Obezite, çocuklarda depresyon ve özgüven eksikliğine neden oluyor mu?

Makalenin İngilizce İsmi: 
Does obesity lead to depression and selfesteem deficiency in children?
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Depresyon
obezite
özgüven
Türkçe Özet: 

Aşırı kilo ve obezite prevelansı çocuklarda gittikçe artmakta ve depresyon, özgüven eksikliği ile davranış problemlerine neden olmaktadır. Bu çalışma ile depresyon ve özgüven eksikliğinin çocukluk obezitesi ile bağlantısı araştırılmıştır. Ekzojen obezite tanısı almış 40 çocuk, sağlıklı normal ağırlıktaki 40 çocukla karşılaştırılmıştır. Yaş ve cinsiyet açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu, ancak depresyon ve özgüven eksikliği oranları obez grup için istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0.05). Bu çalışma çocukluk obezitesinin psikolojik yönlerini ve bu durum için gereken psikolojik desteği vurgulamaktadır.

Key Words: 
Depression
Obesity
self-esteem
İngilizce Özet: 

Overweight and obesity prevalance are
increasing in children progressively and result
in depression, self-esteem deficiency and
behavioral problems. The relationship
between depression and self-esteem deficiency and childhood obesity was investigated in
this study. Forty children diagnosed to have
exogen obesity were compared with forty
healthy children with normal weight. There
were no statistically significant differences for
age and sex between groups, but depression
and self-esteem deficiency ratios were significantly higher for the obese group (p<0.05).
This study emphasizes the importance of psychologic aspects of childhood obesity and psychiatric support for this condition.

Yazar Bilgileri
2. Yazar
Yazar Adı: 
Şenay Savaş Erdeve
3. Yazar
Yazar Adı: 
İlyas Çakır
4. Yazar
Yazar Adı: 
Murat Köstü
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Gülhane Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2006
Cilt/Sayı: 
48
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
1-3
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2357_pp_1-3.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. Strauss R, Pollack H. Epidemic increase in
childhood overweight. JAMA 2001; 286:
2845-2848.
2. Eisenmann JC, Katzmarzyk PT, Arnall DA,
Kanuha V, Interpreter C, Malina RM.
Growth and overweight of Navajo youth:
secular changes from 1995 to 1997. Int J
Obes Relt Metab Disord 2000; 24: 211-218.
3. Must S, Strauss RS. Risks and consequences of childhood and adolescent obesity. Int J Obes Relat Metab Disord 1999; 23:
S2-11.
4. Deckelbaum RJ, Williams CL. Childhood
obesity: the health issue. Obes J 2001; 9:
S239-243.
5. Mustillo S, Worthman C, Erkanli A, Keeler
G, Angold A, Costello J. Obesity and psychiatric disorder: developmental trajectories. Pediatrics 2003; 111: 851-859.
6. Must A, Dallal GE, Dietz WH. Reference
data for obesity: 85th and 95th percentiles
of body mass index and triceps skin folds.
Am J Clin Nutr 1991; 53: 839-846.
7. Himes JH, Dietz WH. Guidelines for overweight in adolescent preventive services:
recommendations from an expert committee. Am J Clin Nutr 1994; 59: 307-316.
8. Öy B. Çocuklar için depresyon ölçeði:
geçerlilik ve güvenilirlik çalýþmasý. Türk
Psikiyatri Dergisi 1991; 2: 132-137.
9. Çataklý M, Öner N. Çocuklarda öz kavramý
ölçeði: Piers-Harris Ölçeði'nin bir çeviri ve
güvenilirlik çalýþmasý. Boðaziçi Üniversitesi
Dergisi 1986-1987; 12: 85-100.
10. Pine DS, Cohen E, Cohen P, Brook J.
Adolescent depressive symptoms as predictors of adult depression: moodiness or
mood disorder? Am J Psychiatry 1999; 156:
133-135.
11. Whitaker RC, Wright JA, Pepe MS, Seidel
KD, Dietz WH. Predicting obesity in
young adulthood from childhood and
parental obesity. N Engl J Med 1997; 337:
869-873.
12. Goodman E, Whitaker RC. A prospective
study of the role of depression in the development and persistence of adolescent obesity. Pediatrics 2002; 110: 497-504.
