Sağlıklı genç-erişkin erkeklerde trombosit fonksiyonlarının ve epinefrine cevapsızlığın incelenmesi

PDF Dosyası: 

arastirmax_2305_pp_146-150.pdf

Giriþ
Trombositler hemostazda ve
trombozda oldukça önemli bir yere
sahiptir. Trombositlerin vasküler
hasar bölgesine toplanmasýnda endotelin hasarlanmasý ile ortaya çýkan
subendotelyal doku, von Willebrand
faktör (vWF) ve trombosit yüzeyindeki glikoprotein (GP) Ib-IX-V
reseptörleri temel rol oynar.
Trombositler kollajen (Col), ADP,
epinefrin (Epi), trombin (Tro), tromboksan A2
(TxA2
), trombosit aktive
edici faktör (PAF), serotonin gibi
uyarýcý ajanlarýn etkisiyle þekil deðiþ-
tirir, granül içeriklerini ve sentezledikleri TxA2
ile PAF gibi maddeleri
sekrete eder ve agregat oluþturur.
Trombosit agregasyonu hücre membranýndaki fibrinojen reseptörlerinin
(GP IIb/IIIa) aktivasyonuyla gerçekleþen fibrinojen-baðýmlý bir intersellüler adezyondur (1,2).
Uyarýcý ajanlarýn trombositler
üzerindeki reseptörleri, çoðunlukla G
protein baðlantýlý reseptör ailesindendir. Reseptörlerin özgüllüðüne
baðlý olarak G proteinlerin farklý alt
tipleri uyarýlýr. Gq proteinin uyarýlmasý ile birlikte fosfolipaz C
(PLC)'nin aktive olmasý, birbirinden
baðýmsýz ama birbiriyle sinerjik etkileþen farklý iki yolaðý aktive eder.
* Uludað Üniversitesi Týp Fakültesi Fizyoloji
AD
** GATA Fizyoloji AD
***GATA Hematoloji BD
Bu çalýþma, 6. Ulusal Tromboz, Hemostaz ve
Anjioloji Kongresi'nde (5-7 Mayýs 2006, Crown
Plaza Otel, Ýzmir) sözlü bildiri olarak sunulmuþ-
tur
Ayrý basým isteði: Dr. Engin Saðdilek, Uludað
Üniversitesi Týp Fakültesi Fizyoloji AD, Görükle-
16059, Antalya
E-mail: esagdilek@hotmail.com
Makalenin geliþ tarihi: 27.06.2006
Kabul tarihi: 11.09.2006
Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 146-150
ARAÞTIRMA
© Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006
Özet
Trombositlerin agregometrede epinefrine karþý cevapsýzlýk göstermeleri ve
ADP'ye karþý da azalmýþ yanýt vermeleri
farklý topluluklarda yapýlmýþ çalýþmalarda
%16-40 sýklýðýnda bulunmuþtur. Bu çalýþ-
mada saðlýklý genç-eriþkin erkeklerde
trombosit fonksiyonlarýnýn incelenmesi
ve epinefrine cevapsýzlýðýn sýklýðýnýn
araþtýrýlmasý amaçlandý. Ondokuz-42 yaþ
arasý, saðlýklý 52 erkek gönüllü deðerlendirildi. Denekler optik agregometrede
100 µM epinefrine karþý gösterdikleri
maksimum agregasyon cevaplarýna göre
cevapsýz, yarý cevaplý ve normal olarak
üç gruba ayrýldý. Yüzde 7.7 oranýnda
cevapsýz, %5.8 oranýnda yarý cevaplý
bulundu. Epinefrine karþý agregasyon
cevabýnýn bozulmasýnýn hem ADP hem de
kollajene karþý agregasyonu azalttýðý,
araþidonik asid ve trombin agregasyonlarý
ile ATP sekresyonunu etkilemediði
gözlendi. Sonuçta her 3-6 kiþiden birinde
epinefrine cevabýn bozuk olabileceði, bu
bozukluðun diðer uyarýcý ajanlarý da etkileyebileceði, kanama yatkýnlýðýnýn
gözlenmemesi ve aspirin kullanýmýyla
benzeþmesinden yola çýkarak tromboza
karþý doðal bir koruma olabileceði düþü-
nüldü.
Anahtar kelimeler: Agregometre, epinefrin, trombosit
Summary
Evaluation of platelet function and lack
of response to epinephrine in healthy
young-adult men
The rate of a decreased response to ADP
and a lack of response to epinephrine by
platelets on the optical aggregometer is
reported to be between 16% to 40% in
studies on various populations. We aimed
to evaluate the platelet functions and to
determine the rate of lack of response to
epinephrine in healthy young-adult men.
