Akut apandisit: apandiksin bağlanması (Tavşanlarda deneysel model)

PDF Dosyası: 

arastirmax_2175_pp_27-29.pdf

Giriþ
Akut apandisit, acil cerrahi giriþim gerektiren patolojilerden birisidir. Hastalýk olarak çocukluk çaðýndan
yaþlýlara kadar her yaþ grubunda görülebilmektedir (1).
Doðumdan sonra apandiks duvarýnda lenfoid doku
oluþumu baþlamakta, 12-20 yaþ arasýnda ise organda 200
kadar lenf folikülü oluþmaktadýr. Apandiksin fizyolojik
fonksiyonu daha çok immün sistem ve B lenfositlerin
matürasyonu ile ilgilidir. Son zamanlarda yapýlan çalýþ-
malarda çocukluktan yaþlýlýða kadar geçen sürede
apandiksin B ve T lenfosit ile immünglobulin yapýmýnda rol aldýðý gösterilmiþtir (2). Bu çalýþmada, insanlarda
en sýk acil cerrahi giriþime yol açan akut apandisit tablosunun deneysel modeli olarak tavþanlardaki apandiks
ligasyonunun geçerliliði araþtýrýlmýþtýr.
Gereç ve Yöntem
Yeni Zelanda soyundan aðýrlýklarý yaklaþýk 3000 gr
olan yirmi bir adet erkek tavþan (oryctogalus cuniculus)
çalýþmaya alýndý. Tavþanlar her grupta 7'þer tane olacak
* GATF Genel Cerrahi AD
** GATF Deney Hayvanlarý Araþtýrma Merkezi
***GATF Patoloji AD
Bu çalýþma, 4. Ulusal Deneysel Cerrahi Kongresinde (Ankara, 29 Kasým-
2 Aralýk 2007) sözlü bildiri olarak sunulmuþtur
Ayrý basým isteði: Dr. Öner Menteþ, GATF Genel Cerrahi AD, Etlik-
06018, Ankara
E-mail: onermentes@yahoo.com
Makalenin geliþ tarihi: 11.12.2007
Kabul tarihi: 04.03.2008
Gülhane Týp Dergisi 2008; 50: 27-29
ARAÞTIRMA
© Gülhane Askeri Týp Akademisi 2008
Özet
Tavþanlarda deneysel model çalýþýlarak akut apandisitin
evreleri deðerlendirilmiþtir. Yeni Zelanda ýrkýndan, aðýrlýklarý yaklaþýk 3000 gr olan yirmi bir adet erkek tavþan (oryctogalus cuniculus) çalýþmaya dahil edildi. Hayvanlar üç
gruba ayrýldý. Deneysel modelde apandiks yaklaþýk 7-8 cm
distalinden 0 numara ipekle ligate edildi. Grup I'dekilere ligasyondan 12 saat, Grup II'dekilere 24 saat, Grup III'dekilere
36 saat sonra apandektomi yapýldý. Bütün apandektomi
materyalleri makroskopik ve mikroskopik olarak deðerlendirildi. Olgularýn hepsinde apandiksin deneysel obstrüksiyonu histopatolojik olarak insanlardakine benzer þekilde
apandiks duvarýnda inflamatuvar deðiþiklikler ile sonuç-
landý. Apandiks obstrüksiyonundan sonra geçen zaman ile
histopatolojik bulgular arasýnda yakýn bir iliþki vardý.
Deneysel çalýþmamýzýn verileri ýþýðýnda apandiks ligasyonu
akut apandisit modeli oluþturmada baþarýlý bir yöntem
olarak bulunmuþtur.
Anahtar kelimeler: Akut apandisit, deneysel model, tavþan
Summary
Acute appendicitis: ligation of appendix (An experimental model in rabbits)
The evolving phases of acute appendicitis were studied in
rabbits using an experimental model. Twenty one male rabbits from New Zeland lineage (oryctogalus cuniculus) weighing approximately 3.000 grams each were included. The
animals were divided into three groups. Appendix was ligated with No=0 silk ties from 7-8 cm distal. Appendectomy
was performed 12, 24 and 36 hours after the ligation of
appendix in Group I, Group II and Group III, respectively. All
the appendectomy materials were macroscopically and
microscopically examined. Experimental obstruction of the
appendix resulted in inflammatory changes in the wall of
the appendix in all of the cases, histopathologically similar
to seen in humans. There was a close relationship between
the histopathological findings and time period passing after
the occlusion of appendix. In our particular experimental
experience ligation of appendix was found as a successful
method in constituting a model of acute appendicitis.
Key words: Acute appendicitis, experimental model, rabbit28 · Mart 2008 · Gülhane TD Menteþ ve ark.
þekilde üç gruba ayrýldý. Ýnduksiyon anestezisi 50 mg/kg
intramüsküler ketamin (Ketalar®, Eczacýbaþý®, Ýstanbul,
Türkiye) ve 4 mg/kg intramüsküler α-xylazin ile sað-
landý. Batýn ön duvarýnýn traþýný takiben aseptik þartlarda orta hat kesisi ile batýna girildi. Çekum mediyalinde
