarında acil servise başvurduğu görülmektedir. Bahar
aylarındaki başvurunun çoğunluğunun bronşiyal astmaya bağlı olduğunu tespit ettik. Bu da muhtemel
polen ya da benzeri allerjenlere bağlı olabilmektedir.
Astım tanılı hastaların nisan ve eylül aylarında arttı-
ğı dikkati çekmiştir. Yapılmış olan bir başka çalışmada
da yine bu aylarda astımlı hastaların acil servise daha
çok başvurdukları dikkati çekmiştir (4). Akut pulmoner tromboemboli, her ne kadar az görülse de, tanıdan
şüphelenerek hızlı tetkikleri planlamak ve tedaviyi
yönlendirmek, hayati öneme haiz bir durumdur. İki
yüz yataklı bir asker hastanesi için bu sayı az olabilir,
ancak farklı hastanelerde bu rakam artabilir ve daha
önemli hale gelebilir. Göğüs hastalıkları uzmanını ilgilendiren hasta sayısı her ne kadar tüm acil servis hasta
sayısının %3’ünü oluştursa da, gözden kaçırılmayacak
ve dikkate alınması gereken hasta grubu olarak değerlendirilmesi gerektiği düşüncesindeyiz.
Sonuç olarak, göğüs hastalıkları uzmanını ilgilendiren hasta grubunun daha çok kış aylarında acil servise başvurduğu, düzenli kontroller ile kronik akciğer
hastalarının acil servise başvurularında azalmaların
dikkati çektiği, hastalıkların doğası gereği mutlaka
acil servis doktorlarının bu tanıları da düşünmesi gerektiği, aksi taktirde ölümcül sonuçlarının olabileceği
düşünülmektedir.