Kaynaklar
1. van Doorn, de Leval MR. Anomalies of the systemic
venous return. In: Stark J, de Leval MR, Tsang VT (eds).
Surgery for Congenital Heart Defects. London: John
Wiley&Sons, 2006: 319-326.
2. Ootaki Y, Yamaguchi M, Yoshimura N, Oka S, Yoshida
M, Hasegawa T. Unroofed coronary sinus syndrome:
diagnosis, classification, and surgical treatment. J Thorac
Cardiovasc Surg 2003; 126: 1655-1666.
3. Hahm JK, Park YW, Lee JK, et al. Magnetic resonance
imaging of unroofed coronary sinus: three cases. Pediatr
Cardiol 2000; 21: 382-387.
4. Vargas-Barron J, Espinola-Zavaleta N, Romero-Cardenas
A, et al. Two- and three-dimensional echocardiographic
unroofed coronary sinus. J Am Soc Echocardiogr 2001;
14: 742-744.
5. Rhodes J, Bacha EA, Geggel RL. Coexistence of three rare
congenital heart defects in a single patient: a unique
case with important embriyologic implications. Pediatr
Cardiol 2006; 27: 503-507.
6. Kuhn A, Hauser M, Eicken A, Vogt M. Right heart failure
due to an unroofed coronary sinus in an adult. Int J
Cardiol 2006; 113: 248-249.
7. Nakano K, Ayusawa K, Gome A, et al. Creation of
coronary sinus using left atrial diaphragm in the patient
with cor triatriatum and unroofed coronary sinus. Ann
Thorac Surg 2006; 81: 1893–1895.
Giriş
“Unroofed” koroner sinüs sendromu nadir görü-
len bir kardiyak anomalidir. Bu anomalide koroner
sinüs çatısının parsiyal veya tam yokluğu nedeniyle
koroner sinüs ile sol atriyum arasında bağlantı oluş-
makta, böylece sağ-sol şant meydana gelmektedir.
Spesifik belirti ve bulgularının olmaması nedeniyle tanı koymak genellikle güçtür. Bu yazıda parsiyel
“unroofed” koroner sinüs anomalisi saptanan bir
olgu sunulmaktadır.
Olgu Sunumu
Yirmi bir yaşındaki erkek hasta çarpıntı yakınmasıyla polikliniğimize başvurdu. Soy ve öz geçmişinde önemli bir özellik yoktu. Fizik muayenede arteriyel kan basıncı: 120/70 mmHg, nabız: 78/dakika ve
aritmik idi. Dinlemekle kalp sesleri normaldi. Diğer
sistem muayenelerinde bir anormallik saptanmadı.
EKG’de inkomplet sağ dal bloğu ve sık ventriküler
erken vurular saptandı. Telegrafide anormal bir bulgu izlenmedi. Ekokardiyografik incelemede koroner
sinüs bölgesinden sol atriyuma doğru şüpheli bir şant
görüldü. Bu bulgularla hastaya sağ-sol kalp kateterizasyonu ve koroner anjiyografi yapılmasına karar verildi. Kalp kateterizasyonunda persistan sol vena kava
süperiyor saptanmadı. Koroner anjiyografide koroner
sinüs akımının görüldüğü geç fazda koroner sinüs
orta bölümünden sol atriyuma doğru tüllenme tarzında opak madde geçişi gözlendi (Şekil 1, 2). Şantın
az olması nedeniyle, defektin kapatılması için cerrahi
müdahale düşünülmedi. Enfektif endokardit profilaksisi ile hasta izleme alındı.
