Omuz sıkışma sendromunun konservatif tedavisi

PDF Dosyası: 

arastirmax_2290_pp_208-214.pdf

Giriþ
Özellikle bazý meslek gruplarýnda;
market çalýþanlarý, boyacýlýk, marangozluk, hemþirelik, tenis, kayak, yüzme
ve atýcýlýk sporu ile uðraþanlarda rotator
manþet sorunlarý ile sýk karþýlaþýldýðýCilt 48 · Sayý 4 · Gülhane TD Omuz sýkýþma sendromu · 209
grubundaki olgularda da cerrahi
tedavi uygulanmaktadýr (5,13-15). Bu
çalýþmada; sýkýþma sendromu tanýsý
konan 25 olgunun taný konulmasýný
takiben konservatif tedavi sonuçlarý
Constant ve Murley omuz skoru ile
deðerlendirilerek sunulmuþtur.
Gereç ve Yöntem
Ýstanbul Üniversitesi Cerrahpaþa
Týp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji polikliniðine 29.05.2002 ile
30.12.2002 tarihleri arasýnda omuz
aðrýsý þikayeti ile baþvuran, sýkýþma
sendromu ile ilgili klinik ve muayene
bulgularý saptanan 25 hastanýn 25
omuzu çalýþmaya alýndý. Prospektif ve
tanýmlayýcý nitelikteki araþtýrmamýzda
hastalarýn incelemelerinde Helsinki
Deklarasyonundaki kurallar takip
edildi.
Hastalarýn tümüne sýkýþma sendromu tanýsý konulurken Neer testi
(Sýkýþma belirtisi), Hawkins testi ve
sýkýþma testi uygulandý. Aðrýlý ark
muayenesi yapýldý. Supraspinatus
tendon testi uygulandý. Lift-off testi
ile subskapularis adalesi deðerlendirildi. Düþük kol iþareti incelendi.
Hastalarýn yapýlan sistemik
muayenelerinde servikal radikülit,
kalsifik tendinit, adeziv kapsülit,
dejeneratif eklem hastalýðý, glenohumoral instabilite, akromiyoklaviküler
osteoartrit ve sinir basýlarý saptanmadý.
Neer tarafýndan tarif edilen tendinite baðlý geliþen omuz aðrýsýnýn
teþhisi için kullanýlan sýkýþma belirtisi
ile hastalar deðerlendirildi. Skapulanýn rotasyonu engellenirken omuzun zorlu elevasyonu öne fleksiyonu
ve abdüksiyonu ile supraspinatus tendonunun tanýmlanan kritik bölgesi ve
tüberkülüm majus akromiyonun
anteroinferiyor kýsmýna temas eder.
Bu muayene sýrasýnda hastalarda;
aðrýya baðlý yüz ifadelerinde buruþma
ile memnuniyetsizlik izlendi. Bu
sýkýþma iþareti olarak kabul edildi
(2,7,16).
Hawkins testi; humerusun 90°
öne fleksiyonda omuzun zorlu iç
rotasyonudur. Bu manevra ile hastalarýn omuzunda aðrý oluþtuðu izlendi
(2,17,18).
Sýkýþma testinde subakromiyal
aralýða %1'lik 10 ml xylocain (Lidokain) enjeksiyonuna hastanýn tepkisi
deðerlendirildi Lokal enjeksiyonu
takiben hastanýn aðrýsýnda belirgin
azalma veya giderilme mevcut ise, bu
pozitif sýkýþma testi olarak belirlendi
(2,19,20).
Aðrýlý ark muayenesinde hastalarýn omuz abdüksiyonunda 60° ile
100° arasýnda aðrý ortaya çýktýðý
görüldü. Doksan°'de aðrý en fazla idi.
Aðrýnýn 90° abdüksiyonda direnç
uygulandýðýnda arttýðý görüldü. Hastalarýn omuzlarýný dýþ rotasyona
aldýklarýnda büyük tüberosit akromiyon altýndan kurtulmasý sonrasý aðrýyý
azalttýklarý gözlendi. Böylece abdüksiyon derecesinin artýrýlabildiði görüldü (2).
Supraspinatus tendon testi: Supraspinatus tendonunu deðerlendirmek için kol 90° abdüksiyona ve hafif
iç rotasyona alýnýr. Bu manevra
sýrasýnda hastalarda aðrý olmasý tendinit, kuvvet kaybýnýn olmasý tendon
yýrtýðý þeklinde deðerlendirildi (17).
