Mikrosefalili olgularımızın etiyolojik, klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi: retrospektif klinik çalışma

Makalenin İngilizce İsmi: 
Evaluation of etiological, clinical and laboratory findings of our cases with microcephaly: a retrospective clinical study
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Epidemiyoloji
Etiyoloji
klinik
mikrosefali
Türkçe Özet: 

Mikrosefali, baş çevresinin yaşa ve cinse göre oluşturulan standartlarda üç persentil veya -2 standart deviyasyonun altında olmasıdır. Mikrosefali, primer veya sekonder olarak ortaya çıkabilir. Primer mikrosefali, beynin küçük olduğu durumları ifade ederken, sekonder mikrosefali beynin normal olarak geliştiği fakat bir hastalık sebebi ile gelişmenin bozulduğu durumları ifade etmektedir. Sekonder mikrosefalide çoğunlukla doğumdaki baş çevresi normaldir. Mikrosefali, çevresel nedenler (radyasyon, alkol, ilaç alımı, vs), kromozomal bozukluklar, izole otozomal resesif geçişli genetik bozukluklar, metabolik hastalıklar, nöronal migrasyon anomalileri ve kraniyosinostozis gibi çok çeşitli faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Mikrosefalik olgularda kafatası küçük kaldığı ve beyin gelişimine izin vermediği için beynin %55'ini oluşturan korteks, primer mikrosefalili olgularda daha ağır olmak üzere, ciddi şekilde etkilenmektedir. Sonuçta mental retardasyon, öğrenme güçlüğü ve epilepsi ortaya çıkabilmektedir. Mikrosefali ile ilgili verilerin bilinmesi, prognozu önemli derecede etkileyecek ve prenatal danışmanlık imkanı sağlayacaktır. Bu nedenle çalışmamızda mikrosefalili olgularımızın etiyolojik, klinik ve laboratuvar bulgularını incelemeyi amaçladık.

Key Words: 
Epidemiology
etiology
clinical
microcephaly
İngilizce Özet: 

Microcephaly is described as a head circumference below the third centile or -2
standard deviation at standards constituted according to the age and gender.
Microcephaly may either be primary or
secondary. Primary microcephaly encompasses conditions, in which the brain is
originally small, whereas secondary
microcephaly describes conditions, in
which the brain has been formed normally but its growth has been disrupted by a
disease process. Head circumference is,
thus, usually normal at birth. Microcephaly may result from various factors
such as environmental ones (radiation,
alchol and drug intake, etc), chromosomal
disorders, isolated autosomal recessive
inherited genetical disorders, metabolic
diseases, neuronal migration anomalies,
and craniosynostosis. Cerebral cortex,
constituting the 55% of brain is seriously
and negatively affected particularly in
cases with primary microcephaly since the
scull remains small and restricts the
growth of the brain tissue. Mental retardation, intellectual problems and epilepsia may occur. Increase in our knowledge
about microcephaly will greatly affect
prognosis and make prenatal consulting
possible. Thus, we aimed to interview the
etiological, clinical and laboratory findings of our microcephalic patients.

Yazar Bilgileri
2. Yazar
Yazar Adı: 
Vural Kesik
3. Yazar
Yazar Adı: 
Mustafa Kul
4. Yazar
Yazar Adı: 
Erkan Demirkaya
5. Yazar
Yazar Adı: 
Bülent Ünay
6. Yazar
Yazar Adı: 
Rıdvan Akın
7. Yazar
Yazar Adı: 
Erdal Gökçay
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Gülhane Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2005
Cilt/Sayı: 
47
Sayı: 
4
Sayfa Aralığı: 
286-289
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2387_pp_286-289.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1 Nellhaus G. Head circumference from
birth to eighteen years. Practical composite
international and interracial graphs. Pediatrics 1968; 41: 106-114.
2. Ahlfors K, Ivarsson SA, Bjerre I. Microcephaly and congenital cytome-galovirus
infection: a combined prospective and retrospective study of a Swedish infant population. Pediatrics 1986; 78: 1058-1063.
3. Cohen T, Zeitune M, McGillivray BC, et
al. Segregation analysis of microcephaly.
Am J Med Genet 1996; 65: 226-234.
4. Woods CG. Human microcephaly. Curr
Opin Neurobiol 2004; 14: 112-117.
