DÜZENSİZ NAZOFARENKS ALANLARINA KOBALT-60 İLE RADYOTERAPİ UYGULAMALARINDA KORUMA BLOKLARININ DOZ PARAMETRELERİNE ETKİSİ

Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
radyoterapi
Düzensiz alanlar
Nazofarenks
Dozimetri
Kobalt-60
Türkçe Özet: 

Radyoterapide kritik organların korunmas
ı amacıyla radyasyon alanı içine konulan
bloklar, korunmuş volümden radyasyon
saçılmasını azaltarak, açık alanın
doz dağılımlarının değişmesine neden olurlar.
Düzensiz alanların derin doz yüzde
değerlerinin bulunmasına ilişkin çeşitli
metodlar geliştirilmiştir. Rutinde kullanı-
lan bu metodların ölçümlerle geçerliliğinin
incelenmesi gereklidir.
Bu çalışmada çeşitli düzensiz alanların
ölçülen derin doz yüzde değerleri, kare eşdeğeri
(KE-negatif alan ) ve [4x(A/P)] yöntemiyle
bulunan alanların derin doz yüzde
değerleri ile karşılaştırılmış, bloklu ve a-
çık alan doz verimleri ölçülmüştür. Ayrıca
üç derinlikte (0.5,5 ve 10 cm derinlikler
için) açık ve bloklu alanların doz profilleri
çizdirilmiş ve bloklamanın açık alan doz
profiline olan etkisi incelenmiştir.
Seçilen düzensiz alanlarda yapılan derin
doz yüzde değerleri ile yoğun
bloklamanın yapıldığı ve ikinci boost alanı
olan nazofarenks (faz-III) alanında ise KE
yöntemi, [4x(A/P)] ‘ ye göre daha iyi sonuç
vermiştir (% 2.34 ve % 0.35). Ancak, her
iki hesaplama yöntemi de blok kenarındaki
noktalar hariç derin doz yüzde değerleri
için uygundur. Her kliniğin kendi hesaplama
yöntemini kendi koşullarında belirmesi
uygun olacaktır.
Seçilen bloklu alanlar ile açık alanların
doz verimleri mukayese edildiğinde
bloklamanın % 25’den az olduğu vakalarda
açık alan (kolimatör) doz veriminin
kullanılabileceği görülmüştür. Ancak,
bloklamanın ve blokların merkeze yakın
olduğu nazofarenks (III) alanında doz verimi,
açık alan doz verimine göre % 2 - %
3 arasında farklıdır. Bu çalışmada kullan
ılan alanlarda blok altındaki dozlar, tüm
alanlar için dmax’ın % 10’u civarındadır.

Key Words: 
radiotherapy
Irregular fields
Nasopharynx
Dosimetry
Cobalt-60
İngilizce Özet: 

Shielding blocks for protection
of vital organs within a radiation field
give rise to changes in dose distribution of
open field due to decreasing of scattered radiation
from the shielded areas. Several
methods have been used to calculate depth
dose values for irregular fields. However,
validity of such methods should be verified
before routine use in clinic.
Design.- In this study, measured percentage
depth doses for selected irregular fields
have been compared with percentage depth
dose for fields obtained using equivalent
squares (negative field) and [4x(A/P)] techniques.
Dose rates for blocked and unblocked
fields have been measured. Also,
dose profiles for open fields at 0.5 cm and
blocked fields for three depths–0.5, 5 and
10 cm depth – have been obtained and the
effect of blocking on dose profile for open
field has been investigated.
Results.- When measured percentage DD
for the selected fields were compared with
percentage DD for equivalent squares technique,
the percentage difference was found
0.20 %-2.34 % in the nasopharyngeal fields
since the block edge was close to central
axis. When measured percentage DDs were
compared with percentage DD for [4x (A/P)]
technique, the percentage difference was
found 0. 20 %-2.34 % for the nasopharygeal
fields. But both techniques were convenient
for percentage DD except points at block
edge. When out-put values for selected
blocked fields were compared with those of
open fields, if blocked fields were less than
25 %, out-put of open fields could be used
for irregular fields. Since blocks were close
to center of the fields in cranial fields outputs
were found to have 2%-3% difference
from outputs of open fields.
Conclusion.- The dose under the block for
selected field was about 10 % of dose at d
max.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Murat Baş
Yazar Ünvanı: 
Yardımcı Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Yüzüncü Yıl Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Radyasyon Onkolojisi
2. Yazar
Yazar Adı: 
Fadime Alkaya
Yazar Üniversitesi: 
Trakya Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Radyasyon Onkolojisi
3. Yazar
Yazar Adı: 
Gönül Kemikler
Yazar Ünvanı: 
Doçent
Yazar Üniversitesi: 
İstanbul Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Çapa Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Radyasyon Onkolojisi
4. Yazar
Yazar Adı: 
Oğuz Gürsoy
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Cerrahpaşa Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2001
Cilt/Sayı: 
32
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
7-15
PDF Dosyası: 
Referanslar: 