Lift-off test subskapularis tendon
yýrtýðý için tarif edilmiþtir. Hastanýn
yeterli iç rotasyonu var ise ve çok
aðrýsý yoksa, elini arkasýna götürüp
havada tutabilir. Eðer subskapularis
yýrtýðý varsa eli öne doðru düþer.
Subskapularisin kuvvetini ölçmek
için hastaya elini tuttuðu pozisyonda
karþý güç uygulanýp, kendisinin bu
güce karþý elini itmesi istenir (17,21).
Olgularýmýzda bu test sonrasý subskapularis tendon patolojisi saptanmadý.
Düþük kol iþareti: Masif rotator
manþet yýrtýklarýnda infraspinatus
tendonu da tutulmuþ ise test pozitiftir. Hastanýn kolu pasif olarak 90°
abdüksiyon ve dýþ rotasyona getirilir.
Kolunu o pozisyonda pasif olarak tutmasýný istediðimizde hastanýn kolu
öne doðru düþer (17).
Hastalarýn omuzlarýna supraspinatus çýkýþ grafisi (SÇG) çekildi.
Supraspinatus çýkýþ grafisi; skapula
tam lateral pozisyonda X ýþýný
akromiyona odaklanýp 10° kaudale
doðru açý yapacak þekilde çekildi
(Þekil 1) (22).
Þekil 1. Tip 2 akromiyonun supraspinatus
çýkýþ grafisindeki görüntüsü
Manyetik rezonans görüntüleme
(MRG) koronal oblik, sagital oblik ve
aksiyal planlarda yapýldý. Zlatkin ve
ark.nýn tanýmladýklarý MRG sýnýflamasý kullanýlarak supraspinatus tendonu deðerlendirildi (23). Buna göre;
evre 0 (Tendon sinyal intansitesi ve
morfolojisi doðal), evre 1 (Tendon
sinyal intansitesi artmýþ, ancak morfolojisi doðal), evre 2 (Tendon sinyal
intansitesi artmýþ, morfolojisi bozulmuþ) ve evre 3 (Tendonun incelmesi
ve konturlarýnýn irregülaritesi morfolojik bozukluk olarak tanýmlandý)
olarak sýnýflama yapýldý.
Supraspinatus çýkýþ grafisinde
akromiyon sýnýflamasý Bigliani sýnýflandýrmasýna göre yapýldý. Akromiyonun alt yüzeyi düz (flat) ise tip 1,
kavisli (curved) ise tip 2, anteriyorunda çengel (hooked) þekil varlýðýnda ise tip 3 olarak adlandýrýldý (Þekil
2) (24,25).
Tip 1 Tip 2 Tip 3
Flat Curve Hook
Þekil 2. Akromiyonun alt yüzünün geometrik
þekline göre Bigliani sýnýflamasý210 · Aralýk 2006 · Gülhane TD Botanlýoðlu ve ark.
Hastalarýn fonksiyonel omuz
deðerlendirmeleri tedavi öncesi ve
tedavi sonrasý Constant ve Murley
omuz skorlama sistemi kullanýlarak
yapýldý (Tablo I). Ýlk baþvuru sýrasýndaki þikayetleri ve aðrý öncesi travma
varlýðý veya sýk tekrarlayan hareket
varlýðý (mikrotravma) sorgulandý.
Evre 1 ve evre 2 tendon hasarý bulunan ve konservatif tedavi düþünü-
len hastalar çalýþmaya dahil edildi.
Hastalara Jackins programý baþ-
landý. Birinci basamakta hastalarýn
tekrarlayan travmalardan sakýnmalarý
önerildi. Özellikle baþ üstü aktiviteler
ve zorlayýcý hareketler kýsýtlandý.
Omuzun 90°'den fazla fleksiyona
alýnmasý, öne doðru uzanma ile yatar
vaziyette elin yastýk altýna konulmasý
engellendi. Buz uygulamasý (15 dk/3-
4 kez/gün) ve nonsteroid antiinflamatuvar ilaç baþlandý. Ýki hafta sonra
programýn 2. basamaðýna geçildi. Bu
dönemde omuz ekleminin normal
fleksibilitesinin yeniden oluþturulmasý amaçlandý. Omuz germe egzersizlerine geçildi. Günde 5 kez normal
hareket açýklýðýnda eklem germe egzersizleri baþlandý. Omuz makarasý,
havlu, teraband gibi yardýmcý araçlar
kullanýldý. Üçüncü basamakta normal
kuvvetin geri kazanýlmasý hedeflendi.
