Önkolun ekstensör kasları ile ilgili tendon varyasyonları

Makalenin İngilizce İsmi: 
Tendon variations related to extensor muscles of the forearm
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
varyasyon
M.extensor carpi radialis brevis
M.extensor carpi radialis longus
Türkçe Özet: 

Yetmiş yaşındaki bir erkek kadavranın rutin diseksiyonu sırasında, her iki
üst ekstremitede ele ekstensiyon yaptıran kaslara ait tendon varyasyonlarına rastlanmıştır. Aynı fonksiyonu olan ve farklı sinirler tarafından uyarılan
kaslardan birini uyaran sinir kopsa, hareket diğer kaslar ile telafi edileceği
için fonksiyon kısmen yapılabilir. Bu kaslar arasında ortak tendon varsa hareket bozulmaz. M.extensor carpi radialis longus ve m.extensor carpi radialis brevis arasında bulunan tendondan dolayı kaslar birlikte hareket ederler
ve fonksiyonları kuvvetlenir. Ekstensör kasların tendonları güçlü kavrama
esnasında elin stabilize edilmesine yardımcı olur ve hassas parmak hareketlerinin birbirinden bağımsız şekilde yapılması için gerekli olan gevşekliği
sağlar. Ekstensör kasların tendonlarının normal anatomisinin ve varyasyonlarının bilinmesi, fazla tendonların tespiti ve fonksiyonların tamiri açısından
önemlidi

Key Words: 
variation
Extensor carpi radialis brevis muscle
extensor carpi radialis longus muscle
İngilizce Özet: 

Tendon variations related to extensor muscles of the hand in both upper
extremities were detected during the routine dissection of a 70-year-old
male cadaver. Even if one nerve supplying the muscles with the same function and different nerve supplies is injured, the function can be preserved
partly because the movement is tolerated by other muscles. If there is a
common tendon among these muscles, the movement is not lost. Due to
the tendon between extensor carpi radialis longus and brevis muscles, these muscles move together and their function is strengthened. The tendons
of extensor muscles help stabilize the hand during forced graping and provide the loosness needed for sensitive finger movements independent from
each other. Knowledge of normal anatomy and variations in the tendons of
extensor muscles is important for identification of accessory tendons and
repair of the functions.

Yazar Bilgileri
2. Yazar
Yazar Adı: 
Nurcan Erçıktı
Yazar Anabilim Dalı: 
Anatomi
3. Yazar
Yazar Adı: 
Yalçın Kırıcı
Yazar Anabilim Dalı: 
Anatomi
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Gülhane Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2008
Cilt/Sayı: 
50
Sayı: 
3
Sayfa Aralığı: 
201-204
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2094_pp_201-204.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. Williams PL, Bannister LH, Berry MM, Collins P, Dyson
M, Dussek JE, Ferguson MWJ. Gray’s Anatomy. 38th ed.
New York: Churchill-Livingstone, 1998: 849-850.
2. Mitsuyasu H, Yoshida R, Shah M, Patterson RM, Viegas
SF. Unusual variant of the extensor carpi radialis brevis
muscle: a case report. Clin Anat 2004; 17: 61-63.
3. Nakashima T. An accessory extensor digiti minimi
arising from extensor carpi ulnaris. J Anat 1993; 182:
109-112.
4. Zilber S, Oberlin C. Anatomical variations of the
extensor tendons to the fingers over the dorsum of the
hand: a study of 50 hands and a review of the literature.
Plast Reconstr Surg 2004; 113: 214-221.
5. von Schroeder HP, Botte MJ. Anatomy of the extensor
tendons of the fingers: variations and multiplicity. J
Hand Surg [Am] 1995; 20: 27-34.
6. von Schroeder HP, Botte MJ. Anatomy and functional
significance of the long extensors to the fingers and
thumb. Clin Orthop Relat Res 2001; 383: 74-83.
7. Tanaka T, Moran SL, Zhao C, Zobitz ME, An KN, Amadio
PC. Anatomic variation of the 5th extensor tendon
compartment and extensor digiti minimi tendon. Clin
Anat 2007; 20: 677-682.
8. Hong MK, Hong MK. An uncommon form of the rare
extensor carpi radialis accessorius. Ann Anat 2005; 187:
89-92.
