Presternal ödemin eşlik ettiği bir kabakulak olgusu

PDF Dosyası: 

arastirmax_2265_pp_118-119.pdf

Giriþ
Kabakulak, tükürük bezlerinin, özellikle parotis bezinin aðrýlý
þiþliði ile karakterize, mumps virüsünün etken olduðu, sistemik
viral bir enfeksiyon hastalýðýdýr. Mumps virüsü, paramiksovirüs
ailesinden, zarflý, tek zincirli bir RNA virüsü olup genellikle çocuklarda ve genç eriþkinlerde hastalýk yapmaktadýr (1). Kabakulak,
meningoensefalit, orþit, epididimit, pankreatit, miyokardit, artrit,
tiroidit, iþitme kaybý ve dakriyoadenit gibi komplikasyonlara yol
açabilir (2). Presternal ödem, kabakulaðýn seyrek görülen ve kendiliðinden gerileyebilen bir komplikasyonudur (3). Bu makalede,
presternal ödemi bulunan kabakulaklý bir hasta sunulmuþ ve
tartýþýlmýþtýr.
Olgu Sunumu
Ýki gün önce baþlayan ateþ ve boyunda þiþlik þikayetleri nedeniyle
baþvurduklarý saðlýk merkezinde kabakulak tanýsý konulup izleme
alýnmýþ olan yedi yaþýndaki erkek hasta, göðsünde de þiþlik oluþmasý
üzerine Acil Polikliniðimize getirildi. Otuz iki yaþýndaki saðlýklý
anne ile 33 yaþýndaki saðlýklý babanýn ikinci çocuklarý olup, kabakulak dýþýnda bilinen bir saðlýk sorunu yoktu. Hastalýk öyküsünde,
okulda kabakulak tanýsý alan çocuklarýn olduðu öðrenildi. Fizik
muayenesinde aðýrlýðý 26 kg (50 persentil), boyu 126 cm (50
persentil) vücut ýsýsý 37.9
0
C olarak ölçüldü. Bilateral parotis ve submandibüler tükrük bezlerinde þiþlik, duyarlýlýk, aðýz içinde Stenon
kanalý aðzýnda kýzarýklýk ve presternal bölgede ödem tespit edildi
(Þekil 1,2). Solunum sýkýntýsý olmayan hastanýn diðer sistem
muayeneleri normal olarak saptandý. Laboratuvar incelemesinde
hemoglobin 11.6 gr/dL, hematokrit %34, lökosit sayýsý 6700/mm3
,
trombosit sayýsý 322.000/mm3
, periferik yaymasýnda belirgin lenfositoz saptandý. Serum amilaz seviyesi 1876 U/L (25-100 U/L) olan
hastanýn boyun ve akciðer grafileri normal idi. ELISA yöntemi ile
kabakulak IgM deðeri pozitif olarak saptandý. Tedavisiz takibe alý-
nan hastanýn 2 gün içinde parotis, submandibüler ve presternal
bölgedeki þiþliðinin ve duyarlýlýðýn azaldýðý ve 1 hafta içinde tamamen kaybolduðu görüldü.
*GATA Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý AD
Ayrý basým isteði: Dr. S.Tolga Yavuz, GATA Çocuk Saðlýðý
ve Hastalýklarý AD, Etlik-06018, Ankara
E-mail: styavuz@yahoo.com
Makalenin geliþ tarihi: 03.07.2006
Kabul tarihi: 08.12.2006
Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 118-119
OLGU SUNUMU
© Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007
Özet
Kabakulak, mumps virüsünün hastalýk etkeni
olduðu, tükürük bezlerinin aðrýlý þiþliði ile
karakterize akut enfeksiyöz bir hastalýktýr.
Kabakulak sýrasýnda meningoensefalit, pankreatit, orþit, epididimit, miyokardit, artrit,
tiroidit, iþitme kaybý ve dakriyoadenit gibi
ciddi komplikasyonlar görülebilmektedir. Kabakulak tanýsý konulan yedi yaþýnda erkek hastada kabakulaðýn seyrek görülen bir komplikasyonu olan presternal ödem saptandý.
Hastalýðýn iyileþmesi ile paralel olarak presternal ödem yedi gün içerisinde herhangi bir
tedavi uygulanmadan kendiliðinden geriledi.
Anahtar kelimeler: Çocuk, kabakulak, presternal ödem
Summary
A case of mumps with presternal edema
Mumps is an acute viral infection characterized
by painful enlargement of the salivary glands
caused by mumps virus. Serious complications
such as meningoencephalitis, pancreatitis,
