İnflamatuvar barsak hastalığı olan 6 olguda ultrasonografi ve multidedektör bilgisayarlı tomografi bulguları
Giriþ
Ýnflamatuvar barsak hastalýklarýnda, ince barsaklar, kolon
veya her ikisinin de etkilendiði
durumlarda, hastalýðýn þiddetini
duvar kalýnlýðý ve patolojik segment uzunluðu belirler. Tutulan130 · Haziran 2007 · Gülhane TD Saðlam ve ark.
batýnýn taranmasý þeklinde yapýldý.
Daha sonra, elde edilen aksiyal
kesitlerden, iþ istasyonlarýnda
(Philips, Extenden Brilliance TM
Workspace, Release 1.0.1) elde
edilen reformat görüntüler, sanal
endoskopik görüntüler incelenerek deðerlendirildi. Radyolojik
bulgular konvansiyonel kolonoskopi bulgularý ile karþýlaþtýrýldý.
Bulgular
Üç olguda, MDBT ve US ile
Crohn hastalýðý veya ülseratif
kolitten etkilenmiþ duvarý kalýn
kolon segmentleri saptandý (2
Crohn ve 1 ülseratif kolit olgusu).
Üç olguda da radyolojik ve konvansiyonel kolonoskopi bulgularý
uyumlu olup radyolojik olarak
duvarý kalýn, lümeni dar ve
düzensiz görünümlü segmentlerde, konvansiyonel kolonoskopi ile
mukozal hiperemi ve ödem,
lümende düzensiz daralma saptanmýþtý. Radyolojik bulgu saptanmayan 3 olgudan birisi, 6 aydýr
antiinflamatuvar tedavi alan bir
hasta olup kolonoskopisi sedatizasyon ile yapýlmýþ ve mukozal
yüzeylerde ödem ve hiperemi
rapor edilmiþti. Diðer 2 olguda ise
normal kolonoskopik bulgular
saptanmýþtý.
Kolon duvarlarýnda kalýnlaþma
saptanan olgularýn tümünde mezenterde deðiþik boyut ve sayýda
lenf nodlarý mevcuttu. Bu mezenterik lenf nodlarý MDBT'nin yaný
sýra US ile de gösterilebildi.
Etkilenen segmentlerin sanal
kolonoskopisinde; mukozal duvarlarda yer yer düzensizlikler ve
bu lokalizasyonlarda lümende
daralmalar izlenmekteydi (Þekil
1). Mezenterik yaðlý planlardaki
ince çizgilenmeler 3 olguda da
MDBT görüntüleri ile seçilebilirken, US ile ancak 1 olguda, ilgili
segment çevresindeki ekojenitenin heterojen artýþý þeklinde
görünüm saptandý.
Bir Crohn olgusunda, çekum
ve mezenterik yaðlý dokuyu geçip
ileum ansýna doðru uzanan hiperdens heterojen trase, fistül formasyonu ile uyumluydu. MDBT'
de duvar kalýnlaþmasýnýn izlendiði
segmentler, US ile de kalýn kolon
duvarlarý þeklinde görüldü. Ayrýca, harmonik US incelemede;
duvar kalýnlaþmasýnýn izlendiði bu
segmentlerde kalýnlaþmanýn yaný
sýra düzensizlikler de ayýrt edilebildi (Þekil 2).
