LASİK cerrahisinde erken postoperatif dönemde optik koherens reflektometri ve ultrasonografik pakimetri ile santral kornea kalınlığının karşılaştırılması
Giriþ
Kornea ektazisi günümüzde LASÝK
cerrahisi sonrasý postoperatif dönemde
karþýlaþýlan en korkutucu komplikasyondur (1). Erken dönem keratokonus gibi
predispoze durumlarýn bilinmesine kar-
þýn halen pek çok vakada ektazinin neye
lýðý arasýnda istatistiksel olarak anlamlý
bir farklýlýk tespit edilmedi (sýrasýyla p=
0.915 ve 0.818). Olgulara ortalama
62.3±27.8 mikronluk ablasyon yapýldýðý
tespit edildi. Ablasyon miktarlarý ile postoperatif santral kornea kalýnlýklarý arasýndaki korelasyonun optik düþük koherens
reflektometri (p=0.897) ve ultrasonografik pakimetri ile (p=0.820) çok yüksek
olduðu tespit edildi. Santral kornea kalýnlýðýnýn ölçümünde optik düþük koherens
reflektometri, ultrasonografik pakimetri
ile uyumlu sonuçlar vermekte olup, özellikle postoperatif dönem santral kornea
kalýnlýðýnýn ölçümünde nonkontakt bir
yöntem olmasý nedeniyle ultrasonografik
pakimet-riye üstünlük saðlamaktadýr.
Anahtar kelimeler: Optik koherens
reflektometri, santral kornea kalýnlýðý,
ultrasonografik pakimetri
Summary
Comparison of central corneal thickness
with optical coherence reflectometer
and ultrasound pachymeter in early
postoperative LASIK period
The aim of this study was to compare the
efficacy of optical low coherence reflectometer and ultrasound pachymeter in
the measurement of central corneal
thickness in preoperative and early postoperative LASIK surgery period. Twenty
one eyes of the 12 patients who admitted
to the Gulhane Military Medical Academy
Ophthalmology Department, Cornea and
Refractive Surgery Service were enrolled
in the study. Five consequtive optical low
coherence reflectometer measurements
of the patients were taken at the first
preoperative and 7th postoperative days
with optical low coherence reflectometer
and ultrasound pachymeter, respectively.
If a difference of more than 10 microns
has been detected, 3 additional measurements have been taken. Mean of the lowest 5 measurements has been recorded.
Preoperative central corneal thickness
was 535.5±28.9 microns with optical low
coherence reflectometer, 535.4±28.5
microns with ultrasound pachymeter.
Postoperative central corneal thickness
was 472.3±34.5 microns with optical low
coherence reflectometer, 471.8±34.9
microns with ultrasound pachymeter.
There was no statistically significant difference between the preoperative and
postoperative central corneal thicknesses
(p=0.915 and p=0.818, respectively).
Mean ablation debth was 62.3±27.8
microns. The correlation betwen the
ablation debth and postoperative central
corneal thickness were high both with
optical low coherence reflectometer
(p=0.897) and ultrasound pachymeter
(p=0.820). Optical low coherence reflectometer gives comparable results with
ultrasound pachymeter in the measurement of central corneal thickness, and
especially postoperative central corneal
thickness measurement is superior to
ultrasound pachymeter because it is a
non-contact method.
Key words: Optical coherence reflectometry, central corneal thickness, ultrasound pachymeter12 · Mart 2006 · Gülhane TD Hürmeriç ve ark.
baðlý olarak geliþtiði bilinmemektedir (2).
Kornea kalýnlýðýnýn ve ablasyon sonrasý
býrakýlan stromal yataðýn miktarýnýn
ektazinin önlenmesinde kritik önem
taþýdýðý düþünülmektedir (3). Bu amaçla
flep kaldýrýldýktan ve ablasyon yapýldýktan
sonra, en az 250 mikron kadar stromal
yatak býrakýlmasý ve toplam kornea kalýnlýðýnýn %50'inden fazlasýna lazer uygulanmamasý önerilmektedir (4,5).