5. Rosenberg MJ, Agarwala R, Bouffard G, et
al. Mutant deoxynucleotide carrier is associated with congenital microcephaly. Nat
Genet 2002; 32: 175-179.
6. Mochida GH, Walsh CA. Molecular genetics of human microcephaly. Curr Opin
Neurol 2001; 14: 151-156.
7. Þaylý BS, Tekþen F. Mikrosefali ve tekrarlama riski. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji
Dergisi 1994; 51: 63-66.
8. Gressens P. Mechanisms and disturbances
of neuronal migration. Pediatr Res 2000;
48: 725-730.
9. Ivanovic DM, Leiva BP, Perez HT, et al.
Head size and intelligence, learning, nutritional status and brain development. Head,
IQ, learning, nutrition and brain. Neuropsychologia 2004; 42: 1118-1131.
10. Dolk H. The predictive value of microcephaly during the first year of life for mental retardation at seven years. Dev MedCilt 47 · Sayý 4 · Gülhane TD Mikrosefalili olgularýmýz · 289
Child Neurol 1991; 33: 974-983.
11. Chenn A, Walsh CA. Regulation of cerebral
cortical size by control of cell cycle exit in
neural precursors. Science 2002; 297: 365-
369.
12. Fotaki V, Dierssen M, Alcantara S, et al.
Dyrk1A haploinsufficiency affects viability
and causes developmental delay and abnormal brain morphology in mice. Mol Cell
Biol 2002; 22: 6636-6647.
13. Nulman I, Rovet J, Altmann D, Bradley C,
Einarson T, Koren G. Neurodevelopment
of adopted children exposed in utero to
cocaine. CMAJ 1994; 151: 1591-1597.
14. Hoppen T, Eis-Hubinger AM, Schild RL,
et al. Intrauterine herpes simplex virus
infection. Klin Padiatr 2001; 213: 63-68
(Eng Abstr.).
15. Wolf MJ, Wolf B, Bijleveld C, Beunen G,
Casaer P. Acquired microcephaly after low
Apgar score in Zimbabwe. J Trop Pediatr
1999; 45: 281-286.
16. Lucchi L, Covelli V, Petkov VV, Spano PF,
Trabucchi M. Effects of ethanol, given during pregnancy, on the offspring dopaminergic system. Pharmacol Biochem Behav
1983; 19: 567-570.
17. Cadle RG, Dawson T, Hall BD. The prevalence of genetic disorders, birth defects and
syndromes in central and eastern Kentucky.
J Ky Med Assoc 1996; 94: 237-241.
18. Mercuri E, Ricci D, Cowan FM, et al. Head
growth in infants with hypoxic-ischemic
encephalopathy: correlation with neonatal
magnetic resonance imaging. Pediatrics
2000; 106: 235-243.
19. Chiriboga CA, Kuban KC, Durkin M, et al.
Factors associated with microcephaly at
school age in a very-low-birthweight population. Dev Med Child Neurol 2003; 45:
796-801.
20. Epps RE, Pittelkow MR, Su WP. TORCH
syndrome. Semin Dermatol 1995; 14: 179-
186.
21. Mostoufi-zadeh M, Driscoll SG, Biano SA,
Kundsin RB. Placental evidence of
cytomegalovirus infection of the fetus and
neonate. Arch Pathol Lab Med 1984; 108:
403-406.
22. Istas AS, Demmler GJ, Dobbins JG,
Stewart JA. Surveillance for congenital
cytomegalovirus disease: a report from the
National Congenital Cytomegalovirus
Disease Registry. Clin Infect Dis 1995; 20:
665-670.
23. Jara M, Hsu HW, Eaton RB, Demaria A Jr.
Epidemiology of congenital toxoplasmosis
identified by population-based newborn
screening in Massachusetts. Pediatr Infect
Dis J 2001; 20: 1132-1135.
24. Angelastro JM, Ignatova TN, Kukekov VG,
et al. Regulated expression of ATF5 is
required for the progression of neural progenitor cells to neurons. J Neurosci 2003;
23: 4590-4600.
25. Wong V. Neurodegenerative diseases in
children. Hong Kong Med J 1997; 3: 89-95.
26. Matalon KM, Acosta PB, Azen C. Role of
nutrition in pregnancy with phenylketonuria and birth defects. Pediatrics 2003;
112: 1534-1536.