Þekil 1. Crohn'lu ve normal olgularda sýrasýyla "scout", kesit ve sanal kolonoskopik
görüntüler. Crohn olgusunda "scout" görüntüde hava ile ekspanse olmayan hepatik fleksura (a), reformat koronal kesitte duvarý kalýn þekilde izlenirken (b), sanal kolonoskopide (c) lümen düzensizliði ve daralmasý görülmektedir. Normal olguda (d,e,f) bu bulgular izlenmemektedir
Þekil 2. Ülseratif kolitli hastada, gri skala ultrasonografide (a) kalýn duvarlý segment
izlenirken, harmonik görüntülerde (b,c) duvarda kýsa spiküler düzensizlikler (oklar)
görülmektedir. Ayný olguda mezenterik lenf nodlarý da izlenmektedir (d)Cilt 49 · Sayý 2 · Gülhane TD Ýnflamatuvar barsak hastalýklarýnda görüntüleme · 131
Tartýþma
Etiyolojisi tam olarak belirlenememiþ olan inflamatuvar barsak
hastalýðý, Crohn hastalýðý ve ülseratif koliti de içine alan genel bir
terimdir. Ýnflame segmentleri
deðerlendirirken yapýlan baryumlu çalýþmalar ve kolonoskopi,
özellikle çocuk ve yaþlý olgularda,
hastalar tarafýndan zor tolere
edilen, bazen sedasyon gerektiren
(özellikle kolonoskopide) inceleme yöntemleridir (1). Yetersiz
baryum pasajý, tetkik sýrasýnda
oluþan aðrýlar, barsak içeriðinin
incelemeyi güçleþtirmesi gibi
nedenler ve teknik problemlerden
dolayý, bu metodlar ile kolon
deðerlendirmesi her zaman tam
anlamý ile baþarýlamamaktadýr
(1,2). Bunlarýn aksine MDBT
teknolojisi ile kolon, rektal yoldan
verilen hava ile þiþirilmekte ve
ince kesitlerle taramadan sonra
özel yazýlýmlarýn da katkýsýyla,
kolonun sanal endoskopisi baþarý
ile yapýlabilmektedir. Ýnflamatuvar barsak hastalýklarýnda baþarýsý
kanýtlanmýþ olan MDBT' de, hem
sanal kolonoskopi, hem de kolonoskopiye olanak veren ince,
aksiyal kesitlerin incelenmesi ile,
nispeten kýsa sürede etkilenmiþ
olan segmentler çok net olarak
saptanabilmektedir (3-5). Bizim
olgularýmýzda hem sanal kolonoskopik görüntüler, hem de aksiyal
kesitler ve multiplanar reformat
görüntüler ile etkilenen kolon
segmentleri konvansiyonel kolonoskopi ile uyumlu doðrulukta
gösterilmiþtir.
Ýnflamatuvar barsak hastalýklarýnýn non-invaziv deðerlendirme yöntemlerinden biri olan
gri skala ve Doppler US'nin; inflamatuvar barsak hastalýklarýnda
etkilenen segmentleri saptamada
baþarýlý olduðunu bildiren çalýþ-
malar az deðildir (6-8). Ancak
sonografi ile duvar kalýnlaþ-
masýnýn araþtýrýlmasý, batýndaki
tüm anslarýn tek tek US ile taranmasýný gerektirir ki, özellikle obezlerde ve meteorizm durumlarýnda inceleme güç veya yetersiz
olabilir. Bizim olgularýmýzda,
inceleme sýrasýnda harmonik
modda da US görüntülemesi
yapýldý. Harmonik modun kalýnlaþmýþ duvarda milimetrik kenar
düzensizliklerini de gösterebildiði
dikkati çekti.
Ýnflamatuvar barsak hastalýklarýnýn tanýsýnda, her ne kadar
mukozal lezyonlarý gösteren ve
biyopsi yapmaya imkan sunan
konvansiyonel kolonoskopi altýn
standart olsa da, inflame segmentin duvar kalýnlaþmasý, inflamasyonun mezenterik dokuya
uzanýmý, ekstralüminal fistül ve
abseler radyolojik inceleleme yöntemleri ile gösterilebilir. Gri skala
US ile, kalýnlaþan segmentlerle
bunlarý çevreleyen mezenterik
yaðlý planlardaki heterojen eko
artýþlarý ve mezenterik lenf nodlarý
saptanabilir. Ýlave olarak incelemeye harmonik metodun katýlmasý duvar düzensizliklerinin
daha net seçilmesine olanak verir.
US bulgularýna ek olarak; özellikle multiplanar reformat görüntüler yardýmýyla tüm intestinal
segmentler ve komþuluklarýnýn
deðerlendirilebildiði ve ayný zamanda sanal kolonoskopiye imkan
sunan MDBT, ileri yorumlama
için problem çözücü olacaktýr.
Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.