Transrektal ultrasonografi kılavuzluğunda yapılan prostat biyopsisinde anestezi şekli, hasta yaşı ve prostat hacminin ağrı üzerine etkisi

Makalenin İngilizce İsmi: 
The effects of the type of anesthesia, age of the patient and prostate volume on the degree of pain perceived during prostate biopsy performed under transrectal ultrasonography guidance
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
ağrı
Anestezi
biyopsi
transrektal ultrasonografi
Türkçe Özet: 

Bu çalışmada prostat spesifik antijen yüksekliği veya parmakla rektal incelemede anormallik saptanan ve transrektal ultrasonografi eşliğinde biyopsi alınan hastalarda ağrı duyusuna etki eden faktörler araştırıldı. Kliniğimizde prostat biyopsisi alınan 210 hastaya işlem öncesi 4 farklı anestezi tekniği uygulandı. Birinci gruba perianal topikal lidokainle lokal anestezi, 2. gruba perianal infiltrasyonla lokal blok, 3. gruba perianal lokal lidokaine ilave intrarektal lidokain jel ve 4. gruba perianal lidokaine ilave parmakla anal dilatasyon uygulandı. Hastaların prostat hacimleri transrektal ultrasonografi ile ölçüldü. Vizüel analog skala kullanılarak biyopsi sırasında ve ultrasonografi probunun yerleştirilmesi sırasında oluşan ağrı duyusu sorgulandı. İki yüz on hastadan 50'si birinci grupta, 80'i ikinci grupta, 40'ı üçüncü grupta ve 40'ı da dördüncü grupta yer aldı. Grupların yaş ortalamaları sırasıyla 62.70±9.15, 65.80±7.93, 63.11±8.32 ve 62.70±8.48 yıl, prostat hacimleri sırasıyla 58.87±29.84, 56.69±28.91, 49.44±22.82 ve 61.46±21.84 cc, prostat spesifik antijen değerleri de sırasıyla 9.74±9.36, 12.0±15.05, 7.71±2.91 ve 11.12±13.82 ng/ml idi ve istatistiksel olarak birbirlerinden farklı değildi (sırasıyla p=0.157, p=0.458 ve p=0.547). Ultrasonografi probunun yerleştirilmesi esnasında duyulan ağrı skoru ortalamaları sırasıyla 0.60±0.88, 0.83±1.06, 0.22±0.44, 0.58±0.84 idi ve anestezi şeklinden bağımsızdı (p=0.242). Biyopsi alımı sırasında duyulan ağrı da sırasıyla 1.39±0.94, 1.70±0.96, 2.22±1.39, 1.51±0.99 olarak hesaplandı ve her dört anestezi şeklinden bağımsız olarak bulundu (p=0.170). Yaş ve prostat hacmi ile de ağrı skoru arasında korelasyon saptanmadı (p>0.05). Bizim sonuçlarımıza göre transrektal ultrasonografi eşliğinde biyopsi alınması sırasında uyguladığımız dört farklı anestezi şeklinden hiçbirisinin ağrı skoru açısından diğerlerine üstünlüğü gösterilememiştir. Hasta yaşı ve prostat hacminin de ağrı skoru üzerine etkisi bulunmamıştır.

Key Words: 
Anesthesia
pain
biopsy
transrectal ultrasonography
İngilizce Özet: 

Factors affecting the sense of pain perceived during prostate
biopsy performed under transrectal ultrasonography guidance in
patients with high prostate specific antigen level or abnormal
digital rectal examination findings were investigated in this
study. Four different types of anesthesia were performed on 210
patients in whom prostate biopsy was taken at our clinic.
Topical anesthesia with perianal lidocaine cream, local block
with perianal lidocaine injection, perianal lidocaine cream plus
intrarectal lidocaine gel and perianal lidocaine cream plus anal
dilation by finger were administered in Groups 1, 2, 3 and 4,
respectively. Prostate volumes of the patients were measured
by transrectal ultrasonography. Pain perceived during biopsy
and placement of the transrectal ultrasonography probe into
rectum was questionned by visual analog scale. Fifty, 80, 40 and
40 out of 210 patients comprised Groups 1, 2, 3 and 4, respectively. Mean age of the groups was 62.70±9.15, 65.80±7.93,
63.11±8.32 and 62.70±8.48 years; mean prostate volume of the
groups was 58.87±29.84, 56.69±28.91, 49.44±22.82 and
61.46±21.84 cc; mean prostate specific antigen level of the
groups was 9.74±9.36, 12.0±15.05, 7.71±2.91 and 11.12±13.82
ng/ml, respectively, and no statistically significant differences
were observed among the groups (p=0.157, p=0.458 and
p=0.547, respectively). Pain perceived during the placement of
transrectal ultrasonography probe into rectum was 0.60±0.88,
0.83±1.06, 0.22±0.44 and 0.58±0.84, respectively, and independent from the type of anesthesia (p=0.242). Pain perceived during biopsy was 1.39±0.94, 1.70±0.96, 2.22±1.39 and 1.51±0.99,
respectively, and also independent from all four types of anesthesia (p=0.170). There was no correlation between prostate
volume and age and pain score (p>0.05). According to our
results, neither of four different types of anesthesia we performed during biopsy under the guidance of transrectal ultrasonography showed superiority to others regarding pain score.