Ektazi geliþimine, LASÝK sonrasýnda
korneanýn göz içi basýncýna karþý olan
direncinin azalmasýnýn neden olduðu
düþünülmektedir (1,2). Bu yüzden
LASÝK cerrahisinde kaldýrýlacak olan
flebin ve lazer sonrasý kalan stromal yata-
ðýn kalýnlýðýnýn doðru þekilde tespiti kritik
önem taþýmaktadýr. Kornea kalýnlýðýnýn
ölçümünde ultrasonografik pakimetri
(UP) standart olarak uygulanan yöntemdir (5). Ancak korneaya dokunularak
uygulanmasý, operasyon esnasýnda ve
postoperatif erken dönemde kullanýlabilirliðini sýnýrlamaktadýr.
Optik düþük koherens reflektometri
(OKR) optik yöntem kullanarak korneaya
dokunmadan, kalýnlýðýný ölçebilen yeni
geliþtirilmiþ bir cihazdýr (6). Çalýþmamýzda LASÝK uygulanan hastalarda, erken
postoperatif dönemde, santral kornea
kalýnlýðýnýn (SKK) ölçümünde, OKR'nin
etkinliðinin UP ile karþýlaþtýrýlmasý
amaçlanmýþtýr.
Gereç ve Yöntem
GATA Göz Hastalýklarý Anabilim
Dalý Kornea ve Refraktif Cerrahi Biriminde herhangi bir oküler patolojisi ve
cerrahi müdahale hikayesi bulunmayan,
LASÝK cerrahisi planlanan 12 miyopik
hastanýn 21 gözü çalýþmaya alýndý. Tüm
ölçümler ayný doktor tarafýndan yapýldý
(VH). Hastalarda preoperatif birinci ve
postoperatif yedinci gün, önce OKR
(OLCR-Slit Lamp Pachymeter; HaagStreit; Koeniz Ýsviçre), ardýndan UP (UP
1000, Nidek, Gamagori Japonya) ile 5'er
defa SKK ölçümleri yapýldý. Her iki
teknikte de alýnan 5 ölçüm arasýnda, 10
mikrondan fazla oynama bulunan olgularda, 3 ölçüm daha yapýldý. En küçük
deðere sahip beþ ölçümün ortalamasý
alýndý.
OKR ölçümleri hasta standart oftalmolojik muayene yapýlacak þekilde oturur
pozisyonda iken, biyomikroskop üzerine
monte edilmiþ olan OKR sistemiyle
yapýldý. Hastalarýn kýrmýzý fiksasyon ýþýðý-
na bakmasý saðlandýktan sonra, cihazýn
yönlendirdiði iki kýrmýzý ýþýk üst üste
getirilerek SKK ölçüldü.
UP ölçümleri yapýlýrken, ultrason
hýzý 1640 m/sn'e ayarlandý. Yüzde 0.5'lik
proparakain hidroklorür (Alcaine®,
Alcon, Fort Worth, Texas ABD) ile topikal anestezi uygulandý. Hastalar oturur
pozisyonda, belirli bir fiksasyon noktasýna
baktýrýlýrken, prob korneaya dik pozisyonda merkeze gelecek þekilde, hafifçe
korneaya dokundurularak SKK ölçüldü.
Prob ucu, farklý hastalarýn ölçümleri
arasýnda alkol ile temizlendi.
Tüm operasyonlar ayný cerrah tarafýndan gerçekleþtirildi (ÜE). Proparakain
hidroklorür (Alcaine®, Alcon, Fort
Worth, Texas ABD) ile saðlanan topikal
anestezi sonrasý, 130 mikron kalýnlýðýnda,
nazal menteþe bulunan, 9.5 mm çaplý
korneal flep Nidek MK 2000 mikrokeratom (Nidek, Gamagori Japonya) kullanýlarak kaldýrýldý. Nidek EC-5000CX2
“excimer” lazer sistemi kullanýlarak (Nidek, Gamagori Japonya) lazer ablasyonu
uygulandý. Flep kapatýlarak operasyona
son verildi.