27. Cohen MM Jr. Etiopathogenesis of craniosynostosis. Neurosurg Clin N Am 1991;
2: 507-513.
28. Gaily EK, Granstrom ML, Hiilesmaa VK,
Bardy AH. Head circumference in children
of epileptic mothers: contributions of drug
exposure and genetic background. Epilepsy
Res 1990; 5: 217-222.
29. Abdel-Salam GM, Halasz AA, Czeizel AE.
Association of epilepsy with different
groups of microcephaly. Dev Med Child
Neurol 2000; 42: 760-767.
30. Sanghvi JP, Rajadhyaksha SB, Ursekar M.
Spectrum of congenital CNS malformations in pediatric epilepsy. Indian Pediatr
2004; 41: 831-838.
31. Chawla S, Aneja S, Kashyap R, Mallika V.
Etiology and clinical predictors of
intractable epilepsy. Pediatr Neurol 2002;
27: 186-191.
32. Rantala H, Shields WD, Christenson PD,
et al. Risk factors of infantile spasms compared with other seizures in children under
2 years of age. Epilepsia 1996; 37: 362-36.

Giriþ
Mikrosefali, baþ çevresinin yaþa ve
cinse göre oluþturulan standartlarda üç
persentil veya -2 standart deviyasyonun
(SD) altýnda olmasýdýr (1). Mikrosefali,
primer veya sekonder olarak ortaya çýkabilen bir bulgudur. Primer mikrosefali
beynin küçük olduðu durumlarý ifade
ederken, sekonder mikrosefali beynin
normal olarak geliþtiði fakat bir hastalýk
nedeni ile ilerideki geliþmenin bozulduðu
durumlarý ifade etmektedir. Sekonder
mikrosefalide, çoðunlukla doðumdaki baþ
çevresi normaldir. Ýsveç'de yapýlan bir
çalýþmada mikrosefali insidansý tüm canlý
doðumlarda 12/10000 olarak bildirilmiþtir
(2). Mikrosefali, çok çeþitli faktörlere
baðlý olarak ortaya çýkabilmektedir.
Bunlardan baþlýcalarý; çevresel nedenler
(radyasyon, intrauterin infeksiyonlar, alkol alýmý, ilaç kullanýmý, travma), kromozomal bozukluklar (Down sendromu, Cri
du Chat sendromu, Seckel sendromu,
Rubinstein-Taybi sendromu, trizomi 13,
trizomi 18, Smith-Lemli-Opitz sendromu, Cornelia de Lange sendromu, Rett
sendromu), izole otozomal resesif geçiþ
gösteren mikrosefali, metabolik hastalýklar ve nöronal migrasyon anomalileridir
(3-7).
Mikrosefalide baþ ve beyin geliþimi
yetersiz olmasýna raðmen, yüz geliþimi
normaldir. Beyindeki nöronal geliþim
genellikle 24. haftada tamamlanmasýna
raðmen, dendritik baðlantýlar ve myelinizasyon doðumdan sonra tamamlanmak-
* GATA Çocuk Nörolojisi BD
**GATA Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý AD
Ayrý basým isteði: Dr. Vural Kesik, GATA Çocuk
Saðlýðý ve Hastalýklarý AD, Etlik-06018, Ankara
E-mail: vural73@yahoo.com
Makalenin geliþ tarihi: 30.03.2005
Kabul edilme tarihi: 21.10.2005
Gülhane Týp Dergisi 2005; 47: 286-289
ARAÞTIRMA
© Gülhane Askeri Týp Akademisi 2005
Özet
Mikrosefali, baþ çevresinin yaþa ve cinse
göre oluþturulan standartlarda üç persentil veya -2 standart deviyasyonun altýnda
olmasýdýr. Mikrosefali, primer veya sekonder olarak ortaya çýkabilir. Primer
mikrosefali, beynin küçük olduðu durumlarý ifade ederken, sekonder mikrosefali
beynin normal olarak geliþtiði fakat bir
hastalýk sebebi ile geliþmenin bozulduðu
durumlarý ifade etmektedir. Sekonder
mikrosefalide çoðunlukla doðumdaki baþ
çevresi normaldir. Mikrosefali, çevresel
nedenler (radyasyon, alkol, ilaç alýmý, vs),
kromozomal bozukluklar, izole otozomal
resesif geçiþli genetik bozukluklar,
metabolik hastalýklar, nöronal migrasyon
anomalileri ve kraniyosinostozis gibi çok
çeþitli faktörlere baðlý olarak ortaya çýkabilmektedir. Mikrosefalik olgularda kafatasý küçük kaldýðý ve beyin geliþimine izin
vermediði için beynin %55'ini oluþturan
korteks, primer mikrosefalili olgularda
daha aðýr olmak üzere, ciddi þekilde etkilenmektedir. Sonuçta mental retardasyon, öðrenme güçlüðü ve epilepsi ortaya
çýkabilmektedir. Mikrosefali ile ilgili verilerin bilinmesi, prognozu önemli derecede
etkileyecek ve prenatal danýþmanlýk
imkaný saðlayacaktýr. Bu nedenle çalýþ-
mamýzda mikrosefalili olgularýmýzýn etiyolojik, klinik ve laboratuvar bulgularýný
incelemeyi amaçladýk.