Normale yakýn pasif fleksibilite
kazanýlmasýný takiben rotator kaslarýn
güçlendirilmesine baþlandý. Kol gövde yanýnda dirsek 90° fleksiyonda
iken izometrik çalýþtýrma ile güçlendirmeye baþlandý. Her hareket 10
saniye süre ile günde 3 kez 10 tekrar
þeklinde uygulandý. Takiben egzersiz
bandlarý ile dirence karþý çalýþtýrma
baþlandý. Egzersiz yeterli direnç tolere
edildiðinde günde 2 kez 15 dakikaya
kadar çýkarýldý. Programýn devamýnda
-30° ile +30° arasý iç dýþ rotasyonda
dinamik güçlendirmeye geçildi. 10
saniye süre ile 10 tekrar þeklinde
günde 3 kez uygulandý. Rotator
adalelerin çalýþmasý sýrasýnda deltoid
adalenin gevþek olmasýna dikkat edildi. Bu nedenle kol ile gövde arasýna
bir havlu veya gazete konarak deltoid
gevþetilirken ayný zamanda da addüktor adalelerin güçlenmesi saðlandý.
Bir sonraki aþamada eksantrik güçlendirmeye geçildi. Yüzüstü yatar pozisyonda el halteri ile 2.5-4 kilo arasýnda
bir aðýrlýkla düþük dirence karþý çok
tekrar ile egzersize baþlandý. Dýþ ve iç
rotatorlarýn konsantrik ve eksantrik
güçlendirilmesi tamamlandýktan sonra skapuler stabilizatörlerin güçlendirilmesine baþlandý. Skapulayý toraks
duvarýna stabilize eden serratus
anteriyor ve trapez adalelerin baþ üstü
aktivitelerde yeterli güce kavuþturulmasý amaçlandý. Lastik band elastik
halka veya çelik germe yayý kullanýlarak egzersizler baþlandý. Ýzometrik çalýþma ile egzersize baþlandý.
Kapalý kinetik zincir programý ile
devam edildi. Eller duvarda skapular
elevasyon, retraksiyon, depresyon ve
protraksiyon çalýþmalarý uygulandý.
Push-up, kuadriped, biped egzersizleri, pres-up egzersizleri ile devam
edildi. Bunu takiben açýk kinetik zincir egzersizlerine geçildi. Bu egzerConstant ve Murley omuz skoru
A-Subjektif deðerlendirme
Fonksiyonel kullaným sýrasýnda aðrý: 15 puan
15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
Yok Hafif Orta Þiddetli
15 puan 10 puan 5 puan 0 puan
Günlük yaþam aktivitesi: 20 puan
Aktivite düzeyi: 10 puan
Çalýþma Uyuma Hobi/Spor yapabilme
Kýsýtlamasýz çalýþma: 4 puan Kesintisiz uyku: 2 puan Tam yapabilme: 4 puan
Normal çalýþmanýn %75'i: 3 puan Kesintili uyku: 1 puan Zayýf yapabilme: 2 puan
Normal çalýþmanýn %50'i: 2 puan Uykusuzluk: 0 puan Yapamama: 0 puan
Normal çalýþmanýn %25'i: 1 puan
Çalýþamama: 0 puan
Çalýþma seviyesi: 10 puan
Bel: 2 puan Ksifoid:4 puan Boyun: 6 puan Baþ: 8 puan Baþ üzerinde: 10 puan
B-Objektif deðerlendirme
Hareket açýklýðý: 40 puan
Fleksiyon: 10 puan Abdüksiyon: 10 puan Eksternal rotasyon: 10 puan Ýnternal rotasyon: 10 puan
0-30: 0 puan 0-30: 0 puan Dirsek önde iken el baþýn gerisinde: 2 puan El sýrtý uyluk lateralinde: 0 puan
31-60: 2 puan 31-60: 2 puan Dirsek geride iken el baþýn gerisinde: 4 puan El sýrtý kalçada: 2 puan