Sonuçlar ortalama±standart sapma
olarak verildi. Ýki yöntemin sonuçlarýnýn
karþýlaþtýrýlmasýndaki farkýn önemi ba-
ðýmlý gruplarda t-testi ile, ablasyon miktarý ve SKK deðiþimi arasýndaki korelasyon ise Pearson korelasyon analizi ile
incelendi. Ýstatistiki önemlilik için
p<0.05 kabul edildi. Ýstatistiksel analiz
için SPSS for Windows 10.0 paket programý kullanýldý.
Bulgular
Preoperatif ortalama SKK, OKR ile
535.5±28.9 mikron, UP ile 535.4±28.5
mikron, postoperatif SKK OKR ile
472.3±34.5 mikron, UP ile 471.8±34.9
mikron olarak bulundu (Tablo I).
Preoperatif ve postoperatif dönemde iki
yöntemle alýnan SKK'larý arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir farklýlýk tespit
edilmedi (sýrasýyla p=0.915 ve p=0.818)
(Tablo II). "Excimer" lazer cihazýndan alý-
nan nomogram verilerine göre olgulara
ortalama 62.3±27.8 mikronluk ablasyon
yapýldýðý belirlendi. Preoperatif ve postoperatif dönemde SKK deðiþimi ise (Preoperatif SKK-Postoperatif SKK) OKR ile
63.2±26.4 mikron, UP ile 63.6±23.8
mikron olarak belirlendi. Ablasyon miktarlarý ile postoperatif santral kornea
kalýnlýklarý arasýndaki korelasyonun OKR
(p=0.897) ve UP ile (p=0.820) çok yüksek olduðu tespit edildi.
Tablo I. Olgularýn santral kornea kalýnlýðý ölçümü deðerleri
_______________________________________________________________________________
Santral kornea kalýnlýðý*
Göz Sferik ____________________________________________ Ablasyon
eþdeðer¤ Preoperatif Postoperatif 7. gün derinliði*
UP OLCR UP OLCR
_______________________________________________________________________________
1 -2.75 511.3 508.43 461.33 462.23 49.6
2 -2.50 509.25 510.63 461.66 459.26 46.6
3 -1.75 513.66 512.93 485.00 481.56 31.6
4 -2.00 515.33 512.56 479.00 480.03 34.7
5 -3.50 530.66 524.16 477.66 482.10 38.1
6 -3.50 532.00 525.13 489.00 485.30 32.3
7 +0.75 518.6 521.1 488.00 490.90 59.8
8 -5.50 543.6 543.83 460.33 449.5 100.2
9 -5.50 541.60 547.56 455.8 438.5 102.6
10 -2.50 516.66 522.83 472.6 471.78 53.6
11 -2.50 529.66 525.86 474.4 478.56 49
12 -4.00 519.33 520.06 446.4 463.74 64.2
13 -3.50 526.66 527.36 447.6 473.32 59.8
14 -4.25 536.66 535.70 446.4 447.46 86.2
15 -4.00 544.33 536.23 447.6 447.92 86.7
16 -2.00 607.30 607.00 560 565.4 46.2
17 -2.00 610.00 613.90 570 560.8 50.9
18 -3.75 511.00 516.00 434.2 434.76 77.7
19 -3.75 511.33 516.40 439.2 438.4 75.4
20 -6.00 555.66 554.52 451.4 452.6 105.4
21 -5.75 558.66 563.15 461 454.06 101.2
_______________________________________________________________________________
*: mikron ¤: dioptri UP: Ultrasonografik pakimetri OLCR: Optik koherens reflektometriCilt 48 · Sayý 1 · Gülhane TD LASÝK'te optik koherens reflektometri · 13
Tartýþma
LASÝK sonrasý kornea ektazisi
geliþimine, lamellar kesi ve stromal
ablasyon nedeniyle korneanýn mekanik
stabilitesini kaybetmesinin yol açtýðý
düþünülmektedir (2). Baþlangýç dönem
keratokonusun tespiti, kornea, flep ve
rezidüel yatak kalýnlýðýnýn doðru þekilde
bilinmesinin ektazinin önlenmesinde kritik önem taþýdýðý kabul edilmektedir (7).
