OKUL MERKEZLİ YÖNETİM

Makalenin İngilizce İsmi: 
School Based Management
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Yönetici Adayları
Okul Merkezli Yönetim
Okul Merkezli Yönetim Boyutları
Türkçe Özet: 

Bu araştırmanın temel amacı, okulların geliştirilmesi ve yeniden yapılandırılması yaklaşımlarının gündeme
gelmesiyle ileri sürülen “okul merkezli yönetim” yaklaşımının, Türk eğitim sistemine uygulanabilirliğinin
irdelenmesidir. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmanın örneklemini; 1999- 2000 öğretim yılında E.Ü.Eğitim
Fakültesinde “Yönetici Eğitimi” programına katılan 132 yönetici adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri
toplama aracı olarak Aytaç (2000) tarafından geliştirilen “Okul Merkezli Yönetim” anketi kullanılmıştır.
Verilerin analizinde frekans(f), yüzde(%), aritmetik ortalama( X), Standart sapma (ss), Chi-square (x2 ), t testi
teknikleri kullanılmıştır. Sonuçta; a) Araştırma grubunun çoğunluğunun okul merkezli yönetim modeline ilişkin
olumlu bir tutuma sahip oldukları saptanmıştır. Ancak, okul merkezli yönetim uygulamasının
gerçekleştirilmesinde önemli bir yeri olan stratejik planlamaya , vizyon, misyon ve temel değerlere okullarda pek
fazla yer verilmediği belirlenmiştir; b)okul yönetim boyutlarından işgören hizmetleri, bütçe ve eğitim
programları boyutlarına ilişkin ölçütlerin, genel liselere oranla ilköğretim okullarında daha fazla yer aldığı
görülmektedir; c) Okul merkezli yönetim modelinin geliştirilmesine ilişkin gruplar arasında okul türü
değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülmez iken, görev değişkenine göre gruplar arasında anlamlı bir
farklılık olduğu görülmektedir. Bulgular müdür yardımcıları yönetici adaylarının, öğretmen yönetici adaylarına
göre okul merkezli yönetim modelini daha yüksek oranda benimsediklerini göstermektedir. Bunun yanında her
iki grubun da okul merkezli yönetim modeline ilişkin olumlu görüş belirtmeleri onların bu modeli merkeziyetçi
modele alternatif bir model olarak algıladıklarını göstermektedir denebilir.

Key Words: 
School-Based Management
Prospective Principals
Dimensions of School-Based Manage
İngilizce Özet: 

The main purpose of this study is to examine the feasibility of “the school-based Management” approach , which
has gained popularity thanks to school development nad new structuralism, to Turkish Educational System. The
exemplify of this descriptional study includes the 132 candidate managers who attended to the “manager
education program” of the Agean University Education Faculty in 1999- 2000. In this study, the “school-based
management questionnaire” developed by Aytaç (2000) is used as a data gathering item. For analysing the data,
frequency (f), percentage (%), arithmetic mean (x), standart deviation (ss), Chi-square (x2) and t-test have been
used. Finally; a) most of the survey group have a positive attitude towards the school-based management but it’s
determined that the main values of school-based management , such as strategic planning, vision and mission
aren’t handled in schools. b) it’s noticed that some of the school managing dimensions such as staff services,
budgeting and the variables related to Educational programs are more common in primary schools than general
high schools. c) there isn’t a significant( meaningful) difference between the groups related to the school-based
management development model in terms of the school types, whereas depending on the duty variable , it’s
noticed that there’s a meaningful difference among the groups. The findings show that the candidate managers
that are principal assistants adopt the school-based management more than the candidate managers that are
teachers. Both of the groups have pointed out positive views related to the school-based management, so it can
be said that they perceive the school-based management model as an alternative to the bureaucratic model.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Münevver Yalçınkaya
Yazar Ünvanı: 
Profesör
Yazar Üniversitesi: 
Ege Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Eğitim Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Ege Ünivesitesi Ege Eğitim Dergisi/Ege Eğitim Online
Makale Yayın Yılı: 
2004
Cilt/Sayı: 
2
Sayı: 
5
Sayfa Aralığı: 
21-34
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1443_pp_21-34.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