9. Claassen H, Wree. A multiple variation in the region of
Mm. extensores carpi radialis longus and brevis. Ann
Anat 2002; 184: 489-491.
10. Yoshida Y. Anatomical studies on the extensor carpi
radialis longus and brevis muscles in Japanese. Okajimas
Folia Anat Jpn 1994; 71: 127-135.
11. Kirici Y, Irmak MK. Investigation of two possible
compression sites of the deep branch of the radial nerve
and nerve supply of the extensor carpi radialis brevis
muscle. Neurol Med Chir (Tokyo) 2004; 44: 14-19.

Tutma ve yakalama fonksiyonlarını yapan el, ekstensör ve fleksör kasların (kasılma ve gevşeme gibi)
uyumlu bir şekilde çalışmasını gerektirir. Bundan
dolayı ekstensör ve fleksör kasların varyasyonları ve
bunları uyaran sinirlerin bilinmesi önemlidir.
Musculus extensor carpi radialis longus (ECRL)
ve brevis (ECRB), retinaculum musculorum
extensorum’un derininde ve birlikte ikinci kanaldan geçer. ECRL ikinci metakarpal kemiğe, ECRB ise
üçüncü metakarpal kemiğe tutunur. ECRL n.radialis
(C6-C7) tarafından, ECRB ise n.interosseous antebrachii posterior (C7-C8) tarafından uyarılır. Her iki kas
ele ekstensiyon ve abdüksiyon (radial deviyasyon)
yaptırır (1).
M.extensor digiti minimi, m.extensor digitorum’un
bir parçası olmasına rağmen tendonları ayrı kanallardan geçerek parmakların dorsal yüzlerinde sonlanır.
İki kas birlikte çalışarak parmaklara ve ele ekstensiyon
yaptırır. Her iki kas da n.interosseous posterior tarafından uyarılır (1).
Önkolun ekstensör kaslarının kiriş sayısı, tutunma
yerleri ve kaslar arasında tendon ve kas liflerinin birleşmesi şeklinde birçok varyasyonlara rastlanmıştır
(2-6).
Mitsuyasu ve ark. m.extensor digitorum’un tendonundan başlayan ECRB kasını, Nakashima ise
m.extensor carpi ulnaris’den başlayan aksesuvar extensor digiti minimi kasını rapor etmişlerdir (2,3).
N.radialis, epicondylus lateralis seviyesinde ramus
superficialis ve ramus profundus olmak üzere ikiye ayrılır. Ramus profundus’un terminaline n.interosseus
antebrachii posterior denir.
Tutma ve yakalama fonksiyonları için ekstensör ve
fleksör kasların (kasılma ve gevşeme gibi) uyumlu bir
şekilde çalışması gerekir. Ekstensör kasların tendonları hassas parmak hareketlerinin birbirinden bağımsız
şekilde yapılması için gerekli olan gevşekliği sağlar.
Bundan dolayı vücudun en fonksiyonlu kısmı olan
* GATF Anatomi Anabilim Dalı
Ayrı basım isteği: Dr. Cenk Kılıç, GATF Anatomi Anabilim Dalı,
Etlik 06018, Ankara
E-mail: ckilicmd@yahoo.com
Makalenin geliş tarihi: 02.06.2007 • Kabul tarihi: 03.09.2007202 • Eylül 2008 • Gülhane Tıp Derg Kılıç ve ark.
ve travmalara en çok maruz kalan elin hareketini sağ-
layan kasların tendon varyasyonlarının çok iyi bilinmesi el travmalarında yapılacak ameliyatlarda el cerrahlarına önemli bilgiler verecektir.
Olgu Sunumu
Yetmiş yaşındaki erkek kadavranın rutin diseksiyonu sırasında, her iki üst ekstremitede ele ekstensiyon
yaptıran kaslara ait varyasyonlara rastlandı. Sağ tarafta
epicondylus lateralis’den başlayan m.extensor digitorum ve m.extensor digiti minimi kaslarının elin dorsal yüzünde fazla sayıda tendonlara ayrıldığı görüldü.