Tablo I. Obez ve kontrol grubunun özellikleri, depresyon (“Children's Depression Inventory”)
ve özgüven (“Piers-Harris Children's Self Concept Scale”) skor karþýlaþtýrmalarý
_______________________________________________________________________________
Obez (n=40) Kontrol (n=40) p deðeri
_______________________________________________________________________________
Yaþ aralýðý (yýl) 7-15 7-15 >0.05
Yaþ ortalamasý (yýl±SS) 11.05±2.11 10.9±2.2 >0.05
Cinsiyet (Kýz:erkek oraný) 1:1 1:1 >0.05
Vücut kitle indeksi kg/m2
(ortalama±SS) 16.3±2.3 25.2±2.1 <0.001*
Depresyon skoru (ortalama±SS) 10.62±4.24 7.8±3.21 0.001*
Özgüven skoru (ortalama±SS) 52.35±8.18 55.32±5.09 0.04**
_______________________________________________________________________________
*: p 0.001, **: p 0.05
Tablo II. Cinsiyet farklýlýðýnýn özgüven ve
depresyon skoru üzerine olan etkisi
____________________________________
Kýz Erkek p deðeri
____________________________________
Depresyon
skoru 9.55 11.7 0.11
Özgüven
skoru 53.35 51.35 0.44
____________________________________Cilt 48 · Sayý 1 · Gülhane TD Obezite, depresyon ve özgüven eksikliði ·3
13. Pine DS, Goldstein RB, Wolk S, Weissman
M. The aasociation between childhood
depression and adulthood body mass index.
Pediatrics 2001; 107: 1049-1056.
14. Pine DS, Cohen P, Brook J, Coplan JD.
Psychiatric symptoms in adolescence as
predictors of obesity in early adulthood: a
longitudinal study. Am J Public Health
1997; 87: 1303-1310.
15. Bardone AM, Moffitt TE, Caspi A,
Dickson N, Stnaton WR, Silva PA. Adult
physical health outcomes of adolescent girls
with conduct disorder, depression, and
anxiety. J Am Acad Child Adolesc
Psychiatry 1998; 37: 594-601.
16. DiPietro L, Anda RF, Williamson DF,
Stunkard AJ. Depressive symptoms and
weight change in a national cohort of
adults. Int J Obes 1992; 16: 745-753.
17. Allon N. Self-perceptions of the stigma of
overweight in relationship to weight losing
patterns. Am J Clin Nutr 1979; 32: 470-
480.
18. Sallade J. A comparison of psychological
adjustment of obese versus nonobese children. J Psychosom Res 1973; 17: 89-96.
19. Strauss CC, Smith K, Frame C, Forehand
R. Personal and interpersonal characteristics associated with childhood obesity. J
Pediatr Psychiatry 1985; 10: 337-343.
20. Wadden TA, Foster GD, Brownell KD,
Finley E. Self-concept in obese and normal-weight children. J Consult Clin
Psychol 1984; 52: 1104-1105.
21. Mendelson BK, White DR. Relation
between body-esteem and self-esteem of
obese and normal children. Percept Mot
Skills 1982; 54: 899-905.
22. Eremis S, Çetin N, Tamar M, Bukusoglu
N, Akdeniz F, Göksen D. Is obesity a risk
factor for psychopathology among adolescents? Pediatr Int 2004; 46: 296-301.

Giriþ
Çocukluk çaðý obezitesi günümüzde giderek artan sýklýkta görülmekte olup,
önemli bir halk saðlýðý sorunu haline gelmiþtir. Altý-onbir yaþ aralýðýndaki çocuklarýn %20'sinden fazlasýnýn aþýrý kilolu olduðu bildirilmiþtir (1). Çok sayýda çalýþ-
mada çocukluk çaðý obezitesinin, hem çocukluk döneminde hem de daha ileride
eriþkin hayatta, saðlýk risklerinin artýþýyla baðlantýlý olduðu gösterilmiþtir. Aþýrý
kilo ve obezite özgüven, vücut imajý ve sosyal hareketliliði de etkileyebilmektedir. Eriþkinlerde obezitenin psikolojik rahatsýzlýk riskini artýrdýðý bilinmekte,
ancak gerçek prevalans bilinmemektedir (2-5). Çocuklarda obezitenin psikolojik
rahatsýzlýklarla iliþkili olup olmadýðý veya depresyonun obezite üzerine etkileri
hakkýnda da bilinenler azdýr. Bu çalýþma ile depresyon ve özgüven eksikliðinin
çocukluk çaðýnda obezite ile baðlantýsý araþtýrýlmak istenmiþtir.