1. Açıkalın, A. (1995). Toplumsal ve Kurumsal ve Teknik Yönleriyle Okul Yöneticiliği, Ankara: Pegem yayın
2. No:10.
3. Açıkgöz, K. (2000). “Demokratik Eğitim Yöntemleri”. Özel İhtisas Komisyonu Raporu. Ankara: D.P.T.
4. Sekizinci BeşYıllık kalkınma Planı Hazırlık Çalışmaları.
5. Açıkgöz, K. (1994). Eğitimde Etkili Yönetici Davranışları, İzmir: Kanyılmaz Matbaası.
6. Açıkgöz, K.(1993). “Okulun Yeniden Yapılanması”, İzmir: Eğitim Bilimleri Dergisi, Buca Eğitim Fakültesi.
7. Aytaç, T. (2000). Okul Merkezli Yönetim. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
8. Balcı, A. (2000). “İkibinli Yıllarda Türk Milli Eğitim Sisteminin Örgütlenmesi ve Yönetimi”. Eğitim Yönetimi.
9. 6(24). Güz. s. 495-508.
10. Balcı, A.(1993).Etkili Okul. Ankara: Yavuz Dağıtım.
11. Başaran, İ.E. (1982). Örgütsel Davranış, Ankara: Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayını.
12. Bursalıoğlu, Z. (1994). Okul Yönetiminde Yeni Yapı ve Davranış, Ankara: Pegem yayınları No:9.
13. Brown, B.R. and Cooper,G.R. (2000) “School-Based Management: How Effective is it? NASSP Bulletin,
14. 84(616), 77- 85.
15. Caldwell, B. (1990). “School-based Decision-making and Management”. School-based Decision-making and
16. Management:International Developments, London-Newyork-Philadelphia: The Falmer Press.
17. Cheng, Y.C. (1996) “School based Decision-making and Management”. School- effectivenes and school-based
18. Management:A mechanism for development. London-Newyork-Philadelphia: The Falmer Press.
19. El More, R.F.(1978). Organizational Models of Social Program Implementation. Public Policy.
20. Erçetin, Ş. (1997). “İlköğretim okullarında yöneticilerin Vizyon Geliştirmeye ilişkinTutumları”. 21. Yüzyılda
21. Liderlik Sempozyumu(5- 6 Haziran)Bildiri Kitabı, cilt 1. İstanbul.
22. Erdoğan, İ. (2003). “Türk Eğitim Sistemi Nasıl Yönetilmeli?”(http://www.Liberal-dt.org.tr/guncel/diger/irerturkegitim.
23. htm)
24. Erdoğan, İ. (2002).Eğitimde Değişim Yönetimi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
25. Erdoğan,İ. (1998). Çağdaş Eğitim Sistemleri. İstanbul: Sistem Yayıncılık ve Mat San. Tic. A. Ş. , ISBN:975-
26. 7397- 54- 7.
27. Kabadayı, R. (1997).”Eğitimde Yerelleşmeye Mesleki Teknik Eğitimden Başlanmalıdır”. Çağdaş Yerel
28. Yönetimler. Ankara: TODAİE, Yerel Yönetimler Araştırma ve Eğitim Merkezi, c 6, s.2.
29. Karadoğan, D. (1999).”21.Yüzyılın Okul Modeline ilişkin Eğitimcilerin ve Diğer Toplumsal Grupların
30. Görü_leri”. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). DEÜ. Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
31. Lezotte ,L. (1992). Creating The Total Quality Effective School. Oklahoma.
32. M.E.B. (1997). Okul Geli_im Modeli Planlı okul Gelişimi. Ankara: Eğitim Araştırma ve Geliştirme Dairesi
33. Başkanlığı.
34. M.E.B. (1999). 2000 Yılında Milli Eğitim. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
35. Özdemir, S. (2000). Eğitimde Örgütsel Değişme. Ankara: Pegem yayını.
36. Özdemir, S. (1996).”Okula Dayalı Yönetim”. Eğitim Yönetimi. 2(3). Yaz. s.421- 426.
37. Özden, Y. (1996). “Okullarda Katılmalı Yönetim”.Eğitim Yönetimi. 2(3).Yaz.s.427-438.
38. Stan,K.(1998).”School/Community Based Management Revisited in the Pasific Prel Briefing Paper”. Office of
39. Educational Research and Improvement. ERİC veri tabanı.
40. Şimşek, H. (1997). Paradigmalar Savaşı Kaostaki Türkiye. İstanbul: Sistem Yayıncılık ve Mat. San. Tic. A.
41. Ş. , ISBN:975- 322- 040- 5.
42. Şişman, M. (1995). Onbeşinci Milli Eğitim şurasına Doğru, 2000’li yıllarda Türk Milli Eğitim Sistemi.
43. Ankara: Pegem yayını.
44. Usdan, M.; Mc Cloud, B.; Podmostko,M.; Cuban,L. (2000). “Einventing The Principalship”.School Leadership
45. for the 21 st Century İnitiative: Areport of the Task Force on The Principalship, IEL The Institute for
46. Educational Lesdership.
47. Yavuz, Y. (2001). “Lise Yönetici ve Öğretmenlerinin Okulda Yerinden Yönetim ve Merkezden yönetim
48. Yaklaşımlarına ilişkin Görüşlerinin Karar Verme Sürecine Etkileri.” (yayınlanmamış doktora tezi.), D.E.Ü.
49. Eğitim Bilimleri Enstitüsü,Yemenici, H. ve Bayrak, C. (2001).”Okula Dayalı Yönetim”. Eğitim Araştırmaları. Sayı:5, Ekim. s. 21- 28.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.