A total of 52 healthy volunteers aged
between 19 to 42 were evaluated. The
subjects were classified into three groups
as nonresponder, semiresponder and normal according to their response to 100 µM
epinephrine on the optical aggregometer.
The nonresponder rate was 7.7%, and the
semiresponder rate was 5.8%. A decreased response to epinephrine was associated with both decreased maximum
aggregation of ADP and collagen, and did
not affect the aggregation of arachidonic
asid and thrombin, and ATP release. In
conclusion, impaired response to epinephrine may be seen in one in every 3-6
persons, and this impaired response may
also affect the other stimulating agents.
These properties may be protective
against thrombosis since there is no
bleeding tendency and have similarity to
aspirin usage.
Key words: Aggregometer, epinephrine,
plateletCilt 48 · Sayý 3 · Gülhane TD Trombositlerin epinefrine cevapsýzlýðý · 147
Ca++ baðýmlý ve protein kinaz C
(PKC) baðýmlý bu yolaklar fibrinojen
reseptör aktivasyonunun temel
uyaranlarýdýr (3). Gi proteinin adenilat siklazý (AC) inhibe etmesi ve
trombosit içi azalan cAMP seviyeleri
tek baþýna fibrinojen reseptör aktivasyonuna yetememekle birlikte,
Ca++ ve PKC baðýmlý yolaklarý
potansiyalize eder (4,5). Trombositlerin tam olarak aktive olabilmeleri
için Gi ve Gq proteinlerin birlikte
uyarýlmalarý gerekir (6-9).
Epi, trombosit agregasyonunu
indükleyen zayýf uyarýcý ajanlardan
biridir. Ayný zamanda diðer uyarýcý
ajanlarýn agregan etkilerini potansiyalize ettiði de gösterilmiþtir.
Primer agregasyonu takiben gerçekleþen sekresyona baðýmlý sekonder
agregasyon, Epi'nin optik agregometredeki tipik bifazik agregasyon eðrisini verir (1,10). Epi trombosit yüzeyindeki α2A
adrenerjik reseptörleri
üzerinden Gi proteinin aktif alt birimi olan Gi z proteini aktive eder ve
AC inhibe olur. cAMP'nin azalmasý
trombosit aktivasyonu için yeterli
olmasa bile diðer uyarýcý ajanlarýn
düþük konsantrasyonlarda agregasyon
oluþturmalarýný saðlar. Epi'nin AC'ý
inhibe etmesinin yaný sýra tam olarak
bilinmeyen yolaklar üzerinden
PLC'yi aktive ettiði, TxA2
sentezini
artýrdýðý ve granül sekresyonuna
neden olduðu da gösterilmiþtir
(4,11,12).
Trombosit agregasyonunun de-
ðerlendirildiði agregometrede Epi'ye
karþý trombositlerin agregasyon oluþ-
turmamalarý "Epinefrin cevapsýzlýðý"
olarak bilinir. Myeloproliferatif hastalýklarýn bir bulgusu olabileceði gibi
(13-16), saðlýklý insanlarda yapýlan
trombosit agregasyon çalýþmalarýnda
%16-40 gibi yüksek oranlarda gözlenen Epi cevapsýzlýðýnýn AC/cAMP
yolaðýndan baðýmsýz, hücre içi aktivasyon mekanizmalarýndaki bir
bozukluktan kaynaklanabileceði ileri
sürülmüþtür. Epi'ye cevapsýz olanlarda ADP'ye karþý da agregasyon
yanýtýnýn azaldýðý, Col'e karþý olan
agregasyonun lag zamanýnýn da
uzadýðý saptanmýþtýr. Epi cevapsýzlýðý
olanlarda kanama hikâyesi veya kanamaya yatkýnlýk bildirilmemiþtir.
Aspirin tedavisinin trombositler
üzerindeki etkisinin Epi cevapsýzlýðý
ile benzeþtiðini gösteren çalýþmalar da
vardýr (17-22).