orchitis, epididymitis, myocarditis, arthritis,
thyroiditis, hearing loss and dachryoadenitis
may be seen during the course of mumps.
Presternal edema, a rare complication of
mumps, was encountered in a 7-year-old boy
who was diagnosed to have mumps. Edema disappeared spontaneously in seven days without
any treatment in parallel with the resolution
of the mumps.
Key words: Child, mumps, presternal edemaCilt 49 · Sayý 2 · Gülhane TD Kabakulak ve presternal ödem · 119
Tartýþma
Epidemik parotit olarak da
adlandýrýlan kabakulak, tükürük
bezlerinden özellikle parotis bezinin aðrýlý þiþliði ile karakterize
akut enfeksiyöz bir hastalýktýr.
Kabakulak aþýsýnýn rutin aþý takviminde bulunmadýðý ülkelerde
ortalama 2-5 yýlda bir büyük epidemiler yapmakta ve en çok 5-9 yaþ
arasý çocuklarý etkilemektedir (2).
Mumps virüsünün yol açtýðý
enfeksiyon, olgularýn yaklaþýk
%30'unda subklinik seyrederken,
bazý olgularda meningoensefalit
gibi santral sinir sistemi komplikasyonlarý, orþit, epididimit,
pankreatit, miyokardit, artrit, tiroidit, iþitme kaybý, fasiyal sinir
paralizi ve dakriyoadenit gibi komplikasyonlara yol açabilmektedir
(1,2,4-6).
Presternal ödem, kabakulaðýn
seyri esnasýnda seyrek görülen ve
kendiliðinden gerileyebilen bir
komplikasyondur (3). Boyun ve
göðüs bölgesinde görülen þiþlik,
pek çok hastalýkta klinik olarak
karþýmýza çýkabilmektedir. Bu
hastalýklar arasýnda solunum yollarýnda obstrüksiyona yol açan ve
hayati tehlikeye yol açabilecek
durumlar, boyun bölgesinde ödeme yol açan derin servikal dokularýn enfeksiyonu, süperiyor vena
kava sendromu, anazarka, yüze,
boyuna ve gövdeye yayýlan pnö-
momediastinuma sekonder subkü-
tanöz amfizem, kardiyovasküler
cerrahi sonrasý, difteri, bruselloz
gibi enfeksiyonlar, yerel kistik
higroma, tüberküloz, sternal osteomiyelit sayýlabilir (3,7,8).
Presternal ödem, kabakulak
enfeksiyonu sýrasýnda tükürük
bezlerinin geniþlemesine baðlý
olarak özellikle anteriyor süperiyor göðüs duvarý lenfatik drenajýndaki obstrüksiyon sonucu oluþ-
maktadýr. Kabakulak ile beraber
presternal ödem %2.5-6 oranýnda
bildirilmiþtir (9). Ýsrail'de 1987
yýlýnda ortaya çýkan epidemik
parotit enfeksiyonu sýrasýnda hastaneye yatýrýlan 80 çocukta meningoensefalit, serebellar ataksi,
transvers miyelit, artrit, orþit ve
iþitme kaybý gibi komplikasyonlar
ortaya çýkmýþ, ancak bu çocuklarýn
sadece ikisinde eþlik eden presternal ödeme rastlanmýþtýr (9).
Presternal þiþliðin ortaya çýkýþ
zamaný genellikle tükürük bezlerindeki inflamasyonun baþlamasýndan birkaç gün sonradýr.
Ödemin hastalýðýn düzelmesinden
sonra gerilediði, disfaji, horlama,
lokal hassasiyet dýþýnda baþka bir
rahatsýzlýða yol açmadýðý bildirilmiþtir (3). Bizim hastamýzda da
tükürük bezlerinde þiþliðin baþlamasýndan iki gün sonra presternal
ödem ortaya çýkmýþ ve tükürük
bezlerindeki þiþliðin normale dönmesiyle gerilemiþtir. Hastamýzda
lokal hassasiyet dýþýnda bir yakýnma saptanmadý. Presternal ödem
tedaviye gerek olmaksýzýn, primer
hastalýðýn iyileþmesini takiben iki
gün içerisinde kendiliðinden geriledi.
Kabakulak enfeksiyonunda nadir görülen presternal ödem, bu
bölgede þiþliðe neden olan diðer
sebeplerden farklý olarak primer
hastalýðýn iyileþmesiyle birlikte
kendiliðinden gerileyen bir klinik
durumdur. Kabakulak sýrasýnda
ortaya çýkan presternal ödemin
hastalýðýn seyrek görülen bir komplikasyonu olduðunun hatýrlanmasý, gereksiz tetkik ve tedaviden
kaçýnýlmasýný saðlayabilir.