Anahtar kelimeler: Epidemiyoloji, etiyoloji, klinik, mikrosefali
Summary
Evaluation of etiological, clinical and
laboratory findings of our cases with
microcephaly: a retrospective clinical
study
Microcephaly is described as a head circumference below the third centile or -2
standard deviation at standards constituted according to the age and gender.
Microcephaly may either be primary or
secondary. Primary microcephaly encompasses conditions, in which the brain is
originally small, whereas secondary
microcephaly describes conditions, in
which the brain has been formed normally but its growth has been disrupted by a
disease process. Head circumference is,
thus, usually normal at birth. Microcephaly may result from various factors
such as environmental ones (radiation,
alchol and drug intake, etc), chromosomal
disorders, isolated autosomal recessive
inherited genetical disorders, metabolic
diseases, neuronal migration anomalies,
and craniosynostosis. Cerebral cortex,
constituting the 55% of brain is seriously
and negatively affected particularly in
cases with primary microcephaly since the
scull remains small and restricts the
growth of the brain tissue. Mental retardation, intellectual problems and epilepsia may occur. Increase in our knowledge
about microcephaly will greatly affect
prognosis and make prenatal consulting
possible. Thus, we aimed to interview the
etiological, clinical and laboratory findings of our microcephalic patients.
Key words: Epidemiology, etiology, clinical, microcephalyCilt 47 · Sayý 4 · Gülhane TD Mikrosefalili olgularýmýz · 287
26'sý normal iken, 39'unda ise eþlik eden
anormal bulgular mevcuttu. Bu bulgulardan serebral-serebellar atrofi 15 olguda,
miyelinizasyonda gecikme sekiz olguda,
korpus kallozum anomalisi dört olguda,
agiri-pakigiri kompleksi üç olguda ve
diðer bulgular (multipl kalsifikasyonlar,
subdural hemoraji, ensefalomalazi gibi)
sekiz olguda saptanmýþtýr (Tablo I).
Tartýþma
Nöron hücreleri, santral sinir sistemindeki nöronal prekürsör hücrelerden
geliþir. Nöronal prekürsör hücreler,
simetrik ve asimetrik mitozla çoðalýr (4).
Nörogenez sýrasýnda bu simetrik ve
asimetrik mitoz döngüsünü düzenleyen
maddelerden biri de, ß-katenindir. Farelerde ß-kateninin fazla ekspresyonunun
beyin hacminde artmaya neden olduðu
gösterilmiþtir (11). Nörogenezisin insan
21. kromozomuna haritalanmýþ olan
Dyk1A geni tarafýndan kontrol edildiði
ortaya konmuþtur (12). Dolayýsý ile, beyni
etkileyen geliþimsel anomaliler veya kromozomal bozukluklar mikrosefaliye
neden olabilmektedir. Bizim olgularýmýzýn BBT sonuçlarýnda 39 olgunun
15'inde serebral-serebellar atrofi, sekizinde miyelinizasyonda gecikme, dördünde korpus kallozum anomalisi,
üçünde agiri-pakigiri kompleksi ve sekizinde diðer bulgular (multipl kalsifikasyonlar, subdural hemoraji, ensefalomalazi vb.) saptanmýþtýr.