Gereç ve Yöntem
Çalýþmaya Çocuk Endokrinoloji polikliniðimizde obezite nedeniyle izleme
alýnan 7-15 yaþ arasýndaki 40 çocuk dahil edildi. Kontrol grubu obez olmayan ve
anamnezde diðer sistemik hastalýklar açýsýndan saðlýklý olan 40 çocuktan oluþtu.
Her çocuðun takvim yaþý belirlenerek, vücut aðýrlýðý ve boyu ölçüldü. Vücut kitle
indeksleri hesaplandý. Çocukluk çaðý obezitesi üzerine uzmanlaþmýþ panelin
tavsiyelerine uygun olarak, vücut kitle indeksinin, “National Health and
Nutrition Examination Survey” çalýþmasýnda belirlenmiþ yaþ ve cinsiyete göre 95
persentilin üzerinde olmasý obezite olarak kabul edildi (6,7). Çalýþma lokal etik
kurul tarafýndan onaylandý.
Ayný psikolog tarafýndan deðerlendirilen çocuklar için depresyon ölçeði
olarak “Children's Depression Inventory” (CDI) özgün formun Türkiye uyarlamasý kullanýldý. Bu ölçekte toplam puanýn yüksek oluþu depresyon düzeyinin ya
da þiddetinin yüksekliðini göstermekteydi. Bu ölçeðin Türkiye'de geçerlik ve
güvenirlik çalýþmasý Dr. Belma Öy tarafýndan yapýlmýþtýr. Öy'ün çocukluk
depresyon ölçeði (ÇDÖ) kullanarak yaptýðý alan çalýþmasýnda, ortalama depresyon puanlarýnýn 11.32 olduðu bildirilmektedir (8). Özgüven ölçeði ise “PiersHarris Children's Self Concept Scale”in Türkiye'ye uyarlamasý kullanýlarak
ölçüldü. Ýngilizce olan Piers-Harris Ölçeði'nin Türkçe çevirisi dil geçerliði
(Ýngilizce formla eþdeðerliliði) ve Türkçeleþtirilen ölçeðin güvenirliði sýnanmýþ
ve uygulanabilirliliði kabul edilmiþtir (9). Ölçekten alýnan yüksek puan bireyin
kendisi hakkýnda olumlu; düþük puan ise olumsuz düþünce ve duygulara sahip
olduðunu göstermektedir. Elde edilen veriler SPSS 11.0 istatistik programý
*Ankara Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Çocuk Kliniði
Ayrý basým isteði: Dr. Þenay Savaþ Erdeve, 10. Cadde
Aðaçseven Sok. Elit Blok 3/18, Çayyolu-06830, Ankara
E-mail: senaysavas@yahoo.com
Makalenin geliþ tarihi: 18.02.2005
Kabul tarihi: 14.09.2005
Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 1-3
ARAÞTIRMA
© Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006
Özet
Aþýrý kilo ve obezite prevelansý çocuklarda gittikçe artmakta ve depresyon, özgüven eksikliði
ile davranýþ problemlerine neden olmaktadýr.
Bu çalýþma ile depresyon ve özgüven eksikliðinin çocukluk obezitesi ile baðlantýsý
araþtýrýlmýþtýr. Ekzojen obezite tanýsý almýþ 40
çocuk, saðlýklý normal aðýrlýktaki 40 çocukla
karþýlaþtýrýlmýþtýr. Yaþ ve cinsiyet açýsýndan
gruplar arasýnda istatistiksel olarak anlamlý
farklýlýk yoktu, ancak depresyon ve özgüven
eksikliði oranlarý obez grup için istatistiksel
olarak daha yüksekti (p<0.05). Bu çalýþma
çocukluk obezitesinin psikolojik yönlerini ve bu
durum için gereken psikolojik desteði vurgulamaktadýr.
Anahtar kelimeler: Depresyon, obezite, özgü-
ven
Summary
Does obesity lead to depression and selfesteem deficiency in children?
Overweight and obesity prevalance are
increasing in children progressively and result
in depression, self-esteem deficiency and
behavioral problems. The relationship
between depression and self-esteem deficiency and childhood obesity was investigated in
this study. Forty children diagnosed to have
exogen obesity were compared with forty
healthy children with normal weight. There
were no statistically significant differences for
age and sex between groups, but depression
and self-esteem deficiency ratios were significantly higher for the obese group (p<0.05).
This study emphasizes the importance of psychologic aspects of childhood obesity and psychiatric support for this condition.
Key words: Depression, obesity, self-esteem2 · Mart 2006 · Gülhane TD Dallar ve ark.
yardýmýyla independent sample t-test ve
paired sample t-test kullanýlarak deðerlendirildi.