61-90: 4 puan 61-90: 4 puan Dirsek önde iken el baþýn tepesinde: 6 puan El sýrtý lumbosakral eklemde: 4 puan
91-120: 6 puan 91-120: 6 puan Dirsek geride iken el baþý tepesinde: 8 puan El sýrtý belde: 6 puan
121-150: 8 puan 121-150: 8 puan Baþýn üzerinde tam elevasyon: 10 puan El sýrtý T12: 8 puan
151-180: 10 puan 151-180: 10 puan El sýrtý skapulalar arasýnda: 10 puan
Kuvvet 90 derece abdüksiyonda izometrik kuvvet: 25 puan=25 pound (1 pound=454 gr)
Tablo I. Constant ve Murley omuz skoru (Constant CR, Murley AH. A clinical method of functional assessment of the shoulder. Clin Orthop
Relat Res 1987; 214: 160-164)Cilt 48 · Sayý 4 · Gülhane TD Omuz sýkýþma sendromu · 211
sizler sonucunda hastalarýn 4-6 hafta
içinde yakýnmalarýnda azalma görüldü. Programýn 4. basamaðýnda aerobik egzersizler baþlandý. Aðrý eþiðini
düzenleyen, fleksibiliteyi artýran ve
kiþinin kendini iyi hissetmesini
saðlayan bu egzersizler haftada en az 3
gün, 30 dakika, 120 atým/dakika kalp
hýzýnda uygulandý. Bu amaçla tempolu yürüyüþ veya kondüsyon bisikleti kullanýldý. Programýn 5. basamaðýnda ise hastanýn normal günlük
aktivitesine olabildiðince konforlu
þekilde dönmesi saðlandý. Hastanýn
sportif aktiviteler sýrasýnda (tenis,
yüzme, atýcý sporlar v.b.) hangi modifikasyonlarda omzunu koruyabileceði öðretildi. Bunu takiben hastanýn
90° üzerindeki omuz hareketlerine ve
günlük yaþam aktivitelerine izin verildi (12,26,27).
Bulgular
Omuz aðrýsý ile kliniðimize baþ-
vuran hastalarýn 17'si kadýn 8'i erkek
idi. Ortalama yaþ 49.12 (daðýlým 29-
65) idi. On sekiz olguda (%72) sýk
tekrarlayan hareket (mikrotravma)
saptanýrken 7 olguda (%28) anamnezde yüksek enerjili travma (makrotravma) tespit edildi. Bigliani sýnýflandýrmasýna göre tip 2 akromiyon 18
olguda (%72), tip 3 akromiyon ise 7
olguda (%28) saptandý. Tip 1
akromiyon ise tanýmlanmadý. Tedavi
öncesi ortalama Constant ve Murley
omuz skoru 57.9 (daðýlým 6-98) iken
tedavi sonrasý 88.4 (daðýlým 20-100)
olarak saptandý. Zlatkin sýnýflamasýna
göre tendon patolojilerinin radyolojik
evrelemesi yapýldýðýnda; evre 1'de
dokuz, evre 2'de onbeþ ve evre 3'de
bir hasta saptandý. Evre 1 ve 2'deki
tüm hastalarda konservatif tedavi
sonrasý þikayetler geriledi. Evre 3 bir
hastamýzda özellikle aðrý þikayetinin
gerilememesi üzerine cerrahi tedavi
için ayrýca deðerlendirildi. Hastalarýn
ortalama takip süresi 4.5 ay (daðýlým
3-7 ay) idi. (Tablo II, III).
Tartýþma
Subakromiyal sýkýþma sendromunda en sýk semptom aðrýdýr. Buna
baðlý olarak omuz sertliði ve güçsüzlük de ortaya çýkabilir. Aðrýnýn kontrol altýna alýnmasýyla diðer semptomlar da geriler. Aðrý genellikle
kolun üst kýsmýnýn dýþ yan tarafýnda,
deltoid adalenin yapýþma yerinde,
humerusun üst bölümünde veya
periakromiyal bölgede tanýmlanýr (2).
Bizim çalýþmamýzda da aðrý ilk baþvuru semptomu olarak öne çýkmaktadýr.