Ýntrauterin dönemde kokain, alkol,
tadýr. Mikrosefalik olgularda kafatasý
küçük kaldýðý ve beyin geliþimine izin
vermediði için, beynin %55'ini oluþturan
korteks, primer mikrosefalili olgularda
daha aðýr olmak üzere ciddi þekilde etkilenmektedir. Sonuçta mental retardasyon ve öðrenme güçlüðü ortaya çýkmaktadýr (4,8-10). Mikrosefali ile ilgili verilerin bilinmesi, prognozu önemli derecede etkileyecek ve prenatal danýþmanlýk
imkaný saðlayacaktýr. Bu nedenle çalýþ-
mamýzda, mikrosefalili olgularýn etiyolojik, klinik ve laboratuvar bulgularýný
incelemeyi amaçladýk.
Gereç ve Yöntem
Bu çalýþmada, Gülhane Askeri Týp
Akademisi Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý
AD Çocuk Nörolojisi Polikliniðine Ocak
1995 ile Aralýk 2004 tarihleri arasýnda
baþvuran ve mikrosefali tanýsý ile takip
edilmekte olan olgular retrospektif olarak
deðerlendirildi. Olgulara ait anamnez,
fizik muayene ve laboratuvar bulgularýný
içeren bir form oluþturuldu. Anamnezde
etiyolojik faktörler (prenatal, natal ve
postnatal), psikomotor geliþim (baþýný dik
tutma, oturma, yürüme ve konuþma
zamanlarý), konvülziyon hikayesi, devamlý ilaç kullanýmý ve özel eðitim alma
durumlarý kaydedildi.
Fizik muayene bulgularýndan boy,
kilo, baþ çevresi ölçümleri ile sistemik ve
nörolojik muayene bulgularý kaydedildi.
Laboratuvar bulgularýndan ise, Denver Geliþim Tarama Testi (DGTT),
TORCH tarama sonuçlarý, idrar aminoasid kromatografisi, elektroensefalografi
(EEG), kafa grafisi, bilgisayarlý beyin
tomografisi (BBT) ve kromozom analizi
sonuçlarý kaydedildi. Makale içerisinde
kullanýlan bilgiler yüzde olarak ifade edildi ve deðerlendirildi.
Bulgular
Çalýþmamýzda 65 olgu ile ilgili veriler
deðerlendirildi. Yaþlarý 1-6 yýl (ortalama
3.6±2.4 yýl) arasýnda deðiþen olgularýn
36'sý (%55.3) kýz, 29'u (%44.7) erkekti.
Olgularýn 30'unda önemli etiyolojik faktörler saptanmýþ olup, bunlarýn 10'u prenatal, 15'i natal, beþi postnatal faktörlerdi.
Bunlardan 15'inde doðum esnasýnda
hipoksiye maruz kalma, beþinde prematürite, üçünde prenatal infeksiyon,
ikisinde akraba evliliði, ikisinde hiperbilirubinemi, ikisinde postnatal infeksiyon, birinde metabolik bozukluklar
(hipoglisemi) saptandý. Olgularýn 32'sinde (%49.2) nöbet geçirme ve devamlý ilaç
kullanýmý hikayesi saptandý. Ortalama baþ
çevresi 41.9±3.9 cm olup, olgularýn 61'
inde (%93.3) anormal nörolojik muayene
bulgularý saptandý. Bunlardan, psikomotor gerilik 35 olgu, derin tendon reflekslerinde artýþ 15 olgu, spastisite beþ olgu,
hipotoni dört olgu ve diðer bulgular (körlük, tremor) iki olgu þeklinde daðýlým
göstermekteydi. Olgularýn 62'si (%95.4),
özel eðitim tedavisi almaktaydý.
DGTT ile yapýlan psikomotor geliþim
deðerlendirmesinde olgularýn dördü (%6)
normal, 61'i anormal (%93.8) olarak saptandý. Otuz üç olguda TORCH taramasý
yapýlmýþ olup, bunlarýn sadece bir
tanesinde CMV pozitifliði saptanmýþtýr.
Olgularýn 57'sinde idrar-kan aminoasid
taramasý yapýlmýþ olup, sonuçlarýn tamamý normal olarak deðerlendirilmiþtir.