Bizim bu çalýþmadaki amacýmýz;
herhangi bir kanamalý durum veya
hastalýðý bulunmayan, saðlýklý, genç-
eriþkin erkeklerde optik agregometre
ile trombosit fonksiyonlarýný deðerlendirmek, Epi cevapsýzlýðýnýn sýklýðýný saptamak ve Epi cevapsýzlýðýnýn
diðer uyarýcý ajanlarýn agregasyonu ve
yoðun granül sekresyonu ile iliþkisini
deðerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem
Denekler ve kan örneklerinin toplanmasý: Çalýþma 19-42 yaþ arasý, saðlýklý
ve gönüllü 52 erkek denek üzerinde
yapýldý. Deneklerin tümü GATA
öðretim üye ve yardýmcýlarý ile öðrencileri olup, çalýþmamýz "Gülhane
Askeri Týp Akademisi Komutanlýðý
Ýlaç Araþtýrmalarý Yerel Etik Kurulu"
protokollerine uygun olarak yürü-
tüldü. Deneklerin kiþisel ve aile hikâ-
yelerinde herhangi bir kanamalý
durum veya hastalýk olmamasýna,
sigara içmemelerine, son 10 gün
içinde trombositleri etkilediði bilinen
herhangi bir ilaç ve alkol almamýþ
olmalarýna dikkat edildi.
Bilgilendirildikten sonra gönüllü
olarak çalýþmaya katýlan deneklerin
kan örnekleri sabah 08.00-08.30 arasý
açken, üst kola hafif venöz staz uygulanarak antekübital venden alýndý.
Sodyum sitratlý (0.129 M) tübe alýnan
15 ml kan örneði agregometre çalýþ-
malarýnda, EDTA'lý tübe alýnan 5 ml
kan örneði hemogram tayininde kullanýldý.
Optik agregometre: Optik agregometreler modifiye edilmiþ spektrofotometrik aletlerdir. Trombositten
zengin plazmanýn belirli bir hýzda
karýþtýrýlýrken uyarýcý ajanýn eklenip
trombositlerin agregatlar oluþturmasý
ile ýþýk geçirgenliðindeki deðiþikliðin
ölçülmesi prensibi ile çalýþýr
(1,10,23).
Sodyum sitratlý tüplere alýnan kan
örnekleri 150 G'de 10 dk santrifüj
edilerek trombositten zengin plazma
(PRP: Platelet Rich Plazma), 2000
G'de 15 dk daha santrifüj edilerek
trombositten fakir plazma (PPP:
Platelet Poor Plazma) elde edildi.
PRP'nin trombosit içeriði Cell-Dyn
4000 (Abbot) hemogram cihazýnda
deðerlendirildi. PRP'nin trombosit
sayýsýnýn 250.000-350.000/µl olmasý-
na dikkat edildi. >350.000/µl deðerler
otolog PPP ile seyreltildi. PRP ve
PPP, agregometrenin küvetlerinde 37
o
C'de inkübe edildi.
Agregasyon testleri Chrono-Log
(Chrono-log Corporation) agregometre cihazýnda yapýldý. Uyarýcý
ajanlar olarak Epi, ADP, Col, araþidonik asid (AA), Tro ve granül
sekresyonunu deðerlendirmek için
ATP Standart ve Chrono-Lume
(Chrono-Log Corporation) kullanýldý. Test son konsantrasyonlarý Epi
100 µM, ADP 10 µM, Col 6 g/ml,
AA 1 µM, Tro 1 U/ml olarak ayarlandý. Standart ATP düzeyimiz 2
nmol'dü ve Col ile uyarýlan agregasyon sýrasýndaki sekresyon deðerlendirildi. Uyarýcý ajanlarla baþlatýlan agregasyon süreci 10 dk takip edildi.
Deney sonuçlarý % maksimum agregasyon olarak ifade edildi. Agregasyon testleri kan örneklerinin toplanmasýndan sonra en geç bir saat içinde
çalýþýlmaya baþlandý ve üç saat içinde
tamamlandý.
Elliiki deneðin 40'ýnda Epi'ye karþý
agregasyon cevabý iki kez alýndý.
Özellikle Epi'ye cevabý bozuk olanlarda Epi ile uyarýlan agregasyon 3 kez
tekrarlandý ve üçüncü deneme µ400
M Epi son konsantrasyonuyla yapýldý.
Tam kan sayýmý Cell-Dyn 4000
(Abbot) hemogram cihazýnda yapýldý.148 · Eylül 2006 · Gülhane TD Saðdilek ve ark.
Ýstatistiksel analiz: Tüm sonuçlar
ortalama±standart sapma ve minimum-maksimum deðerler olarak
gösterildi. Ortalama trombosit hacminin santrifüj öncesi ve sonrasý arasýndaki fark Wilcoxon Sýra Toplamlarý testi ile deðerlendirildi. p deðerinin 0.05'ten küçük olmasý istatistiksel olarak anlamlý kabul edildi.