Aðrýnýn kontrol altýna alýnmasý hastalarýn fonksiyonel omuz hareketlerinde artýþa neden olmuþtur. Taný
aþamasýnda kullanýlan sýkýþma testi de
tüm hastalarýmýzda akut dönemde
aðrýnýn azalmasýný ve hastalarýn rahatlamasýný saðlamýþtýr (7,16). Hasta
grubumuzda aðrýnýn kontrol altýna
alýnmasý ile günlük yaþam aktivitelerine kýsa zamanda dönüþ olduðu
görülmüþtür.
Sýk tekrarlayan hareketler (mikrotravma) veya yüksek enerjili akut
travmalar (makrotravma) sonrasý
sýkýþma oluþabilmektedir. Tekrarlayan streslerin omuzun statik ve
dinamik stabilizatörler üzerine aþýrý
stres bindirmesi sonucu glenohumoral baðlarda zayýflamaya yol açtýðý
ve hafif bir instabilite oluþturduðu
bilinmektedir (28). Olgularýmýzda
omuz aðrýsý öncesi yaþanmýþ olan sýk
tekrarlayan hareket varlýðý da mikrotravmanýn rolünü ortaya koymaktadýr.
Rotator manþet lezyonlarýnýn
etiyolojisinde bir çok faktör rol oynamaktadýr. Akromiyonun þekil ve eðimindeki deðiþiklikler sýkýþma sendromunun ekstrensek nedenini oluþturur. Özellikle tip 3 akromiyon bulunan omuzlarda sýkýþma problemleriyle sýk karþýlaþýlmaktadýr (4,20).
Ancak yapýlan çalýþmalarla tip 3
akromiyonun rotator manþet yýrtýðý
ile birlikteliði ortaya konmuþ olsa bile
etiyolojik rolü tartýþýlmaya devam
etmektedir (24).
Tablo II. Hastalýðýn etiyolojisi, akromiyon
tipi ve sýkýþmanýn evresi
____________________________________
Zlatkin
evrelemesine
göre tendon
yaralanmasýnýn
sýnýflandýrýlmasý
____________________________________
1 Mikrotravma 2 2
2 Mikrotravma 2 1
3 Mikrotravma 2 1
4 Mikrotravma 2 2
5 Makrotravma 3 2
6 Mikrotravma 2 2
7 Mikrotravma 2 1
8 Mikrotravma 2 2
9 Mikrotravma 3 2
10 Makrotravma 3 3
11 Mikrotravma 2 1
12 Makrotravma 3 2
13 Makrotravma 3 2
14 Mikrotravma 3 2
15 Mikrotravma 2 2
16 Mikrotravma 2 2
17 Makrotravma 3 2
18 Mikrotravma 2 1
19 Mikrotravma 2 2
20 Makrotravma 2 1
21 Mikrotravma 2 2
22 Mikrotravma 2 1
23 Makrotravma 2 1
24 Mikrotravma 2 2
25 Mikrotravma 2 1
____________________________________
Hasta Akromiyon
no tipi
Tablo III. Tedavi öncesi ve sonrasý Constant ve Murley omuz skoru
____________________________________
Hasta Constant ve Murley
no omuz skoru
Tedavi öncesi Tedavi sonrasý
___________________________________
1 13 75
2 41 80
3 98 100
4 20.5 75
5 63.5 85
6 23.5 88
7 79 100
8 88 100
9 32 93
10 6 20
11 91 100
12 13 75
13 69 93
14 48 85
15 29 85
16 86 100
17 68 98
18 80 93
19 85 100
20 93 100
21 76 100
22 65 93
23 44 88
24 66 91
25 70 93
____________________________________
Etiyoloji212 · Aralýk 2006 · Gülhane TD Botanlýoðlu ve ark.
Çalýþmamýzda en sýk tip 2
akromiyon tanýmlanmýþtýr. Bu sýklýk
Bigliani'nin çalýþmalarýyla paralellik
göstermektedir (7). Ancak tip 1
akromiyon tespit etmemiþ olmamýz
düþündürücüdür. Bu durum akromiyondaki deðiþikliklerin edinsel
olmasýndan kaynaklanabilir. Ancak
sýnýflandýrma sisteminin subjektif
olmasý ve supraspinatus çýkýþ grafisi
çekiminde yaþanan teknik zorluklar
da daima göz önünde tutulmalýdýr.
Bu nedenle etiyolojinin net olarak
belirlenmesi tedaviyi doðru olarak
yönlendirecektir.