Kromozom analizi yapýlan 30 olgunun
üçünde kromozomal bozukluk saptanmýþtýr (iki olgu 47XY21, bir olgu 46XX
29:6p q35:p25). EEG'si çekilen 46 olgunun sekizi (%17.4) normal, 38'i (%82.6)
anormal bulgulara sahipti. Anormal EEG
bulgularýnýn 12'si fokal, 26'sý ise jeneralize
aktivite tarzýnda idi. Sadece 13 olgunun
kafa grafisi sonuçlarý deðerlendirilmiþ
olup, bunlarýn birinde kraniyosinostoz
saptandý. Olgularýn tamamýna BBT
görüntülemesi yapýlmýþ olup, bunlarýn
Tablo I. Çalýþmaya dahil edilen hastalarýn özellikleri
______________________________________________________________________________
Özellikler Olgu sayýsý (n) Yok (n) Var (n)
______________________________________________________________________________
Etiyoloji Etiyolojik faktörler 65 35 30
Prenatal 30 - 10
Natal 15
Postnatal 5
______________________________________________________________________________
Klinik Psikomotor geliþim anormalliði 65 3 62
Konvülziyon 65 33 32
Özel eðitim alma durumu 65 3 62
Devamlý ilaç kullanýmý 65 33 32
Anormal sistemik ve nörolojik bulgu 65 4 61
______________________________________________________________________________
Laboratuvar DGTT* anormalliði 65 4 61
TORCH* anormalliði 33 30 3
Ýdrar/kan aminoasid kromatografisi
anormalliði 57 57 0
Kafa grafisi anormalliði 13 12 1
EEG* anormalliði 46 8 38
BBT* anormalliði 65 26 39
______________________________________________________________________________
*DGTT: Denver geliþim tarama testi; TORCH: Toksoplazma, "others", rubella, sitomegalovirus, herpesvirüs; EEG: Elektroensefalografi; BBT: Bilgisayarlý beyin tomografisi288 · Aralýk 2005 · Gülhane TD Vurucu ve ark.
infeksiyon ve hipoksiye maruz kalan
bebeklerde mikrosefali görülme sýklýðý
artmaktadýr (13-15). Fetal alkol sendromu, alkolik kadýnlarýn çocuklarýnda
etanolün santral sinir sisteminde yaptýðý
teratojenik etkiye baðlý olarak oluþan, prenatal ve postnatal geliþme geriliði,
mikrosefali, beyinde anormal hücre
migrasyon kusurlarý, mental ve motor
retardasyon ile karakterize bir hastalýktýr
(16). Son yýllarda hamile anneler arasýnda
artan alkol kullanýmý ile paralel olarak
embriyopatilerin sýklýðý artýþ göstermiþtir.
Cadle ve ark.nýn 4212 olgu üzerinde yapmýþ olduklarý bir çalýþmada, fetal alkol
sendromu ve diastrofik displazi gibi nadir
hastalýklarýn sýklýðýndaki artýþýn, hamile
annelerin alkol tüketimindeki artýþla iliþ-
kili olduðu gösterilmiþtir (17). Olgularýmýzýn prenatal anamnezlerinde, annelerin alkol ve ilaç gibi madde alýmýna dair
bulgu saptanmadý.
Hipoksik iskemik ensefalopatili bebekler üzerinde yapýlan bir araþtýrmada on
ikinci ayda bu hastalarýn %48'inde mikrosefali geliþtiði bildirilmiþtir (18). Olgularýmýzýn perinatal dönemde hipoksiye
maruz kalma oraný, %23 olarak saptanmýþtýr.
Ýntrauterin dönemde büyüme-geliþ-
me geriliði saptanan olgularda mikrosefali
erken dönemde tespit edilirken, diðer
olgularda taný, ileri dönemlere kaymaktadýr. Okul çaðýna gelmiþ çok düþük
doðum aðýrlýklý bebeklerde yapýlan bir
çalýþmada, olgularýn %15'inde mikrosefali
geliþtiði saptanmýþ, mikrosefalinin gestasyon yaþýnýn 26 haftadan küçük olmasý ile
yakýndan iliþkili olduðu bildirilmiþtir
(19). Olgularýmýzda prematürelik oraný
%7.7 idi. Bizim sonuçlarýmýza göre
mikrosefali etiyolojisinde prematürelik
önemli bir risk faktörü olmakla birlikte,
hipoksiye maruz kalma daha önemli bir
risk faktörü olarak görülmektedir.