Age of the patient and prostate volume had also no effect on
the pain score.

Yazar Bilgileri
2. Yazar
Yazar Adı: 
Hasan Soydan
Yazar Anabilim Dalı: 
Üroloji
3. Yazar
Yazar Adı: 
Temuçin Þenkul
Yazar Anabilim Dalı: 
Üroloji
4. Yazar
Yazar Adı: 
ilker Akyol
Yazar Anabilim Dalı: 
Üroloji
5. Yazar
Yazar Adı: 
Cüneyt Adayener
Yazar Anabilim Dalı: 
Üroloji
6. Yazar
Yazar Adı: 
Kadir Baykal
Yazar Anabilim Dalı: 
Üroloji
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Gülhane Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2008
Cilt/Sayı: 
50
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
78-83
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2155_pp_78-83.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. Collins GN, Lloyd SN, Hehir M, McKelvie GB. Multiple
transrectal ultrasound guided prostatic biopsies; true morbidity and patient acceptance. Br J Urol 1993; 71: 460-
463.
2. Clements R, Aideyan OU, Griffiths GJ, Peeling WB. Side
effects and patient acceptability of transrectal biopsy of the
prostate. Clin Radiol 1993; 47: 125-126.
3. Seymour H, Perry MJ, Lee-Elliot C, Dundas D, Patel U.
Pain after transrectal ultrasonography-guided prostate
biopsy. The advantages of periprostatic local anesthesia.
BJU Int 2001; 88: 540-544.
4. Walker AE, Schelvan C, Rockall AG, Rickards D, Kellett
MJ. Does pericapsular lignocaine reduce pain during transrectal ultrasonography guided biopsy of the prostate?
BJU Int 2002; 90: 883-886.
5. Djavan B, Remzi M, Marberger M. When to biopsy and
when to stop biopsying. Urol Clin North Am 2003; 30:
253-262.Cilt 50 · Sayý 2 · Gülhane TD TRUS biyopside aðrýyý etkileyen faktörler · 83
6. Irani J, Fournier F, Bon D, Gremmo E, Dore B, Aubert J.
Patient tolerance of transrectal ultrasound-guided biopsy
of the prostate. Br J Urol 1997; 79: 608-610.
7. Roehl KA, Antenor JA, Catalona WJ. Robustness of free
prostate specific antigen measurements to reduce unnecessary biopsies in the 2.6-4.0 ng/ml range. J Urol 2002;
168: 922-925.
8. Eskew LA, Bare RL, McCullough DL. Systematic 5
region prostate biopsy is superior to sextant method for
diagnosing carcinoma of the prostate. J Urol 1997; 157:
199-202.
9. Nova L, Montors F, Consanni P. Results of a prospective
randomized study comparing 6, 12 and 18 transrectal
ultrasound guided sextant biopsies in patients with elevated PSA, normal DRE and normal prostatic ultrasound. J
Urol 1997; 157 (Suppl): 59 (Abstract 226).
10. Chang SS, Alberts G, Wells N, Smith JA Jr, Cookson MS.
Intrarectal lidocaine during transrectal prostate biopsy:
results of a prospective double-blind randomized trial. J
Urol 2001; 166: 2178-2180.
11. Aus G, Hermansson CG, Hugosson J, Pedersen KV.
Transrectal ultrasound examination of the prostate: complications and acceptance by patients. Br J Urol 1993; 71:
457-459.
12. Nash PA, Bruce JE, Indudhara R, Shinohara K.
Transrectal ultrasound guided prostatic nerve blockade
eases systematic needle biopsy of the prostate. J Urol
1996; 155: 607-609.
13. Alavi A, Soloway MS, Vaidya A, Lynne CM, Gheiler EL.
Local anesthesia for ultrasound guided prostate biopsy: a
prospective randomized trial comparing 2 methods. J
Urol 2001; 166: 1343-1345.
14. Wu CL, Carter HB, Naqibuddin M, Fleisher LA. Effect
of local anesthetics on patient recovery after transrectal
biopsy. Urology 2001; 57: 925-929.
15. Rabets JC, Jones JS, Patel AR, Zippe CD. Bupivacaine
provides rapid, effective periprostatic anaesthesia for transrectal prostate biopsy. BJU Int 2004; 93: 1216-1217.
16. Costello TG, Costello AJ. Anaesthesia for laser prostatectomy. Anaesth Intensive Care 1994; 22: 454-457.
17. Soloway MS, Obek C. Periprostatic local anesthesia
before ultrasound guided prostate biopsy. J Urol 2000;
163: 172-173.
18. Schostak M, Christoph F, Muller M, et al. Optimizing
local anesthesia during 10-core biopsy of the prostate.
Urology 2002; 60: 253-257.
19. Issa MM, Bux S, Chun T, et al. A randomized prospective
trial of intrarectal lidocaine for pain control during transrectal prostate biopsy: the Emory University experience.
