BIRAK-KAZAN 1996 ULUSLARARASI ÇEKİLİŞLİ SİGARAYI BIRAKMA KAMPANYASI'NIN ELAZIĞ İLİ PİLOT ÇALIŞMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Bırak-Kazan
Sigaranın Bırakılması
Çekilişli Bırakma Kampanyaları
Türkçe Özet: 

Bu araştırma; “Bırak-Kazan 1996 Uluslararas
ı Çekilişli Sigarayı Bırakma
Kampanyası”nın Elazığ ili pilot çalışması-
nı değerlendirmek amacıyla yapılmış bir
izleme araştırmasıdır. Örneklem; kampanyaya
müracaat eden 1299 katılımcı-
dan, rasgele sayılar tablosu kullanılarak
tespit edilen 1000 katılımcıdan oluşmuş,
bu sayı bilahare 978’e düşmüştür. Anket
formunun hazırlanmasında ağırlıklı olarak
Uluslararası Kampanya Koordinasyon
Merkezi’nin önerdiği sorular kullanılm
ıştır. Saha çalışması Mayıs 1997’de yap
ılan araştırmada; cevapları alınabilen
katılımcı sayısı 759 olmuştur.
Kampanyaya katılım oranları; il merkezi
için %2.84, ilçe merkezleri ve köyler
için %0.34, toplam olarak ise % 1.37 olmuştur.
Katılımcıların; % 83.0’ü erkek, %
70.0’i 25-44 yaş grubundadır. Ağırlıklı olarak
lise mezunu olan katılımcılarõın; %
63.6’sı kampanya süresince sigara içmemeyi
başarabilmiştir. Katılımcıların kampanya
süresince sigaradan uzak kalmayı
başaramamalarının en önemli iki sebebi;
stres ve yoksunluk belirtilerinin ortaya
çıkması olmuştur.
Katılımcıların %33.9’u (cevabı alınamayan
176 kişi içiyor kabul edildiğinde
%27.0’si), kampanyanın başlangıcından
araştırmanın yapıldığı Mayıs 1997 tarihine
kadar geçen bir yıllık süre içerisinde
sigarayı hiç içmediğini, %23.7’si ara sıra
içip halen içmediğini, %7.4’ü düzenli bir
şekilde içip halen içmediğini ve %35.0’i de
içtiğini ve içmeğe devam ettiğini belirtmişlerdir.
Elazığ’daki kampanya başarı
oranları diğer toplumlardaki başarı oranlar
ıyla benzer bulunmuştur.
Kampanya hazırlık döneminde (Nisan
1996) ve kampanya bırakma döneminde
sigaranın bırakılması konusu kadar, sigara
ve sağlık konusu da toplumun gündeminde
kalmıştır. Yaygın katılım ve yüksek
bırakma başarısı sağladığı da dikkate
alındığında; Bırak-Kazan kampanyaları-
nın etkili bir sigara mücadele stratejisi olduğu
sonucuna varılabilir. Bırak-Kazan
kampanyalarının her yıl, her ilde ve il ö-
dülleriyle destekli olarak yapılması hedeflenmelidir.

Key Words: 
Quit and Win
Smoking Cessation
Quit Campaigns
İngilizce Özet: 