Bulgular
Yaþ ortalamasý 22.3±5.1 (19-42)
yýl olan 52 gönüllünün hemogram
sonuçlarý normal sýnýrlar içinde
bulundu (Tablo I). Hemogramdaki
ortalama trombosit hacminin (Mean
Platelet Volume, MPV) [7.73±1.14
(5.7-10.3) fl] PRP'deki MPV'ye göre
[7.30±1.03 (5.0-9.8) fl] anlamlý
olarak yüksek olduðu gözlendi
(p<0.001). Elliki deneðin 46'sýnda
(%88.5) santrifüjden sonra trombosit
hacminin azaldýðý, diðerlerinde arttýðý
bulundu.
Denekler optik agregometrede
Epi'ye karþý gösterdikleri % maksimum agregasyon cevaplarýna göre 3
gruba ayrýldý.
1- Maksimum agregasyon cevabý
%20'nin altýnda olanlar (Cevapsýz,
C).
2- Maksimum agregasyon cevabý
%20-60 arasý olanlar (Yarý cevaplý,
Yc).
3- Maksimum agregasyon cevabý
%60'ýn üstünde olanlar (Normal, N).
Epi'ye cevabý araþtýrýlan 52
deneðin 4'ünde (%7.7) Epi cevapsýzlýðý saptanýrken, 3 denekte (%5.8) Epi
yarý cevabý bulundu. Epi cevapsýz,
yarý cevaplý ve normal gruplarda
trombositlerin ADP, Col, AA ve
Tro'e karþý verdikleri % maksimum
agregasyon cevaplarý ve Col agregasyonunda gerçekleþen ATP sekresyonu Tablo II'de verildi.
Elde edilen verilere göre; Epi'ye
karþý agregasyon cevabýnýn bozulmasýnýn hem ADP hem de Col'e karþý
agregasyonu azalttýðý, AA ve Tro
agregasyonlarý ile sekresyonu etkilemediði gözlendi, ancak bazý gruplardaki örnek büyüklüðü yeterli olmadýðý için istatistiksel olarak karþýlaþ-
týrýlamadý.
Tartýþma
Özgeçmiþi veya aile hikâyesinde
herhangi bir kanama yatkýnlýðý
bulunmayan, saðlýklý kiþilerin trombositlerinden Epi'ye karþý alýnan
cevaplarýn oldukça geniþ bir aralýkta
yayýlmasý (%3-108), öncelikle Epi'nin
hemostazdaki yeri hakkýnda soru
iþaretleri uyandýrmaktadýr. Epi'ye
cevapsýzlarda kanamanýn gözlenmemesi, trombositlerdeki bu defektin kanamanýn durdurulmasýnda
temel yollardan biri olmadýðýný
düþündürmektedir.
Epi cevapsýzlýðý ile ilgili yapýlmýþ
büyük ölçekli çalýþmalardan Jong
Weon Choi'nin çalýþmasýnda 457
deneðin 97'sinde (%21.2) Epi cevapsýzlýðý, 44'ünde (%9.6) Epi yarý cevabý
bulunmuþtur (18). Bizim çalýþmamýz
ile sýnýflandýrmasý benzer olan bu
çalýþmanýn Epi son konsantrasyonu
300 µM'dýr. Kendisi de Epi cevapsýz
olan Kambayashi ve ark.nýn yapmýþ
olduklarý Epi cevapsýzlýðýnýn sýklýðýna
ve sebebine iliþkin çalýþmalarda 100
µM Epi'ye 6 dk izlenen agregasyon
sürecinde minimum agregasyon verip
sekonder agregasyon vermeyenlerin
oranýný %16 (23/140) ve %16.7 (4/24)
olarak bulmuþlardýr (17,21). Theodoropoulos ve ark.nýn çalýþmasýnda 100
µM Epi'ye 5 dk içinde %40'ýn altýnda
agregasyon cevabý verenler %40
(12/30) olarak bulunmuþtur (19).