J Urol 2000; 164: 397-399.
20. Desgrandchamps F, Meria P, Irani J, Desgrippes A,
Teillac P, Le Duc A. The rectal administration of lidocaine gel and tolerance of transrectal ultrasonography
guided biopsy of the prostate: a prospective randomized
placebo controlled study. BJU Int 1999; 83: 1007-1009.
21. Lynn NN, Collins GN, Brown SC, O'Reilly PH.
Periprostatic nerve block gives better analgesia for prostatic biopsy. BJU Int 2002; 90: 424-426.
22. Haq A, Patel HR, Habib MR, Donaldson PJ, Parry JR.
Diclofenac suppository analgesia for transrectal ultrasound guided biopsies of the prostate: a double blind, randomized controlled trial. J Urol 2004; 171: 1489-1491.
23. Moinzadeh A, Mourtzinos A, Triaca V, Hamawy KJ. A
randomized double-blind prospective study evaluating
patient tolerance of transrectal ultrasound guided biopsy
of the prostate using prebiopsy rofecoxib. Urology 2003;
62: 1054-1057.
24. Berger AP, Gozzi C, Steiner H, et al. Complication rate of
transrectal ultrasound guided prostate biopsy: a comparison among 3 protocols with 6, 10 and 15 cores. J Urol
2004; 171: 1478-1480.
25. Stewart CS, Leibovich BC, Weaver AL, Lieber MM.
Prostate cancer diagnosis using a saturation needle biopsy
technique after previous negative sextant biopsies. J Urol
2001; 166: 86-91.
26. Scott J, Huskisson EC. Graphic representation of pain.
Pain 1976; 2: 175-177.
27. Taddio A, Stevens B, Craig K, et al. Efficacy and safety of
lidocaine-prilocaine cream for pain during circumcision.
N Engl J Med 1997; 336: 1197-1201.
28. Brekkan E, Ehrnebo M, Malmström PU, Norlen BJ,
Wirbrant A. A controlled study of low and high volume
anesthetic jelly as a lubricant and pain reliever during cystoscopy. J Urol 1991; 146: 24-27.
29. Renfer LG, Vaccaro JA, Kiesling V. Digital-directed transrectal core biopsy with spring-loaded biopsy device.
Urology 1991; 2: 161-162.
30. Hollabaugh RS, Dmochowski RR, Steiner MS.
Neuroanatomy of the male rhabdosphincter. Urology
1997; 49: 426-434.
31. Klein EA, Zippe CD. Editorial: transrectal ultrasound
guided prostate biopsy ± defining a new standard. J Urol
2000; 163: 179-180.
32. Birch BR, Anson KM, Miller RA. Sedo-analgesia in urology. A safe, cost-effective alternative to general anesthesia.
A review of 1020 cases. Br J Urol 1990; 66: 342-350.
33. Rodriguez LV, Terris MK. Risks and complications of
transrectal ultrasound guided prostate needle biopsy: a
prospective study and review of the literature. J Urol
1998; 160: 2115-2120.
34. Ýnal G, Yazýcý S, Adsan O, Ozturk B, Kosan M, Cetinkaya
M. Effect of periprostatic nerve blockade before transrectal ultrasound-guided prostate biopsy on patient comfort:
a randomized placebo controlled study. Int J Urol 2004;
11: 148-151.
35. Obek C, Ozkan B, Tunc B, et al. Comparison of 3 methods of anaesthesia before transrectal prostate biopsy: a
prospective randomized trial. J Urol 2004; 172: 502-505.
36. Autorino R, De Sio M, Di Lorenzo G, at al. How to
decrease pain during transrectal ultrasound guided
prostate biopsy: a look at the literature. J Urol 2005; 174:
2091-2097.

Prostat kanserinin tanýsýnda transrektal ultrasonografi (TRUS) kýlavuzluðunda prostat iðne biyopsisi
standart bir yöntem olarak uygulanmaktadýr. Endikasyon hala tartýþmalý olmakla birlikte, parmakla rektal
incelemede (PRÝ) anormallik ve/veya yüksek prostat
spesifik antijen (PSA) seviyesi saptanan hastalarda biyopsi yapýlmaktadýr. Prostat biyopsisi birçok hasta
tarafýndan iyi tolere edilir fakat erkeklerin %65-90'ý prostat biyopsisi sýrasýnda rahatsýzlýk hissederler (1,2).
Hastalarýn %25'i orta ve ciddi derecede aðrý duyarlar
(3,4) ve özellikle 60 yaþýn altýnda bu durum daha önemlidir (5). Irani ve ark. hastalarýn %19'unun sonraki biyopsiyi analjezi veya anestezi olmaksýzýn kabul
etmediðini (6), Roehl ve ark. bu durumun hastalarýn
üçte birinden daha fazlasýnda belirlendiðini bildirmiþ-
lerdir (7). Ýþlem sýrasýnda aðrý duyusu biyopsi iðnesinin
prostat kapsülünü delmesi sonucu oluþur. Biyopsi
örnek sayýsýnýn artýrýlmasý kanser saptama oranýný yükseltirken, aðrý duyusu ve morbiditeyi de artýrabilir (8,9).