Kornea kalýnlýðýnýn ölçülmesinde
standart olarak kullanýlan yöntem UP'dir
(5). Ölçüm sýrasýnda korneaya dokunulmasýnýn gerekmesi ve bu nedenle topikal
anestezi uygulanmasý ve ölçüm yapan
kiþiye baðlý olarak sonuçlarýn farklýlýk
gösterebiliyor olmasý en önemli dezavantajlarýný oluþturmaktadýr (9). "Excimer"
lazer cerrahisi sýrasýnda, flep kaldýrýldýktan sonra korneal stromanýn kalýnlýðýnýn
UP ile ölçümü, kontaminasyon riski
nedeniyle yaygýn kullaným alaný bulmamakta ve lazer sonrasý korneanýn hidrasyonu nedeniyle UP ile elde edilen deðerlerin standart sapmasý artmaktadýr (8,9).
OKR, lazer interferometri kullanarak
optik yöntem ile korneanýn oblik kesit
kalýnlýðýný ölçen bir sistemdir (6).
Anestezi uygulanmamasý, hastalarýn konforunu artýrmakta ve enfeksiyon riskini
ortadan kaldýrmaktadýr. Bununla birlikte,
tüm ölçümler bilgisayar tarafýndan hesaplandýðýndan sonuçlar kullanýcýya baðlý
olarak çok az deðiþkenlik göstermektedir
(10). UP'de probun dik bir þekilde kornea
santraline manuel olarak yerleþtirilmesi
gerekirken, OKR'de hastanýn fiksasyon
ýþýðýna bakmasý korneanýn tam santralinin
kalýnlýðýnýn ölçülmesini saðlamaktadýr.
"Excimer" lazer cerrahisi sýrasýnda UP
kullanýlarak flep ve stromal yataðýn kalýnlýðýnýn ölçülmesi özellikle flep kalýnlýðýnýn üretici firma tarafýndan öngörülen
deðerlerden çok daha yüksek olabileceðini göstermektedir (8). OKR'nin "excimer"
lazer cihazlarýyla birlikte kullanýlmasý bu
noktada büyük önem taþýmaktadýr.
Çünkü prototip halinde "excimer" cihazlarýna yerleþtirilen OKR'ler ile operasyonun tüm aþamalarýnda kornea kalýnlýðýnýn takibi mümkün olmaktadýr (10).
Flep kalýnlýðýnýn öngörülenden çok daha
yüksek olmasý durumunda lazer ablasyonunun ertelenmesi saðlanmaktadýr.
Çalýþmamýzda LASÝK öncesi 1. gün
ve postoperatif 1. haftada OKR ve UP ile
ölçülen SKK deðerleri karþýlaþtýrýlmýþtýr.
Elde ettiðimiz sonuçlar SKK ölçümünde
OKR'nin UP ile hem preoperatif
dönemde (p=0.915), hem de LASÝK sonrasý postoperatif 1. haftada (p=0.818)
benzer sonuçlar verdiðini göstermektedir.
Bununla birlikte, "excimer" cihazý nomogramýndan elde edilen ablasyon miktarlarýnýn, ameliyat öncesi ve ameliyat
sonrasý dönemde oluþan SKK deðiþimleriyle karþýlaþtýrýlmasý da OKR ve UP
arasýnda uyumlu deðerler olduðunu
göstermektedir (sýrasýyla p=0.897 ve
p=0.820). Bu sonuç, SKK ölçümünde
OKR'nin UP kadar güvenle kullanýlabileceðini göstermektedir.
Sonuç olarak OKR, SKK ölçümünde
UP ile uyumlu sonuçlar vermektedir.
Özellikle postoperatif dönemde SKK'nýn
takibinde OKR, korneaya dokunmadan
uygulanabiliyor olmasý nedeniyle UP'e
üstünlük saðlamaktadýr.
Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.