TORCH infeksiyonlarý plasentayý
infekte etmekte ve hamilelik esnasýnda
fetüsü tahrip ederek mikrosefaliye yol
açmaktadýr (20,21). Bu infeksiyonlardan
en önemlileri, toplumda %40-100 oranýnda asemptomatik olarak bulunan ve
hamilelik esnasýnda %40 oranýnda bebeðe
geçebilen CMV ve toksoplazmadýr. CMV
ile infekte olan bebeklerin %10'unda
hastalýk belirtileri görülürken, toksoplazmada bu oran 0.8/10000'dir (22,23).
Olgularýmýzýn 33'üne TORCH taramasý
yapýlmýþ ve bu olgularýn birinde
intrauterin CMV infeksiyonu saptanmýþtýr.
Rett sendromu, Down sendromu, Cri
du chat sendromu, Seckel sendromu,
Rubinstein-Taybi sendromu, trizomi 13,
trizomi 18, Smith-Lemli-Opitz sendromu, Cornelia de Lange sendromu gibi
kromozomal hastalýklarda mikrosefali
görülebilmektedir. Otozomal resesif primer mikrosefali (ORPM) nörolojik bulgu
olmadan, mikrosefali ve mental retardasyon ile karakterizedir. Angelastro ve
ark.nýn çalýþmasýnda ORPM olgularýnýn
%42'sinde bozukluk, 1q31.3 nolu kromozom genomuna lokalize edilmiþtir (24).
Kromozom analizi yapýlan 30 olgumuzun
üçünde (iki olguda 47XY21, bir olguda
46XX 29:6p q35:p25) kromozomal
bozukluk saptandý.
Çocuklarda görülen nörometabolik
hastalýklarda mikrosefali, geliþme geriliði,
konvülziyonlar, hipotoni, hipertoni,
anormal göz bulgularý, ekstrapiramidal ve
serebellar bulgular, kardiyomiyopati ve
beslenme problemleri sýklýkla görülebilmektedir (25,26). Aminoasid kromotografisiyle tarama testleri yapýlan 57
olgunun hiçbirisinde anormal bulgu
tespit edilmemiþtir.
Kraniyosinostoz; mikrosefali, kromozomal bozukluklar, teratojenik ilaç kullanýmý, metabolik hastalýklar, hematolojik
bozukluklar ve malformasyonlar gibi
birçok hastalýða eþlik edebilen bir bulgudur (27). Kraniyal sütürler ve
fontanellerdeki erken kapanma nedeni ile
13 olgumuza kafa grafisi çekilmiþ olup,
sadece bir tanesinde kraniyosinostoz saptanmýþtýr.
Epileptik çocuklarda mikrosefali
prevalansý (%2.1), normal populasyona
yakýn bulunmuþtur (28). Mikrosefalili
olgularýn %40.9'unda konvülziyon saptanmýþ ve daha ziyade jeneralize tonik
klonik tarzda nöbetlerin görüldüðü
bildirilmiþtir (29). Dirençli epilepsi ve
infantil spazm etiyolojisinde mikrosefali,
sýk görülen bir malformasyondur (30-32).
Çalýþmamýzda 32 olguda (%49) konvülziyon belirlendi ve EEG'si çekilen 46
olgunun 38'inde (%82.6) anormal EEG
bulgularý saptandý.
Mikrosefalili çocuklarýn IQ seviyelerinin düþük olduðu ve kafa çevresi büyüklüðünü belirlemede yaþ, cinsiyet, sosyoekonomik durum, ailenin kafa çevresi
ölçümleri ve prenatal beslenme göstergelerinin önemli olduðu saptanmýþtýr
(9,10,14). Mikrosefalili olgularýn %93'ünde ayrýca öðrenme geriliði de saptanmýþtýr
(13). Bizim olgularýmýzýn psikomotor
geliþimleri, Türk çocuklarý için uyarlanmýþ Denver Geliþim Tarama Testi ile
deðerlendirilmiþ ve 61 olguda (%93.8)
psikomotor gerilik saptanmýþtýr. Ayrýca,
olgularýmýzýn %95.3'ü özel eðitim tedavisi
almakta idi.
Mikrosefali, epilepsi ve mental retardasyon açýsýndan önemli bir risk faktörüdür. Bu nedenle mikrosefalili olgular,
epilepsi ve mental retardasyon açýsýndan
yakýndan takip edilmeli ve ailelerine
danýþmanlýk imkaný sunulmalýdýr. Mikrosefalili olgularda özel eðitime erken baþ-
lanmasý prognozu olumlu yönde etkileyebilir.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.