TRUS kýlavuzluðunda yapýlan prostat biyopsisi
sýrasýnda duyulan aðrýyý azaltacak etkili bir anestezi
uygulanmalýdýr. Bu amaçla çeþitli anestezi yöntemleri
önerilmiþtir. Periprostatik lidokain enjeksiyonu,
intrarektal lidokain jel instillasyonu bunlar arasýndadýr.
Hasta yaþý ve önceden biyopsi yapýlmýþ olmasý gibi faktörler ile ultrasonografi probunun rektuma giriþi ve
hareketlerinin de hissedilen aðrý düzeyini etkileyebileceði bildirilmiþtir (10,11). Kliniðimizde yaptýðýmýz bu
çalýþmada, TRUS eþliðinde yapýlan prostat biyopsisi
sýrasýnda duyulan aðrýnýn derecesini etkileyebilecek bazý
faktörler araþtýrýldý. Hasta konforu açýsýndan farklý
anestezi uygulamalarýnýn üstünlükleri incelendi.
Gereç ve Yöntem
Kliniðimizde PSA yüksekliði veya nodül, sertlik gibi
PRÝ anormallikleri nedeniyle prostat biyopsisi yapýlmasýna karar verdiðimiz hastalara, iþlem hakkýnda bilgi
verdikten sonra yazýlý onaylarý alýndý. Ýþlemden bir gün
önceden baþlamak üzere günde iki kez 500 mg
siprofloksasin planlandý ve biyopsi sonrasý 7 güne kadar
devam edildi. Biyopsiden bir saat önce iki tüp rektal lavman uygulandý. Antikoagülan kullanan hastalarýn
ilaçlarý bir hafta öncesinden kesildi. Biyopsi iþlemi 18
Gauge ve 25 cm'lik tam otomatik biyopsi aleti ile ve GE
marka ultrasonografi cihazýnýn 7.5 MHz'lik uçtan
görüntü saðlayan transrektal probuna iðneyi kýlavuz
çizgilerine yönlendiren aparat eklenerek yapýldý. Birinci
biyopsiler prostatýn lateralini örnekleyen 12 kor þeklinde yapýlýrken, saptanan lezyonlardan ek biyopsiler
alýndý, daha sonraki biyopsilerde ilave olarak iki taraflý
transizyonel zon biyopsisi ve PSA >20 ng/ml olanlarda
seminal vezikül biyopsisi de uygulandý. Biyopsi
almadan önce tüm hastalara lokal anestezi uygulandý.
Lokal anestezi amacýyla deðiþik uygulamalar yapýlarak,
aðrýya etki açýsýndan farklýlýklarý incelendi.
TRUS kýlavuzluðunda biyopsi alýnan 210 hastaya
iþlem öncesi randomize olarak 4 farklý anestezi tekniði
uygulandý. Randomizasyon için hastalara haftanýn
pazartesi ve cuma günlerinde birinci grup anestezi þekli,
diðer günlerde ise diðer anestezi þekilleri sýrasýyla uygulandý. Birinci gruba perianal bölgeye anal sfinkteri içine
alacak þekilde %5'lik 15 gr lidokain kremle lokal
anestezi, 2. gruba saat 3, 6, 9 ve 12 hizalarýndan perianal
bölgeye, sfinkterin 0.5 cm uzaðýndan her kadrana 20
mg/2 cc %1 lidokain enjeksiyonu olacak þekilde perianal
blok, 3. gruba perianal lidokain kreme ilave olarak
intrarektal 5 cc %2'lik lidokain jel ve 4. gruba %5'lik 15
g perianal lidokain kreme ilave olarak her kadranda parmak laterale doðru çekilerek sonuçta iki parmak anal
kanaldan girecek þekilde anal dilatasyon uygulandý.
Uygulamalardan sonra 10 dakika beklendi.
Hastalarýn prostat hacimleri TRUS ile ölçüldü.
Vizüel analog skala (VAS) kullanýlarak biyopsi sýrasýnda
ve ultrasonografi probunun yerleþtirilmesi sýrasýnda
oluþan aðrý duyusu sorgulandý. VAS skoru 5 üzerinden
deðerlendirildi; 0 ve 1 hafif, 2 ve 3 orta, 4 ve 5 þiddetli
aðrý skoru olarak gruplandýrýldý. Gruplarýn birbirinden
farklýlýklarý, aðrý skorlarýnýn farklý olup olmadýðý ve
korelasyonlar SPSS programýnýn 13.0 versiyonu kullanýlarak, Kruskal Wallis testi, ki-kare testi ve Pearson
korelasyon analizi ile incelendi.