M.extensor digitorum’dan küçük parmağa giden iki
tendon vardı ve bunlar dorsal aponöroz üzerinde da-
ğılarak sonlanıyordu. M.extensor digiti minimi, önkolun ortasında iki tendona ayrılmakta ve bu şekilde
uzanarak küçük parmağa gelmekteydi. Tendonlardan
birisi beşinci metakarpal kemiğin dorsal yüzünde distal ucunda ikiye ayrılarak sonlanmaktaydı. İkinci tendon ise normal seyrinde m.extensor digitorum’dan
gelen iki tendonla birleşerek dorsal aponöroz üzerinde sonlanıyordu (Şekil 1). Diğer kaslarda herhangi bir
varyasyona rastlanmadı. Sol tarafta m.extensor digiti
minimi kasının iki tendonu vardı. Lateral taraftaki
tendon, m.extensor digitorum’dan küçük parmağa gelen tendonla birleşip dorsal aponörozda sonlanıyordu
(Şekil 2). M.extensor digitorum’un diğer tendonları
normal olarak bulundu. Yine sol tarafta, m.extensor
carpi radialis longus üç tendonlu, m.extensor carpi
radialis brevis ise iki tendonlu idi ve normal yerlerine tutunuyorlardı. M.extensor carpi radialis brevis
kasının iki tendonundan biri proksimalde m.extensor
carpi radialis longus kasından başlıyordu. Distalde
m.extensor carpi radialis brevis’den gelen tendonla
birleşerek üçüncü metakarpal kemiğin basisinin dorsal yüzü üzerinde sonlanıyordu (Şekil 3).
Sunulan kadavranın ECRL kası n.radialis tarafından, ECRB ve m.extensor digiti minimi kasları
ise n.interosseous antebrachii posterior tarafından
uyarılıyordu.
Tartışma
Farklı yerlerden başlayan farklı yerlerde sonlanan
m.extensor carpi radialis longus ve m.extensor carpi radialis brevis’in ortak tendondan dolayı birlikte
hareket etmeleri fonksiyonlarını kuvvetlendirir. El,
vücudun en sık travmaya maruz kalan bölümlerinden birisidir. Ekstensör kasların tendonları güçlü
kavrama esnasında elin stabilize edilmesine yardımcı olur ve hassas parmak hareketlerinin birbirinden
bağımsız şekilde yapılması için gerekli olan gevşekliği sağlar (1).
Önkolun ekstensör kasları ile ilgili çeşitli tendon
varyasyonları tanımlanmıştır (2-6). Bu bölgedeki kas
kirişleri iki ya da üç demet olabilir. Kasların tutunma
yerlerinde anomaliler görülebilir. Kaslar birleşerek tek
Şekil 1. Sağ el küçük parmakta sonlanan tendonların görünümü.
D: M.extensor digitorum’dan küçük parmağa giden tendonlar, DM:
M.extensor digiti minimi’nin tendonları
Şekil 2. Sol el küçük parmakta sonlanan tendonların görünümü.
D: M.extensor digitorum’dan küçük parmağa giden tendon, DM:
M.extensor digiti minimi’nin tendonlarıCilt 50 • Sayı 3 Ekstensör kas varyasyonları • 203
bir kas olabilir ya da iki kas arasında lif ve tendon
alışverişi olabilir (1).
Mitsuyasu ve ark. musculus extensor digitorum’un
tendonundan başlayan ve üçüncü metakarpal kemiğe
tutunan ECRB kasından bahsetmiştir (2).
Bizim olgumuzda da ECRB normal başlangıç yerinden başlamasına rağmen, ECRL kasından ayrılan ayrı
bir tendon ECRB kasına katılmaktadır.
Nakashima yaptığı çalışmada m.extensor carpi
ulnaris’den başlayan aksesuvar bir kasın %34 sıklıkla görüldüğünü tarif etmiş ve bu kasın farklı yerlerde
sonlandığını vurgulamıştır (3).
M.extensor digiti minimi kasının tendon sayısı genellikle birden fazladır ve altıncı kanaldan geçerek
beşinci metakarpal kemiğe tutunur. Zilber ve Oberlin
m.extensor digitorum’dan beşinci parmağa uzanan
tendonun olmadığını, buna karşılık iki tendonlu
m.extensor digiti minimi kasının bulunduğunu ve bu
tendondan ayrılan bir kas lifinin yüzük parmağına
tutunduğunu tespit etmiştir (4). Mevcut kadavrada
ise normal yerinde başlayan m.extensor digiti minimi kasına ait birden çok tendonun farklı yerlerde
sonlandığı görüldü.