Tartışma
“Unroofed” koroner sinüs nadir görülen bir anomali olup, genellikle persistan sol vena kava süperiyor
ile birlikte görülmektedir. Kirklin ve Barratt-Boyes tarafından morfolojik olarak sınıflandırılmıştır (1). Bu
sınıflamaya göre Tip I: Komplet “unroofed” koroner
sinüs ve sol persistan vena kava süperiyor varlığı, Tip
II: Komplet “unroofed” koroner sinüs varlığı ve sol
persistan vena kava süperiyor yokluğu, Tip III: Orta
* GATF Kardiyoloji Anabilim Dalı
Ayrı basım isteği: Dr. Hürkan Kurşaklıoğlu, GATF Kardiyoloji Anabilim Dalı,
Etlik-06018, Ankara
E-mail: shurkan@superonline.com
Makalenin geliş tarihi: 07.12.2007 • Kabul tarihi: 27.05.2008Cilt 51 • Sayı 2 Koroner sinüs sendromu • 127
bölümde parsiyel “unroofed” koroner sinüs, Tip IV:
Terminal bölümde parsiyel “unroofed” koroner sinüs
olarak incelenir. Bizim olgumuz Tip III’e uymaktadır.
Olgumuzda persistan sol vena kava süperiyor bulunmuyordu ve koroner sinüs orta bölümünde parsiyel
bir defekt bulunmaktaydı.
Ekokardiyografi öncesi dönemlerde “unroofed” koroner sinüs tanısı sadece başka bir nedenle yapılan
operasyonlarda veya otopsilerde konulabilmekteydi
(2). Günümüzde hem transtorasik hem de transözefageal ekokardiyografi ile tanı koyabilmek mümkündür. Ayrıca kesin tanıda kardiyak manyetik rezonans
görüntüleme ve koroner anjiyografi de kullanılmaktadır (3,4). Bizim olgumuzda ilk tanı transtorasik ekokardiyografi ile konmuş, daha sonra koroner anjiyografi ile kesinleştirilmiştir. “Unroofed” koroner sinüs
sendromu olgularında persistan sol vena kava süperiyor, atriyoventriküler kanal defekti, ventriküler septal defekt, atriyal septal defekt, pulmoner darlık, cor
triatriyatum, pulmoner atrezi, total pulmoner venöz
dönüş anomalisi ve Fallot tetralojisinin de birlikte
bulunabildiği bildirilmiştir (2,5). Ciddi olgularda sağ
veya sol kalp yetmezliği ve serebral apse gelişimi gibi
komplikasyonlar bildirilmiştir (6).
Parsiyel “unroofed” koroner sinüs olgularında genellikle koroner sinüsten sol atriyuma kan geçişi olmakta
ve böylece sağ-sol şant meydana gelmektedir. Komplet
“unroofed” koroner sinüs olgularında şant daha karma-
şıktır. Bu olgularda koroner sinüs kanı sol atriyuma karışmakta, sol atriyum kanı ise koroner sinüs ostiyumu
yoluyla sağ atriyuma geçmektedir. Net sonuç genellikle
sol-sağ şanttır. Bizim olgumuzda sadece az miktarda
koroner sinüs kanının sol atriyuma geçtiği izlendi.
Beraberinde ciddi kardiyak anomaliler bulunan veya
önemli şanta yol açan “unroofed” koroner sinüs olgularında cerrahi tedavi endikedir. Cerrahi tedavide
genellikle otolog perikard dokusu veya sentetik politetrafloroetilen kullanılarak defektler yamanmaktadır.
Yamamada diyafragmanın kullanıldığı da bildirilmiştir
(7). Bizim olgumuzda defektin küçük ve şantın az olması nedeniyle cerrahi tedavi düşünülmedi. Olgu enfektif endokardit profilaksisi önerilerek izleme alındı.
Sonuç olarak “unroofed” koroner sinüs sendromu
oldukça nadir görülen bir anomalidir. Persistan sol
vena kava süperiyor başta olmak üzere diğer doğumsal kalp hastalıkları ile beraber olabilir. Endikasyon
bulunan olgularda tedavi cerrahi olarak yeni bir çatı
oluşturulması veya defektin yamanmasıdır.
Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.