1. IAEA Absorbe dose determination in photon
and electron beam. An International Code of
Practica Technical Reports Series, Vienna,
1987; No: 277.
2. ICRU 23 Measurement of absorbed dose in a
phantom irradiated by a single beam of X or
gamma rays, 1973.
3. Perez CA. External beam dosimetry and treatment
planing in principle and practice of radiation
oncology. JB Lippincott, 1987; 208-239.
4. Quast U, Glaeser L. Irregular field dose determination
with the weighted beam-zone method.
Int J Radiat Oncol Biol Phys 1982; 8: 1637-
1645.
5. Agarwall SK, Wakley J, Scheele RV, Normansell
A. A method of dosimetry for irregularly
shaped fields. Int Radiat Oncol Biol Phys
1977; 2: 199-203.
6. Anderson R, D’angio GJ, Khan FM. Dosimetry
of irregularly shaped radiation therapy fields.
Radiol 1969; 2: 1092-1100.
7. Aral IM, Cail D, Nissel M, Spira J. Dosimetry
of İrregularl fields in cobalt 60 therapy. Acta
Radiol Ther Phys Biol 1970; 9: 24-32.
8. Bilge H, Tekin M, Hamidkhou N. Kobalt 60 ile
yapılan çalışmalarda düzensiz radyasyon
alanlarının merkezi eksenlerinde % derin doz
tayinleri. Türk Onkol Derg 1995; 10: 35-38.
9. Brown LH, Swensson GK, Bjarngard BE. Day’s
integration of scatter dose with an analytical
expression. Med Phys 1981; 8: 184-189.
10. Bukowitz AG. Computer calculation of dose for
irregularly shaped field for Co-60 and 6 MV
photons. Radiol 1974; 113: 181-185.
11. Khan FM. Computer dosimetry of partially
blocked fields in cobalt teletherapy. Radiol
1970; 97: 405-411.
12. Khan FM. Dosimetry of irregularly shaped
fields in Levitt and Tapley’s Technological Ba-
sis of Radiation Therapy; Practical Clinical Applications
SM Levitt, FM Khan, RA Potish. Lea
and Febiger, 1992; 73-79.
13. Page V, Gardner A, Karzmark CJ. Physical and
dosimetric aspects of the radiotherapy of malignant
lymphomas. Radiol 1970; 96: 619-626.
14. ICRU 24. Determination of absorbed dose in a
patient irradiated by beams of X or gamma
rays in radiotherapy procedures, 1976.
15. Clarkson JR. A note on depth doses in fields of
irregular shape. Brit J Radiol 1941; 14: 265-
268.
16. Jhons HE, Cunningham JR. Equivalent
squares and circles for rectangular and irregular
fields in the physics of radiology. 4. edition,
Illinois, Charles C Thomas, Sprinfield, 1983;
356-358.
17. Wrede D, Tai D, Edwards F, Coffey C, Schroader
K. An intercomparison between two methods
of obtaining percentage depth doses for irregular
shaped fields and comparison of each
method with experimental data for Co-60 and
10 MV X-rays. Brit J Radiol 1979; 52: 398-404.
18. Davis JB, Reiner B. Depth dose under narrow
shielding blocks: a comparison of measure and
calculated dose. Radiother Oncol 1995; 34: 219-
227.
19. Fontenla DP, Kutcher GJ, Losasso TJ. Simulating
blocks in treatment planing calculations.
Int Radiat Oncol Biol Phys 1989; 16: 867-873.
20. Shahabi S. Irregularly Shaped Fields. Blackburn
’s Introduction to Clinical Radiation Therapy
Physics, Medical Physics Wisconsin, 1989;
141-152.
21. Tachter M, Bjarngard BE. Equivalent squares
of irregular photon fields. Med Phys 1993; 20:
1229-1232.
22. British Journal of Radiology Supplement
No:17; Central axis depth dose data in radiotherapy,
Published by The British Institute of
Radiology London, 1983.
23. Meurk ML, Green JP, Nussbaum H, Vaeth JM.
Phantom dosimetry study of shaped Co-60
fields in the treatment of Hodgkin’s disease.
Radiol 1968; 91: 554-558.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.