Bulgular
Tamamý sosyoekonomik olarak
düþük seviyeden gelen çocuklarda, kontrol ve obez gruplar arasýnda yaþ ve cinsiyet açýsýndan bir farklýlýk yoktu
(p>0.05). Kontrol grubuyla obez çocuklar karþýlaþtýrýldýðýnda, obez çocuklarda
depresyon düzeyinin anlamlý düzeyde
yüksek olduðu bulundu (p=0.001). Obez
çocuklarda özgüven ölçeði deðerlendirilmesinde kontrol grubuna nazaran
anlamlý düzeyde düþüklük saptandý
(p=0.044) (Tablo I).
Özgüven ve depresyon skorlarý, kýz ve
erkekler arasýnda farklýlýk göstermemekteydi (p=0.11, p=0.447) (Tablo II).
Tartýþma
Depresyon ve obezitenin prevalansýnda, adölesan yaþlardan baþlayýp genç
eriþkin döneme uzanan bir artýþ olduðu
bilinmektedir (10,11). Bu süreç boyunca
depresyon ve obezite arasýnda nasýl bir
iliþki olduðunun anlaþýlmasý, obezitenin
geliþiminin önlenmesi için müdahalelerin
potansiyel hedefleri hakkýnda yararlý bilgiler saðlayabilecektir. Bu süreçte, adölesanlarda obezite ve major depresyon üzerine dört longitüdinal çalýþma vardýr. Bu
çalýþmalarýn ikisinde adölesanlarda depresyon varlýðý ile eriþkin hayatta obezite
geliþimi ve vücut kitle indeksinde artýþ ile
anlamlý bir longitüdinal iliþki bulunmuþ-
tur (12,13). Karþýt olarak, diðer iki çalýþ-
mada adölesan depresyonu ile eriþkin
obezitesi arasýnda anlamlý bir longitüdinal
iliþki bulunamamýþtýr (14,15). Bizim
çalýþmamýzda obez olan çocuklarda
depresyon skoru, kontrol grubuna göre
yüksekti. Ancak þu sorunun cevabýný longitüdinal bir izlem olmadýðý için alamamýþtýk; obezite mi psikopatoloji riskini
artýrýyor yoksa psikopatoloji mi obezite
riskini artýrýyordu? DiPietro ve ark.
eriþkinlerde yaptýklarý bir çalýþmada,
depresyonun aðýrlýk deðiþikliðinde önemli bir rolü olduðunu ve depresif semptomlardaki deðiþikliklerin bir fonksiyonu
olarak aðýrlýk deðiþikliðinin araþtýrýlabileceðini epidemiyolojik verilere dayandýrmýþlardýr (16).
Çocukluk çaðýnda obezitenin varlýðý
çocuk özgüveni için zararlý olabilmesine
raðmen, bu sorunun sýklýðý ve yoðunluðu
çeliþkilidir. Allon (17), Sallade (18) ve
Strauss (19) çalýþmalarýnda obez çocuklarda azalmýþ özgüven düzeylerini ortaya
çýkarmýþlardýr. Fakat, diðer bazý çalýþ-
malarda özgüven normal düzeylerde saptanmýþtýr (20,21). Ülkemizden yapýlan bir
çalýþmada klinik olarak obez olan adölesanlarda depresyon, davranýþ problemleri
ve özgüven eksikliði gibi psikolojik problemler daha yüksek oranda bulunmuþtur
(22). Çalýþmalar arasýndaki mevcut ýrk,
yaþ, gelir düzeyi yönünden olan farklýlýklar, bu tutarsýz bulgulardan sorumlu olabilir. Ayný zamanda, obez çocuklarda
özgüven üzerine çalýþmalar küçük,
lokalize populasyonlardaki gözlemlere
dayandýrýlmýþtýr (17-21). Bizim çalýþma
grubumuz az sayýda vaka örneklemi ile
yapýlmýþtýr, ancak düþük sosyoekonomik
seviyeden bir örneklem olmasý nedeniyle,
bu popülasyonda obez çocuklarda
özgüvenin düþük olduðunu vurgulamak
açýsýndan deðerli olduðunu düþünüyoruz.
Sonuç olarak, obezite çocuklarda
depresyon ve özgüven üzerine etkili
olmaktadýr. Çocuk hekimleri ve halk
saðlýk çalýþanlarý, çocukluk ve adölesan
obezitesinin zararlý psikolojik yönlerini
saptamaya çalýþmalý, tüm bu yönler akýlda
tutularak koruyucu önlemler alýnmasý
düþünülmelidir.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.