Tanaka ve ark., m.extensor digiti minimi’nin tendon sayıları ile m.extensor digitorum’dan küçük parmağa uzanan tendonları ve bu tendonlar arasındaki
bağlantıları araştırmıştır. Sadece bir örnekte tek bir
m.extensor digiti minimi tendonuna rastlarken, di-
ğer vakalarda iki ve daha çok tendona rastlamıştır.
Olguların %42’sinde m.extensor digitorum’dan kü-
çük parmağa uzanan bağımsız tendonlar bulmuştur
(7). Önkolun lateral kompartmanında m.extensor
carpi radialis brevis ve m.extensor carpi radialis longus kaslarından orijin alan aksesuvar kaslara rastlanmıştır (8,9). Yashida, m.extensor carpi radialis longus
ve brevis arasındaki ilave tendon bağlantılarını 245
Japon kadavrasında incelemiştir ve elde ettiği sonuç-
ları 22 tip altında sınıflamıştır (10). Yaptığı çalışmada
elde ettiği sonuçlar bizim olgumuzun sol tarafındaki
varyasyonu ile uyumlu idi.
M.extensor carpi radialis longus direkt olarak
n.radialis tarafından uyarılırken, ön kolun arka yüzündeki diğer ekstensor kaslar n.radialis’in r.profundus’u
tarafından uyarılır. Ele ekstensiyon yaptıran bu iki
kas farklı sinirler tarafından uyarıldığı için, epicondylus lateralis seviyesininin altında n.radialis’in dalları
hasarlanırsa tüm ekstensor kasların fonksiyonu bozulduğu halde, n.radialis’den direkt çıkan sinir tarafından uyarılan m.extensor carpi radialis longus’un
fonksiyonu bozulmaz ve el kısmen ekstensiyon yapar.
Ele ekstensiyon yaptıran her iki kastan m.extensor
carpi radialis brevis sagittal eksene yakın olması nedeniyle daha kuvvetli ekstensiyon yaptırır. N.radialis’in
r.profundus’u hasarlanıp elin ekstensiyonu kısmen
yapılabildiğinde, n.radialis’den direkt çıkan sinir tarafından uyarılan m.extensor carpi radialis longus kasından çıkan bir tendonun m.extensor carpi radialis
brevis’in tendonu ile birleşmesi ile kısmen yapılabilen ekstensiyon hareketi daha kuvvetli olarak yapılır.
Kırıcı ve Irmak’ın yaptığı bir araştırmada, sağ tarafta
m.extensor carpi radialis brevis 14 kadavrada (%47)
n.interosseus antebrachii posterior ile, 16 kadavrada
(%53) n.radialis’den direkt çıkan bir sinir ile uyarılır-
Şekil 3. Sol ekstremite önkol dorsal yüzünün görünümü. L: M.extensor
carpi radialis longus’un tendonları, B: M.extensor carpi radialis brevis’in
tendonları204 • Eylül 2008 • Gülhane Tıp Derg Kılıç ve ark.
ken, solda ise 18 kadavrada (%60) n.interosseus antebrachii posterior ile, 12 kadavrada (%40) n.radialis’den
direkt çıkan bir sinir ile uyarılıyordu (7).
Farklı sinirler tarafından uyarılan ve aynı fonksiyonları yapan kaslardan birini uyaran sinir hasarlanırsa ortak tendon ve kas liflerinden dolayı fonksiyonlarında bir zayıflama görülmeyecektir. Ekstensör
kasların tendonlarının normal anatomisinin ve varyasyonlarının bilinmesi, bu tendonların tespiti, tamiri ve rekonstrüksiyonu açısından önemlidir. Bütün el
cerrahları travmalara bağlı sinir ve kas hasarlarında
elin fonksiyon kayıplarının tedavisi için yaygın tendon transferi yaparken bu varyasyonların varlığını
akılda bulundurmalıdır.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.