Yine Uzakdoðu'dan Pyo ve ark. 10
µM Epi'ye 10 dk içinde minimum
agregasyon verip sekonder agregasyon vermeyenlerin oranýný %20
(7/35) olarak bulmuþlardýr (20). Biz
daha önce Marmara Bölgesinde yaptýðýmýz çalýþmada 300 µM Epi son
konsantrasyonuyla %14.7 (10/68) Epi
cevapsýz, %16.2 (11/68) Epi yarý
cevaplý bulmuþtuk (22). Farklý konsantrasyonlar (10-300 µM), farklý
süreler (5-10 dk) ve farklý tanýmlar
kullanýlmasýna raðmen konsantrasyon ve süreden baðýmsýz olarak yalnýzca primer agregasyonun oluþmasý
ve sekonder agregasyonun gözlenmemesi "Epinefrin cevapsýzlýðý"
olarak tanýmlanabilir. Cevapsýzlýðýn
yaþ ve cinsiyet ile iliþkili olmadýðý ve
Epi son konsantrasyonunun 2400
µM'a kadar çýkarýlmasýnýn bile etkili
olmadýðý gösterilmiþtir (17,18,22). Bu
çalýþmamýzda Epi'ye cevabý bozuk
olanlarýn toplamý %13.5 (%7.7 cevapsýz, %5.8 yarý cevaplý) olarak bulunmuþtur ve þu ana kadar yapýlan çalýþ-
malarýn içinde en düþük sýklýktadýr.
Saðlýklý genç-eriþkin erkeklerde Epi
Tablo I. Hemogram sonuçlarý
____________________________________
Plt (x10
3
/l) 215.08±44.87 (133-322)
MPV (fl) 7.73±1.14 (5.7-10.3)
WBC (x10
3
/l) 6.26±1.57 (3.62-11.40)
RBC (x10
6
/l) 4.99±0.37 (4.16-6.39)
Hb (gr/dl) 14.25±0.74 (13.0-17.0)
Hct (%) 42.90±2.33 (38.7-50.0)
____________________________________
Plt: Platelet; MPV: Mean platelet volume;
WBC: White blood cell; RBC: Red blood
cell; Hgb: Hemoglobin; Hct: Hematokrit
Tablo II. Saðlýklý genç-eriþkin erkeklerde agregometre ile elde edilen Epi'ye karþý farklý % maksimum agregasyon cevaplarýnýn, diðer uyarýcý ajanlarýn agregasyonu ve sekresyon ile iliþkisi
______________________________________________________________________________
Epi Cevabý
N (n=45) Yc (n=3) C (n=4)
______________________________________________________________________________
Epi (100 µM) 78.93±12.98 (60-108) 46.00±7.21 (40-54) 10.00±6.63 (3-19)
ADP (10 µM) 79.78±10.81 (60-102) 66.67±4.93 (61-70) 60.75±10.37 (46-70)
Col (6 µg/ml) 76.24±12.90 (50-101) 63.00±4.58 (58-67) 61.50±4.51 (55-65)
AA (1 µM) 78.31±9.29 (58-96) 66.00±5.66 (62-70) 81.00±9.90 (74-88)
Tro (1 U/ml) Tam Tam Tam
ATP Skr (nmol) 2.46±1.51 (0.41-8.00) 1.48±0.57 (0.82-1.88) 3.58±3.34 (1.48-8.57)
______________________________________________________________________________
N: Normal; Yc: Yarý cevaplý; C: Cevapsýz; Epi: Epinefrin; Col: Kollajen; AA: Araþidonik asit;
Tro: Trombin; Skr: SekresyonCilt 48 · Sayý 3 · Gülhane TD Trombositlerin epinefrine cevapsýzlýðý · 149
cevapsýzlýðý sýklýðýnýn daha düþük
olmasý, tanýmlanan saðlýk ölçütlerinin
dýþýnda farklý bir takým parametrelerin Epi'ye cevabý etkilediðini akla
getirmektedir.
Epi'ye cevapsýzlýk gösterenlerde
ADP'ye karþý da maksimum agregasyonun azalmasý diðer çalýþmalarýn da
ortak yanýdýr (18,21,22). Trombositlerin membranýnda üç farklý tip ADP
reseptörü bulunmaktadýr. P2X1
reseptörleri iyonotropik reseptörler olup
Ca++ kanallarý ile baðlantýlýdýr. P2Y
reseptörleri metabotropik reseptörler
olup G protein baðlantýlý reseptörlerdir. Bunlardan P2Y1
reseptörleri
Gq üzerinden PLC'yi aktive etmekte,
P2Y12
reseptörleri ise Gi2α
üzerinden
AC'ý inhibe etmektedir (24-26).