Bulgular
Biyopsi uygulanan 210 hastadan 80'ine perianal topikal lidokain, 50'sine perianal lidokain enjeksiyonu,
40'ýna topikal lidokaine ilave intrarektal lidokain jel,
40'ýna da perianal topikal lidokaine ilave olarak parmakla anal dilatasyon uygulandý. Tüm hastalar için ortalama
yaþ 64.51±8.44 (43-86) yýl, PSA 12.55±20.16 (1.2-200)
ng/ml, prostat hacmi ise 57.47±28.12 (15-180) cc olarak
bulundu. Anestezi gruplarýnýn yaþ, prostat hacmi ve
PSA ortalamalarý Tablo I'de gösterilmiþtir.
Dört farklý anestezi grubu için yaþ, PSA, prostat
hacmi ortalamalarý birbirine benzer bulundu (p>0.05).
Ki-kare testinde 4 grup anestezi þekli birbiri ile
karþýlaþtýrýldýðýnda probda ve biyopside aðrý skorlarý
benzer bulundu (p>0.05). Ultrasonografi probunun
yerleþtirilmesi ve biyopsi sýrasýnda duyulan aðrý skorlarý
ve karþýlaþtýrmasý Tablo II'de gösterilmiþtir. Kruskal
Wallis testinde gruplar arasýnda farklýlýk saptanmadý
(p>0.05).80 · Haziran 2008 · Gülhane TD Ateþ ve ark.
Hastalar yaþlarýna, prostat hacimlerine, PSA deðerlerine, VAS skorlarýna ve kaçýncý biyopsi olduðuna göre
gruplara ayrýldý. Gruplar ve hasta sayýlarý tablolarda gösterilmiþtir (Tablo III, IV, V, VI, VII).
Yaþ gruplarý her bir anestezi tipi için birbirleri ile
karþýlaþtýrýldýðýnda probda ve biyopsideki VAS skorlarý
arasýnda ki-kare testinde farklýlýk saptanmadý (p deðerleri sýrasýyla 1. grupta 0.926 ve 0.828, 2. grupta 0.441 ve
0.222, 3. grupta 0.368 ve 0.732 ve 4. grupta 0.202 ve
0.334). Pearson korelasyon analizi yapýldýðýnda ise yaþ
ve boyut grubu ile aðrý skorlarý arasýndaki zayýf korelasyonlar istatistiksel olarak anlamlý deðildi (p>0.05)
(Tablo VIII, IX).
Prostat boyutuna göre gruplar her bir anestezi tipi
için birbirleri ile karþýlaþtýrýldýðýnda probda ve biyopsideki VAS skorlarý arasýnda ki kare testinde farklýlýk
saptanmadý (1. grupta sýrasýyla p deðerleri 0.047 ve
0.842, 2. grupta 0.506 ve 0.363, 3. grupta 0.414 ve 0.250
ve 4. grupta 0.138 ve 0.399).
Kruskal Wallis testi ile deðerlendirildiðinde tüm
anestezi gruplarýnda yaþ, boyut, biyopsi sayýsý, yaþ
grubu, boyut grubu arasýnda probda ve biyopsideki aðrý
skoru benzer bulundu (p>0.05). Aðrý skoru açýsýndan
hastalar hafif, orta ve þiddetli olarak 3 gruba ayrýldýðýnda
yine ayný parametreler arasýnda benzerlik saptandý
(p>0.05).
Biyopsi sýrasýnda aðrý duyulmasý ile yaþ, prostat
boyutu, PSA, anestezi þekli arasýndaki iliþki Kruskal
Tablo I. Hastalarýn gruplarýna göre yaþ, prostat spesifik antijen ve prostat hacimlerinin karþýlaþtýrýlmasý
___________________________________________________________________________________________________________
Grup 1 Grup 2 Grup 3 Grup 4 p Toplam
(n=50) (n=80) (n=40) (n=40) deðeri (n=210)
___________________________________________________________________________________________________________
62.70±9.15 65.80±7.93 63.11±8.32 62.70±8.48 0.157 64.51±8.44
Yaþ (yýl)* (64) (43-86) (66) (51-83) (61) (51-74) (61) (46-84) (65) (43-86)
Prostat spesifik 9.74±9.36 12.0±15.05 7.71±2.91 11.12±13.82 12.55±20.16
antijen (ng/ml)* (7) (1.2-57.8) (7.8) (1.2-200) (8.5) (2.2-12.9) (6.7) (3.3-61.2) 0.547 (7.4) (1.2-200)
Hacim (cc)* 58.87±29.84 56.69±28.91 49.44±22.82 61.46±21.84 57.47±28.12
(54) (22-158) (50) (15-180) (49) (20-88) (60) (26-114) 0.458 (53) (15-180)
___________________________________________________________________________________________________________
*: Deðerler ortalama±standart sapma, (ortanca) ve (sýnýrlar) olarak verilmiþtir
Tablo II. Anestezi gruplarýnda aðrý skorlarý ve karþýlaþtýrýlmasý
___________________________________________________________________________________________________________
Grup 1 (n=50) Grup 2 (n=80) Grup 3 (n=40) Grup 4 (n=40) p deðeri
___________________________________________________________________________________________________________
Probda aðrý* 0.60±0.88 (0) (0-4) 0.83±1.06 (1) (0-4) 0.22±0.44 (0) (0-1) 0.58±0.84 (0) (0-3) 0.242
Biyopside aðrý* 1.39±0.94 (1) (0-3) 1.70±0.96 (2) (0-3) 2.22±1.39 (2) (1-5) 1.51±0.99 (1) (0-4) 0.170
___________________________________________________________________________________________________________
*: Deðerler ortalama±standart sapma, (ortanca) ve (sýnýrlar) olarak verilmiþtir