yer alan apandiks, yaklaþýk 7-8 cm distalinden 0 numara
ipek ile tam obstrüksiyon saðlayacak þekilde apandiks
mezosu korunarak ligasyon yapýldý (Þekil 1). Takiben
batýn iki sýra üzerinden kapatýlarak ameliyat sonlandýrýldý. Grup I, Grup II ve Grup III'deki tavþanlar
sýrasýyla 12, 24 ve 36 saat sonra tekrar ameliyata alýndý.
Apandiksin durumu makroskobik olarak deðerlendirildi ve apandektomi uygulandý. Mikroskobik inceleme
için %10'luk formalin içine konuldu.
Bulgular
Grup I'de makroskobik olarak bütün olgularda akut
apandisit saptandý ve mikroskobik olarak teyid edildi
(Þekil 2a,2b). Grup I'de perforasyon veya nekroz saptanmadý. Grup II'de bütün olgularda makroskobik
olarak akut apandisit saptandý. Ýki vakada perforasyon ve
bunlarýn birinde de batýnda serbest sývý ve fibrin bantlar
vardý (Þekil 3a,3b), Grup III'de ise bütün olgularda akut
apandisit saptandý ve beþ vakada da perforasyon ve bunlarýn üçünde batýnda serbest sývý ve fibrin bantlar saptandý (Þekil 4a,4b). Grup III'deki hiçbir olguda periapandikal abse saptanmadý.
Þekil 1. Apandiksin ligasyonu
Þekil 2b. On ikinci saatte mukozal nekroz ve kas tabakasýnda
yaygýn PMN lökosit infiltrasyonu izlenen apandiks (Hematoksilen Eozin x200)
Þekil 3a. Apandiksin 24. saatteki makroskobik görüntüsünde
ödem ve hiperemi belirgin derecedeydi
Þekil 2a. Apandiks 12. saatte makroskobik olarak hiperemik ve
fibrinli görünümdeydi
Þekil 3b. Süpüratif apandisit. Mukozal nekroz ve kas tabakasýnda yaygýn PMN lökosit infiltrasyonu (Hematoksilen Eozin x50)Cilt 50 · Sayý 1 · Gülhane TD Apandiksin baðlanmasý · 29
Tartýþma
Doðumdan kýsa bir süre sonra apandiks duvarýnda
ve gastrointestinal sistemde lenfoid doku oluþmaktadýr.
On iki-20 yaþ arasýnda apandikste lenfoid foliküller yaklaþýk 200 civarýnda olmaktadýr. Apandiksin fizyolojik
fonksiyonu daha çok immün sistem ile ilgilidir ve B
lenfositlerin matürasyonunda rol almaktadýr (3,4). Son
zamanlarda yapýlan çalýþmalarda B ve T lenfosit ile
immünglobulin yapýmýnda çocukluk çaðýndan yaþlýlýða
kadar rol aldýðýný göstermektedir (2). Apandiks immün
sistemde etkin role sahip olduðu için apandektomi sonrasýnda kolorektal kanser ve ülseratif kolit insidansýnda
artýþ görülmektedir (3).
Akut apandisit, apandiksteki inflamatuvar reaksiyondur. Etiyolojide %85 oranýnda apandiks lümenindeki
obstrüksiyon rol oynarken, %15 oranýndaki apandisitin
etiyolojisi bilinmemektedir. Apandikse ait sekresyonlarýn boþalamamasý, apandikste konjesyona ve takiben
apandisite yol açmaktadýr. Apandiks orifisinin oklüzyonunda iki mekanizma etkili olmaktadýr; bunlar lenfoid
dokunun proliferasyonu ve fekalitin varlýðýdýr. Lenfoid
dokunun proliferasyonu apandiks drenajýný etkileyen
en önemli faktördür. Gençlerde lenfoid dokunun
yaþlýlara göre belirgin olmasý nedeniyle oklüzyon daha
sýk görülmektedir (4). Apandiks orifisi oklude olduktan
sonra konjesyon, distansiyon ve intralüminal basýnç
artýþýna baðlý olarak bakteriyel translokasyon olmaktadýr.
Eðer konjesyon çok kýsa sürede belirgin transmural
iskemiye yol açarsa, apandikste kýsa sürede nekroz, perforasyon oluþmaktadýr. Eðer konjesyon uzun sürede
meydana gelirse, apendikal abse, flegmon oluþmaktadýr.
Apandisitin bilinen diðer nedenleri mekanik torsiyon,
safra taþlarý, parazitlerdir.
Çalýþmamýzda da lümen obstrüksiyonu sonrasýnda
Grup I'deki olgularda akut apandisit ile uyumlu bulgular saptandý. Ýlerleyen zamana baðlý olarak Grup II ve
III'de perforasyon, serbest sývý olan olgular vardý. Klinik
tabloda zaman ile iliþkili olarak geliþmeler saptandý.
Sonuç olarak, insanlarda akut apandisit geliþiminde
etiyolojide asýl sorumlu tutulan lümen obstrüksiyonunun simulasyonu tavþanlarda yapýlmýþtýr. Apandiks
distali 7-8 cm mesafeden ligate edilmiþtir. Bu yöntemin
akut apandisit geliþiminde lümen obstrüksiyonu sonrasý
morfolojik deðiþikliklerin zaman ile iliþkisini araþtýrmada baþarýlý bir yöntem olduðu saptanmýþtýr.