RANDOMİZE KLİNİK DENEYLERİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE BİR ÖLÇEK ÖNERİSİ

Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Randomizasyon
Randomize Kontrollü Çalışma
Klinik Çalışma
Yayın Değerlendirmesi
Türkçe Özet: 

Randomize kontrollü klinik çalışmalar, elde edilen sonuçlara göre, tanı ve tedavide çok önemli yönelimlerin, kararların alınabileceği bilimsel çalışmalardır. Bundan dolayı gerek yöntembilimsel gerekse de istatistiksel açıdan en azından bilinen, denetlenen hatalardan uzak olmaları gerekir. Bu çalışmalarda pek çok eksiklikler olduğu bilinmektedir.
Bu konuda yapılmış çalışmalar ışığında ağırlıklı olarak randomize kontrollü klinik çalışmaların bilimsel kalitesini ortaya koyacak bir skorlama ölçütleri düzeni oluşturuldu. Bu ölçütlerin çalışmaların bilimsel güvenilirliğini yansıtmada kullanılabileceği gibi, akademik yayın değerlendirmeleri, meta-analiz havuzlarında katılım kararı alınması gibi bazı önemli diğer konularda da yarar sağlayacağı düşünüldü.
Skorlama düzeni olarak 3 ölçüt geliştirildi. Bu 3 ölçüt 1- Yöntembilimsel ve istatistiksel ana ölçütler açısından 12 başlık (maksimum 60 puan) 2- Bilimsel araştırma özel ölçütleri açısından 6 başlık (maksimum 24 puan) 3- İkincil yararlı özellikler ölçütleri açısından 6 başlık (maksimum 12 puan) olarak düzenlendi.
Ana amacımız bilimsel yayınların düzeyini özelde randomize kontrollü klinik çalışmalar boyutunda olabildiğince kapsamlı, nesnel ama sade bir yöntemle sunabilecek skorlama düzenini oluşturmaktı. Buna bağlı olarak önerdiğimiz skorlama yönteminin bir bilimsel yayının içermek zorunda olduğu tüm özellikler kadar ikincil plandaki özellikleri de geleceğe yönelik veya ek zenginleştirici özellikleri de yansıttığını düşünüyoruz ve bu çerçevede bir değerlendirme yönteminin bilimsel düzey belirleme, yayın kabulü, yöntembilim eğitimi, gelişim izleme, vs. gibi pek çok konuda yardımcı olacağını düşünüyoruz.

Key Words: 
Randomization
Randomized controlled trial
Evaluation of academic papers
İngilizce Özet: 

Randomized controlled trials are generally regarded as the most scientific method in decision making for diagnosis and treatment. Therefore they must be far away from methodological and statistical mistakes, but it is know that there are inadequate points in these studies. A system of scoring parameters has been established to put forward the scientific quality of randomized controlled trials. It has been planned so that these parameters show the scientific reliability of the studies, evaluation of academic papers, inclusion for meta-analyses. Three criterions have been developed for scoring orders. This three criterion are: 1) 12 headlines for methodological and statistical main items (maximum 60 points); 2) 6 headlines for scientific research (maximum 24 points); 3) 6 headlines for secondary parameters in supervision and control (maximum 12 points). Our mean objective was to establish a scoring system to show the quality of the scientific literature according to their contents especially in randomized controlled trials. As a result, our scoring system will demonstrate all the specification of a scientific literature which has to contain also the future inclinations and the supplementing informations in itself so that an evaluation method will help determine the scientific level, acceptance of a paper, education of methodology for scientists working in this field and pursuit of developments.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Penbe Çağatay
Yazar Ünvanı: 
Doktor
Yazar Üniversitesi: 
İstanbul Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Biyoistatistik
2. Yazar
Yazar Adı: 
Mustafa Şenocak
Yazar Ünvanı: 
Profesör
Yazar Üniversitesi: 
İstanbul Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Biyoistatistik
3. Yazar
Yazar Adı: 
İ. Engin Baykal
Yazar Üniversitesi: 
İstanbul Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Biyoistatistik
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Cerrahpaşa Tıp Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2000
Cilt/Sayı: 
31
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
49-55
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1793_pp_49-55.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. Onat A. Türk tıp dış yayınlarında engin potansiyel; 1992 durumu. Türk Kardiyol Dern Arş 1993; 21: 390-401.
2. Irmak Y. İstatistiğin tıp bilimlerindeki kullanımında yanılgı ve yetersizlikler. İstanbul Tıp Fak Mecm 1985; 48: 177-185.
3. Evans M, Pollock A. A score system for evaluating random control clinical trials of prophylaxis of abdominal surgical wound infection. Br J Surg 1985; 72: 256-260.
4. Nicolucci A, Grilli R, Alexanian A, Apolone G, Torri V, Liberati A. Quality evolution, and clinical implications of randomized controlled trials on the treatment of lung cancer. JAMA 1989; 262: 2101-2107.
5. Liberati A, Himel H, Chalmers TC. A quality assesment of randomized control trials of primary treatment of breast cancer. J Clin Oncol 1986; 4: 942-951.
6. Şenocak M. Klinik deneylerde (randomizasyon) rassallama. Cerrahpaşa Tıp Derg 1996; 27: 51-52.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.