This is a follow
up study aimed to evaluate the effects of the
Smoking Cessation Campaign in Elazõğ
1996. A random sample of 1000 participants
were drawn randomly from a list of 1299
participants. Number of the individuals in the
final list was 978. Most of the questions in
the questionnaire were the ones requested
by the international Quit and Win campaign
coordination center. The study was conducted
during may 1997 just one year after
the cessation campaign had been launched.
Of the individuals in the sample 759 responded.
Results.- The participation rates were
2,84% and 0,34% among the smokers in the
provincial center and the rest of the Elazõğ
respectively. The overall participation rate
was 1.37%. Of the respondents 83.0% were
male, 70.0% were between the ages of 25-
44. Most of the respondents had at least a
high school degree. And 63.6% of the responders
were able to give up smoking during
campaign period. Among the main reasons
reported by the ones who failed to give
up smoking were tobacco withdrawal symptoms,
and stress. One year abstinence rate
among respondents was 33.9%. (If 176 individuals
who did not respond are supposed
to have failed to give up, this figure will decrease
to 27.0%) Among the respondents
23,7% reported that they had smoked
sometimes during the 12 months after quit
day but they did not smoke at the time of
survey; 7.4% reported that although they
had continuously smoked in the last year
they did not smoke at the time of the survey;
35.0% reported that they had smoked in the
last year and they also continued to smoke
at the time of the survey.
Conclusion.- The results of the survey
shows that launching Quit and Win Campaigns
is a worthwhile strategy to curb
smoking epidemic.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
S. Aytaç Polat
Yazar Ünvanı: 
Yardımcı Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Fırat Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Halk Sağlığı
2. Yazar
Yazar Adı: 
R. Erol Sezer
Yazar Ünvanı: 
Profesör
Yazar Üniversitesi: 
Cumhuriyet Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Aile Hekimliği
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Cerrahpaşa Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2001
Cilt/Sayı: 
32
Sayı: 
3
Sayfa Aralığı: 
133-141
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1455_pp_133-141.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı
Anabilim Dalı. Bırak-Kazan 1996 Uluslararası
Çekilişli Sigarayı Bırakma Kampanyası’nın
Koordinasyon Merkezi Sözel Bilgileri. Elazığ.
2. International Quit and Win’96 Summary
Report: Draft, March 1998.
3. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE)’den Alınan
Sözel Bilgiler. Ankara.
4. Ergüder T. Elazõğ İli Merkezinde 18 ve Üzeri
Yaş Nüfusta Sigara Bağımlılığı Prevalans Araşt
ırması (Doktora Tezi).1997.
5. Açık Y, Sezer RE, Bostancı M, Bilgin N,
Ergüder T, Polat A, Dinç E. Elazığ’daki Şehirleraras
õ Otobüs Firmalarıyla Yolculuk Yapan
Kişilerin Sigara İçme Durumları ve Şehirleraras
õ Otobüslerde Sigara İçiminin Yasaklanması
Konusundaki Görüşleri. Sağlık İçin Sigara Alarm
õ 1996; 3: 17-21.
6. Sezer RE, Açık Y. Smoking And Smoking
Cessation in Baskil Township Of Elazığ,
Turkey. J Smoking Related Dis 1994; 5: 277-
281.
7. Sezer RE ve ark. Elazığ’da Görev Yapan Hekimlerin
ve Diş Hekimlerinin Sigara Konusundaki
Davranışları ve Tutumları (Ekim 1988). I.
Kısım. Doğa Türk Sağlık Bilimleri. 1990; 14:
381-390.
8. Onaran D. Doktora Tezi. Sigara Mücadelesinin
Elazığ Kent Merkezinde Görev Yapmakta Olan
Hekim ve Diş Hekimlerinin Sigara İçme Durumlar
ına Etkileri. Elazığ.1996.
9. Sezer RE, Açık Y, Bilgin N, Horasan E,
Gökdoğan F, Öztürk Z, Oğuzöncül F. Elazığ
İlinde Görev Yapan Hemşire ve Ebelerde Sigara
Kullanımı. Sağlık İçin Sigara Alarmı.1994;
1: 12-18.
10. Richard P. Cessation and Relapse in Year-Long
Workplace Quit-Smoking Contest. P Medicine
1990; 19: 414-423.
11. Cathy E. Community Smoking Cessation Contest:
An Effective Public Health Stratgy. Can J
Pub Health 1994; 95-98.
12. Resnicow K. Analysis of a Multicomponent
Smoking Cessation Project: What Worked and
Why. P Medicine 1997; 26: 373-381.
13. Korhoren T, Tatjana K, Salto E, Heikki JK,
Puska P. Quit and Win Contest. Evaluation in
Three Countries. 1994.
14. Tillgren P, Haglund BJ, Ainetdir T, Holm LE.
Who is a successful quitter? One-year followup
of a National Tobacco Quit and Win Contest
in Sweeden. Scand J Soc Med 1995; 23: 193-
201.
15. International Quit and Win Seminar Helsinki,
3-4 November, 1997, 21.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.