Epi'ye cevapsýz olanlarda P2X1
ve P2Y1
reseptörleri bloke edilince ADP'ye
karþý da cevap alýnmadýðýný Kambayashi ve ark. göstermiþlerdir. Dahasý Epi cevapsýz ve cevaplýlar arasýnda
trombosit içi azalan cAMP seviyeleri
arasýnda da fark bulunamamýþtýr.
Sonuçta Epi cevapsýzlýðý reseptörle
veya AC-cAMP ile iliþkili deðildir
(17,21). Ya cAMP sonrasýndaki yolak
üzerinden, ya reseptörlerin alt birimlerindeki bir bozukluktan, ya da Gzα
Gi2α'nýn AC dýþýndaki farklý bir aktivasyon yolaðýndaki bozukluktan kaynaklanabileceði üzerinde durulmaktadýr (Þekil 1).
Epi cevapsýzlarda Col'ün lag
zamanýnýn uzadýðý fakat maksimum
agregasyonun etkilenmediði daha
önceki çalýþmalarda gösterilmiþtir
(18,22). Çalýþmamýzda Epi cevapsýzlarda Col'e karþý maksimum agregasyonun azaldýðý bulundu. Diðer çalýþ-
malara göre (10 µg/ml) bizim çalýþ-
mamýzda kullandýðýmýz (6 µg/ml)
Col son konsantrasyonunun daha
düþük olmasý bu sonuçta etkili olabilir. AA ve Tro agregasyonlarý ile Epi
cevapsýzlýðýnýn iliþkili olmadýðý daha
önceki çalýþmalarda da gösterilmiþtir
(17,27). Kambayashi ve ark.nýn çalýþ-
malarýnda Epi ile ATP sekresyonunun Epi cevapsýzlarda gözlenmediði gösterilmiþtir (27). Epi'e karþý
zaten sekonder agregasyon oluþ-
madýðý için sekresyon gözlenmemektedir. Biz çalýþmamýzda Col ile
uyarýlan agregasyonda ATP sekresyonunu deðerlendirdik ve Epi cevapsýzlarla cevaplýlar arasýnda bir fark
olmadýðýný gözlemledik. Col'e karþý
agregasyonun azalmýþ olmasýndan
dolayý sekresyonun da azalmýþ
olmasýný bekleyebilirdik fakat, sekresyon sürecinin özellikle hücre içi
Ca++ ile iliþkili olmasý bu düþünceyi
çürütmektedir (1,2,10). Bu durum
Epi'nin sekonder agregasyonunun
sekresyon ile iliþkili olduðunu desteklediði gibi, Epi cevapsýzlarda genel
sekresyon mekanizmalarýnda bir
bozukluk olmadýðýný ortaya koymaktadýr.
AA uyarýcý ajan olarak PRP'ye
eklendiðinde TxA2
'ye dönüþerek
trombositi aktive eder (1,10). Epi'nin
sekonder agregasyonunun oluþ-
masýnda TxA22
sentezinin, granül
sekresyonunun veya sekonder PLC
aktivasyonunun (belki TxA2
üzerinden) rolü olabileceði düþünüldüðüne
(1,11) ve Epi cevapsýzlarda AA agregasyonunun etkilenmediði gösterildiðine göre, Epi cevapsýzlýðýnda hücre
içi olasý bozukluðun AA'dan TxA2
sentezi ve sonrasýndaki yolaklar ile
iliþkili olmadýðý açýktýr.
Sonuç olarak, %8-40 gibi oldukça
geniþ bir aralýkta gözlenebilen Epi
cevapsýzlýðýnýn, reseptör veya ikincil
haberci sonrasý bir yolaðýn doðumsal
bozukluðu olduðu düþünülmektedir.
Epi cevapsýzlarda kanama yatkýnlýðýnýn gözlenmemesi Epi'nin hemostazdaki yeri hakkýnda soru iþaretleri
uyandýrdýðý gibi, tromboza karþý
doðal bir koruma olabileceðini de
düþündürmektedir. Ayrýca 2A adrenerjik reseptörler ve Gz proteinleri
trombositlerin yaný sýra beynin bazý
bölgelerinde de bulunmaktadýr
(12,28). Trombositlerdeki bu defektin nöronlarda da araþtýrýlmasý
nörolojik hastalýklara veya davranýþ
bozukluluklarýna yeni bir bakýþ açýsý
getirebilir.
Teþekkür
Agregometre deneylerinde bize
yardýmcý olan Hematoloji Laboratuvarý
biyologlarý Birgül Ökmen, Yeþim Öztürk
ve Serap Savaþçý'ya teþekkür ederiz.