Tablo III. Yaþ gruplarý
___________________________________________________
Yaþ (yýl) Sayý (%)
___________________________________________________
40-49 4 (1.9)
50-59 62 (29.5)
60-69 81 (38.6)
70-79 56 (26.7)
80 7 (3.3)
___________________________________________________
Toplam 210 (100)
___________________________________________________
Tablo IV. Prostat boyutuna göre gruplar
___________________________________________________
Hacim (cc) Sayý (%)
___________________________________________________
20-39 59 (28.1)
40-59 64 (30.6)
60-79 50 (24)
80-99 17 (8.2)
100-119 11 (5.1)
120-139 7 (3.1)
140-159 1 (0.5)
160 1 (0.5)
___________________________________________________
Toplam 210 (100)
___________________________________________________
Tablo V. Prostat spesifik antijen deðerlerine göre gruplar
___________________________________________________
Prostat spesifik antijen (ng/ml) Sayý (%)
___________________________________________________
0-4 16 (7.6)
4.1-10 130 (61.9)
10.1-20 35 (16.7)
20.1 29 (13.8)
___________________________________________________
Toplam 210 (100)
___________________________________________________
Tablo VI. Aðrý skoruna göre gruplar
___________________________________________________
Aðrý grubu Biyopside sayý (%) Probda sayý (%)
___________________________________________________
1 (hafif) 111 (52.9) 178 (84.8)
2 (orta) 93 (44.3) 29 (13.8)
3 (þiddetli) 6 (2.8) 3 (1.4)
___________________________________________________
Tablo VII. Biyopsi sayýsýna göre gruplar
___________________________________________________
Kaçýncý biyopsi Sayý (%)
___________________________________________________
1. 187 (89.1)
2. 12 (5.7)
3. 9 (4.3)
4. 2 (0.9)
___________________________________________________
Toplam 210 (100)
___________________________________________________
≤
≤
≤Cilt 50 · Sayý 2 · Gülhane TD TRUS biyopside aðrýyý etkileyen faktörler · 81
Wallis testi ile incelendiðinde, anlamlýlýk saptanmadý
(sýrasýyla p=0.988, p=0.468, p=0.201 ve p=0.052). Yaþ,
prostat boyutu, PSA deðerleri ayrý ayrý gruplandýrýldýðýnda biyopside aðrý duyulmasý ile hiçbir parametre arasýnda anlamlý iliþki saptanmadý (sýrasýyla
p=0.842, p=0.497 ve p=0.099).
Tartýþma
TRUS eþliðinde prostat biyopsisi, prostat kanserinin
tanýsýnda standart yöntem olarak kullanýlmaktadýr.
Prostat biyopsisi ayaktan bir iþlem olarak uygulanmaktadýr. Bununla birlikte birçok hasta iþlem sýrasýnda
rahatsýzlýk ve aðrý hissetmektedir. Hasta uyumu
olmadýðý zaman da doðru alandan gerektiði kadar örnek
almak zorlaþmaktadýr. Hastanýn uyumunu artýrmak için
periprostatik lidokain enjeksiyonu ve intrarektal
lidokain jel gibi çeþitli anestezi biçimleri kullanýlmýþtýr
(10,12,13).
Anestezi için hastayý veya prostatý uyuþturmak
gereklidir. Prostatý uyuþturmanýn en kabul gören yöntemi biyopsiden hemen önce spinal iðnesi ile lidokain
veya bupivakainin lokal anestezik infiltrasyonudur (3,4)
ve birçok çalýþmada faydalý olduðu bulunmuþtur (14).
Ýnfiltrasyonun yeri tartýþmalýdýr. Rabets ve ark. anatominin önemini vurgulamýþ, prostatla seminal vezikül
arasýndaki hiperekoik çentik alaný (Everest daðý iþaretini) tanýmlamýþlar, pelvik pleksustan gelen duyusal
liflerin blokajý için bu alaný uygun bulmuþlardýr (15).
Costello ve Costello, seminal veziküle yakýn iki taraflý
pelvik pleksus blokajýný tanýmlamýþlar (16), diðerleri
apekste prostatik kapsülün infiltrasyonunu (4) veya prostat bazaline birçok enjeksiyon ile orta hat ve apekste
ilave iki taraflý enjeksiyonu savunmuþlardýr (17). Bir
çalýþmada anestezisiz, prostatik pleksus bloðu, apikal
kapsüler infiltrasyon, apikal ve pleksus bloðu
karþýlaþtýrýlmýþ ve sonuçta apikal infiltrasyonun en kolay
ve en etkin olduðu bulunmuþtur (18). Apikal infiltrasyon maliyet ve harcanan zaman olarak etkindir ve lokal
infiltrasyon ile enfeksiyon veya kanama riski artýþý
görülmez (3). Topikal intrarektal lidokain jel etkin ve
kolay uygulanýr bir yöntemdir, fakat bazýlarý tarafýndan
daha az ilgiyle karþýlanmýþ ve daha baþarýsýz bulunmuþ-
tur (19,20,21).