Tedavinin seçiminde hastanýn
genel saðlýk durumu, motivasyonu,
hayattan beklentisi, hastalýðýn bulunduðu evre, hastanýn yaþý, hastanýn
mesleði göz önüne mutlaka alýnmalýdýr (15). Genellikle evre 1 ve 2'de
konservatif tedavi, evre 3'de ise cerrahi tedavi tercih edilmektedir.
Konservatif tedaviye cevap vermeyen
evre 2 grubundaki olgularda da cerrahi tedavi uygulanmalýdýr (5,13-15).
Evre 3 sýkýþma sendromu tanýsý konmuþ, rotator manþet yýrtýðý olan
hastalarda, eðer hasta genç deðil ve
rotator manþet yýrtýðý akut bir travma
sonucu oluþmamýþ ise, rotator
manþette masif bir yýrtýk veya
tüberkülum majusta deplasman yok
ise ilk tedavi seçeneði konservatiftir.
Tama yakýn veya tam kat rotator
manþet yýrtýðý olan hastalarda; hasta
ileri derecede düþkün, yaþlý ve rotator
manþet primer tamiri güç ise konservatif tedavi öncelikle düþünülmeli,
primer rotator manþet tamiri planlanan hastalarda ise cerrahiye kadar
öncelikle eklem hareket açýklýðýný artýrýcý egzersizler yaptýrýlmalýdýr (2,4,
15,29-32).
Subakromiyal sýkýþma sendromunun cerrahi tedavisinde amaç;
mekanik olarak humerus ile akromiyon arasýndaki sýkýþmaya neden olan
etkenleri ortadan kaldýrmak, geçen
süre içinde rotator manþet yýrtýðý,
bisepsin uzun baþýnda yýrtýk geliþmiþ
ise bu yapýlarýn mümkünse tamiri,
deðil ise debridman ve tenodezinin
yapýlmasýdýr (8,33). Akut travma sonrasý klinik ve radyolojik muayene
yöntemleri ile rotator manþet yýrtýðý
veya tuberkülüm majus deplase avulsiyon kýrýðý oluþmuþ özellikle genç
hastalarda konservatif tedavi uygulanmadan cerrahi tedavi yapýlmalýdýr.
Sekonder biseps tendiniti geliþmiþ,
konservatif tedaviden yanýt alýnamayan hastalarda da cerrahi tedavi
endikasyonu bulunmaktadýr. Korakoakromiyal baðýn rezeksiyonu ve
bursektomi, lateral akromiyonektomi, anteriyor akromiyoplasti, anteriyor akromiyoplasti ve klavikülanýn
distal ucunun rezeksiyonu, modifiye
anteriyor akromiyoplasti ile artroskopik subakromiyal dekompresyon
uygulanan cerrahi giriþimlerdir (15).
Artroskopik subakromiyal dekompresyon, konservatif tedaviler ile
yanýt alýnamayan kronik sýkýþma
sendromlu hastalarýn tedavisinde son
yýllarda baþarýlý bir yöntem olarak
yerini almaya baþlamýþtýr. Omuz cerrahisinde artroskopinin daha sýk kullanýlmaya baþlanmasý ile akromiyoplasti de bu yolla baþarýlý olarak uygulanýr hale gelmiþtir (33). Tüm bu
ameliyat tekniklerinin temel amacý,
subakromiyal bölgedeki dekompresyonu saðlamak ve böylece rotator
manþeti rahatlatarak sýkýþmayý engellemektir.
Ancak özellikle erken evredeki bir
çok hasta konservatif tedavi yöntemleri ile iyileþebilmektedir. Nonsteroid
antiinflamatuvar ilaçlarýn aðýz yoluyla
alýnmasý, kriyoterapi, elektromanyetik radyasyon gibi lokal uygulamalar, kortikosteroidlerin subakromiyal enjeksiyonu, buz tatbiki ve
ultrason sýkýþma sendromlu hastalarda tedavi etkinliði kanýtlanmýþ uygulamalardýr. Bunun yanýnda eklemin
erken dönemde mobilizasyonu için
germe ve hareket egzersizleri de
önerilmektedir. Kortikosteroidlerin
subakromiyal enjeksiyonu da semptomatik subakromiyal sýkýþma sendromu için kýsa dönemde etkili bir
tedavi yöntemidir (34).