Antiinflamatuvar ajanlar hastayý uyuþturmak için
kullanýlmýþtýr. Haq ve ark. rektal 100 mg diklofenaký
TRUS biyopsiden 1 saat önce uygulamýþ, çift kör, plasebo kontrollü çalýþmada belirgin faydasý olduðunu (22),
buna karþýn Moinzadeh ve ark. oral 50 mg rofecoxib ile
sýnýrlý yarar bildirmiþlerdir (23). Lokal anestezi ile kombine edildiklerinde en iyi faydayý saðlarlar. Eskew ve ark.
bir defada birçok biyopsi alýnacaksa intravenöz sedasyonun yeri olduðunu, fakat bunun gerekliliðinin tartýþmalý
olduðunu bildirmiþlerdir (8,24). Stewart ve ark. satürasyon biyopsisi için genel anesteziyi önermiþlerdir (25).
Hastalarýn hissettiði aðrýyý ölçmek için yaklaþýk 30
yýldýr VAS kullanýlmaktadýr. Duyarlýlýðý nedeniyle lineer
VAS, aðrýnýn ölçümünde en iyi yöntem olmuþtur (26).
Bizim çalýþmamýzda da aðrý ölçümü için VAS kullanýlmýþ, skorlar 5 üzerinden deðerlendirilmiþtir.
Anestezisiz bir grup oluþturulmamasý ve parmakla anal
dilatasyon sýrasýnda aðrý skoru sorgulanmamýþ olmasý
çalýþmamýzýn eksik taraflarýdýr. Perianal infiltrasyon
anestezisi sýrasýnda duyulan aðrý skoru 1.64±0.89 (0-3)
olurken, bu grupta probun giriþi ve biyopsi sýrasýndaki
aðrý skorlarý sýrasýyla 0.60±0.88 (0-3) ve 1.39±0.94 (0-
4) oldu. Perianal enjeksiyon sýrasýndaki ve biyopsi
sýrasýndaki aðrý skorlarý benzer bulundu (p>0.05).
Lidokain perkütan, oral mukozal veya üretral birçok
Tablo VIII. Her bir anestezi grubunda kendi içindeki yaþ ile aðrý skorlarý arasýndaki korelasyon
___________________________________________________________________________________________________________
Grup 1 Grup 2 Grup 3 Grup 4
(n=50) (n=80) (n=40) (n=40)
___________________________________________________________________________________________________________
r deðeri* 0.033 (-) 0.130 0.373 0.143
p deðeri 0.750 0.380 0.322 0.444
r deðeri* (-) 0.018 0.041 (-) 0.075 0.064
p deðeri 0.862 0.776 0.848 0.733
___________________________________________________________________________________________________________
*: Pearson korelasyon katsayýsý
Probda
Biyopside
Tablo IX. Her bir anestezi grubunda kendi içindeki prostat boyutu ile aðrý skorlarý arasýndaki korelasyon
___________________________________________________________________________________________________________
Grup 1 Grup 2 Grup 3 Grup 4
(n=50) (n=80) (n=40) (n=40)
___________________________________________________________________________________________________________
r deðeri* 0.072 (-) 0.254 0.254 (-) 0.038
p deðeri 0.499 0.082 0.510 0.817
r deðeri* 0.115 (-) 0.019 0.561 0.169
p deðeri 0.279 0.896 0.116 0.364
___________________________________________________________________________________________________________
*: Pearson korelasyon katsayýsý
Aðrý Korelasyon
Aðrý Korelasyon
Probda
Biyopside82 · Haziran 2008 · Gülhane TD Ateþ ve ark.
uygulamada etkinliði ve güvenilirliði gösterilmiþ olan
bir lokal anesteziktir (27,28). Rektal lidokain jel uygulamasýnýn TRUS rehberliðinde yapýlan prostat biyopsisinde hasta uyumunu artýracaðý savunulmuþtur (6,29).
Lidokainin, rektal probun neden olduðu rahatsýzlýk
hissi ve biyopsi iðnesinin neden olduðu delinme hissini
önlemede etkili olacaðý düþünülmüþtür. Lidokain jelin
bu amaçla kullanýlmasý, akut anal fissürde lidokainin
topikal uygulamasýnýn anal kanal ve anüsteki aðrýyý
azalttýðý bilgisine dayanýr (20).
Prostat biyopsisi sýrasýnda duyulan aðrý, seminal
veziküle komþu olarak prostatik pedikülü çaprazlayan
ve prostatý inerve eden otonomik sinir lifleri ile iletilir.
Bu bölgeye verilen anestezik madde, biyopsi sýrasýnda
duyulan aðrýyý azaltacaktýr (4,30).
Nash ve ark. TRUS rehberliðinde periprostatik sinir
blokajýný ilk kez uygulamýþ ve anestezi verdikleri grupta
verilmeyen gruba göre daha az aðrý hissedildiðini
bildirmiþlerdir (12). Issa ve ark. TRUS rehberliðinde
biyopsi yapmadan 10 dk önce intrarektal %2'lik lidokain
jel uygulamýþlar ve bu yöntemle etkili anestezi saðlayarak basit ve güvenli biyopsi yaptýklarýný (19), ancak
Chang ve ark. prospektif, randomize, çift kör çalýþ-
malarýnda, intrarektal lidokain jelin yalnýzca kayganlaþtýrýcý jele göre TRUS rehberliðinde prostat biyopsisi
sýrasýnda anlamlý terapötik veya analjezik yarar saðlamadýðýný bildirmiþlerdir (10). Alavi ve ark., intrarektal
%2 lidokain jel ve %1 lidokainle periprostatik lokal
anesteziyi karþýlaþtýrdýklarý çalýþmalarýndan sonra,
TRUS rehberliðinde periprostatik sinir blokajýnýn daha
baþarýlý olduðunu bildirmiþlerdir (13). Periprostatik
lokal anestezi uygulamasýnýn fibrozise yol açarak sinir
koruyucu radikal prostatektomide sorun yaratacaðý öne
sürülmüþ olsa da, bunu gösteren veri yoktur (31). Birch
ve ark., prostatik manipülasyonlarda sedoanaljeziyi
önermiþlerdir (32). Bu yöntemin etkili ve güvenli
olduðu gösterilmiþ olmakla birlikte, cerrahi ve anestezi
uzmanlarý eþliðinde uygulanmasý gerekliliði vardýr.
Aðrýnýn algýlanmasýnda bireysel farklýlýklar da mevcuttur. Chang ve ark. genç hastalarýn yaþlýlara göre daha
fazla aðrý hissettiðini bildirmiþlerdir (10). Bu gözlem
Rodriguez ve Terris'in çalýþmalarý ile de doðrulanmýþtýr
(33). Ýnal ve ark.nýn çalýþmasýnda aðrý ile yaþ arasýnda
negatif korelasyon olduðu görülmesine raðmen, istatistiksel olarak anlamlý farklýlýk saptanmadýðý bildirilmiþtir
(34). Bizim çalýþmamýzda olgular, hissettikleri aðrýnýn
derecesine göre aðrý üzerinde etkili olabilecek etkenler
yönünden karþýlaþtýrýldý. Gruplar arasýnda hasta yaþý,
prostat hacmi ve biyopsi örnek sayýsý yönünden anlamlý farklýlýk saptanmadý. Benzer özellikteki hastalarý
içeren farklý anestezi gruplarý arasýnda aðrý skoru açýsýndan farklýlýk görülmedi. Gruplar kendi içinde ayrý ayrý
deðerlendirildiðinde prostatýn boyutu ve hasta yaþýnýn,
biyopsi sýrasýnda duyulan aðrý ve rahatsýzlýk hissi
üzerinde etkili olmadýðý görüldü.
Öbek ve ark. randomize ettikleri 300 hastayý, kullanýlan anestezi yöntemine göre 3 gruba ayýrarak bulgularý kontrol grubuyla karþýlaþtýrmýþlardýr. Birinci grup
periprostatik sinir blokajý yapýlan hastalar, 2. grup
lidokain jelle birlikte sinir blokajý ve tramadol verilen
hastalar, 3. grup santral etkili sentetik kodein analogu
kullanýlan hastalardýr. Yazarlar sonuçta, herhangi bir
analjezi/anestezi tekniðinin diðerine üstünlük göstermediðini bildirmiþlerdir. Periprostatik sinir blokajý ve
lidokain jel belirgin olarak daha iyi analjezi saðlamýþtýr.
Lidokain jelin, yalnýzca periprostatik sinir blokajýnýn iki
eksiðini giderdiðini savunmuþlardýr; bunlar anestezik
uygulamasý için iðne giriþinin hastalar için aðrýlý olabilmesi ve ultrason probunun giriþinin bazý hastalar için
hiç kabul edilebilir olmamasýdýr. Ýntrarektal jel periprostatik sinir blokajý kadar etkili deðildir ama anestezi
infiltrasyonu için yapýlacak enjeksiyonun aðrýsýný
ortadan kaldýrabilir. Tramadol ise komplikasyonsuz bir
yöntem olarak ümit vaat etmektedir (35).
Optimal teknik tam olarak belli olmamasýna karþýn,
periprostatik sinir blokajý þu an için altýn standart yöntem olarak kabul görmektedir (36).
Bizim sonuçlarýmýza göre TRUS eþliðinde biyopsi
alýnmasý sýrasýnda uyguladýðýmýz dört farklý anestezi
þeklinden hiçbirisinin ultrasonografi probuna baðlý
rahatsýzlýk hissi ve biyopsi sýrasýnda duyulan aðrý skoru
açýsýndan diðerlerine üstünlüðü gösterilememiþtir.
Hasta yaþý ve prostat hacmi de VAS skoruna göre aðrý
düzeyini etkilememektedir.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.