Erken dönemde rehabilitasyon
çok önemlidir. Kýsa dalga diyatermiler derin dokularda kapiller ve
arteriyollerde vazodilatasyon meydana getirerek ýsý artýþýna sebep olur.
Buna baðlý olarak kaslarda gevþeme,
eklem kapsülü ve tendonlarda esneklik ve aðrý eþiðinde artma gözlenir.
Egzersiz öncesi kýsa dalga diyatermi
tatbiki ile genel tedavileri takiben
egzersiz programlarý hastalýðýn
evrelerine göre programlanýr. Pasif,
aktif asistif, aktif resistif ve germe
egzersizleri yapýlýr. Aðrý ve inflamasyon azaldýðýnda kas dengesizliðini
ortadan kaldýrmak, omuza düzenli bir
hareket açýklýðý kazandýrmak için
rotator manþet ve skapulotorasik
kaslarýn güçlendirilmesi gerekir.
Tedaviye izometrik ve izotonik egzersizler ile baþlanýr. Ýzokinetik egzersizler ile devam edilir. Germe egzersizi her tip egzersize baþlamadan
önce mutlaka uygulanmalýdýr (35).
Evre 1 ve 2 hastalarda cerrahi
tedavi düþünülmemelidir. Yapýlacak
tedavinin amacý omuz aðrýlarýnýn
giderilmesi ve hareket açýklýðýnýn
normale dönmesini saðlamaktýr. Evre
1 sýkýþma sendromu tanýsý konulan
tüm hastalarda konservatif tedavi
uygulanmalýdýr. Evre 1'de cerrahi
tedavinin yeri yoktur. Prognoz çok
iyidir. Evre 2 vakalarda konservatif
tedavi ilk seçilecek metoddur. Bu
evrede 6-18 aylýk konservatif tedavi
uygulanmasý gerekliliði ve uygulanan
tedavi ile hastalarýn iyileþebileceði
belirtilmektedir. Tedavinin herhangi
bir aþamasýnda yapýlan düzenli kontroller sonucunda elde edilen sonuçlar
tatminkar deðil ise cerrahi tedaviye
dönülebilir (4,15,29-32,36).
Morrison ve ark. konservatif yöntemlerle tedavi edilmiþ ve ortalama 27
ay takip edilmiþ 413 hastanýn
%67'sinde tatminkar sonuç elde
edildiðini; semptomlarýn baþlamasýn-Cilt 48 · Sayý 4 · Gülhane TD Omuz sýkýþma sendromu · 213
dan bir aydan kýsa bir süre sonra
tedaviye baþlayanlarda ve tip 1
akromiyonu bulunanlarda baþarý þansýnýn yüksek olduðunu bildirmiþtir
(37). Rahme ve ark. ise kýsa dönemde
açýk anteriyor akromiyoplasti ile konservatif tedavi arasýnda fark olmadýðýný belirtmiþtir (38). Uygun konservatif tedaviye raðmen hastanýn
yakýnmalarýnda altý hafta içinde
deðiþiklik olmazsa veya üç ayýn
sonunda ana sorun devam ediyorsa
eþlik eden baþka patolojilerin varlýðý
düþünülmelidir. Kýsmi ya da tam kat
manþet lezyonu varlýðýnda cerrahi
tedavi önerilmelidir. Hasta tedaviyi
kabul etmezse Jackins programý altý
aya kadar uzatýlabilmektedir (12,27).
Bizim olgularýmýzda konservatif
tedavi sonucunda hastalarýn fonksiyonel omuz skorlarýnda artýþ olduðu
görülürken, 24 olguda aðrýnýn
ortadan kalktýðý izlenmiþtir. Bu olgularda omuz hareket açýklýðýnda artýþ
olduðu görülmüþtür. Evre 3 manþet
lezyonu saptanan bir olgu ise, cerrahi
tedavi için ayrýca deðerlendirilmiþtir.
Sonuç olarak; subakromiyal sýkýþ-
ma sendromunun konservatif tedavisinin amacý, subakromiyal inflamasyonu gidermek, aðrýyý ortadan
kaldýrmak ve omuza gerekli olan
iþlevini yeniden kazandýrmaktýr.
Sýkýþma sendromunda konservatif
tedaviler, özellikle erken evrede taný
konulan hastalarda baþarýlý bir tedavi
yöntemidir.