ETKİN PAZAR KURAMINDAN SAPMALAR: FİNANSAL ANOMALİLERİ ETKİLEYEN MAKRO EKONOMİK FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Makalenin İngilizce İsmi: 
DEVIATIONS FROM THE EFFICIENT MARKET HYPOTHESIS: A STUDY ON MACROECONOMIC FARCTORS INFLUENCING THE FINANCIAL ANOMALIES
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Etkin Pazar Kuramı
Piyasa Anomalileri
Makro Ekonomik Faktörler
Türkçe Özet: 

Küreselleşme olgusuyla birlikte finansal pazarlar arasındaki sınırlar ortadan kalkmıştır. Finansal pazarlar arasındaki bu ilişki, bilginin önemini gündeme getirmektedir. Bilgi olgusu, bugün finansal pazarların etkinlik düzeyini belirleyen en önemli ölçüt olarak görülmektedir. Bilgiye dayalı bir ekonomide yatırımcılar, bilginin türü ve hisse senedi fiyatına yansıma derecesine bağlı olarak yüksek tutarda kazanç ve kayıplarla karşılaşabilmektedir. Özellikle İMKB gibi gelişmekte olan ülkelerdeki menkul kıymet piyasalarında bu etki kendini yoğun olarak hissettirmektedir. Çalışmada öncelikle makro ekonomik faktörler ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkiler incelenmiş, daha sonra etkin pazar kuramı ve etkin pazar kuramından sapmalar olarak finansal anomalilere yer verilmiştir. Konuya ilişkin literatür taramasının ardından, makro ekonomik faktörler ve İMKB 100 endeks getirileri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Piyasada makro ekonomik faktörlere dayalı olarak yaşanan şokların endeks üzerindeki etkilerinin saptanabilmesi amacıyla endeks getirileri bazında regresyon modelleri oluşturularak hipotez testleri yapılmış, sonuçlar yorumlanmıştır.

Key Words: 
Efficient Market Hypothesis
Market anomalies
macro economic factors
İngilizce Özet: 

With the concept of globalization, boundaries in the financial markets removed in parallel with the geographical boundaries. Importance of the relations between the financial markets highlights the importance of the information. Information seen as a most important factor that effects the efficiency of the financial markets. In an information based economy investors meet with gains and losses according to relation of information with the stock prices. High gains and losses named as financial anomalies maintain their effects on the economy for specific periods of time. Specially financial markets in the emerging economies like ISE reflects this deeply.
Information based financial anomalies appears arises as a result of different factors. These factors are related with time, economical and financial structure of the firm, past stock prices, political factors and economic indicators. Anomalies can be analyzed under the heading of seasonal anomalies, cross-sectional anomalies, technical anomalies, politic related anomalies, economy related anomalies. In this study it is aimed to analyze the economy related anomalies and their effects. In line with this aim efficient market hypothesis is investigated and anomalies are taken as departure from efficient market hypothesis. After the literature related with the topic relation between the macro economic factors with the ISE-100 searched. To obtain the effect of economic shocks on indexes regression models are build up and results are analysed.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
ERHAN DEMİRELİ
Yazar Ünvanı: 
Doktor
Yazar Üniversitesi: 
Dokuz Eylül Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İşletme Anabilim Dalı
Yazar E-posta: 
erhan.demireli@deu.edu.tr
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Ege Akademik Bakış Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2008
Cilt/Sayı: 
8
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
215-241
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2853_pp_215-241.pdf
Referanslar: 

AKAR Cüneyt, Finansal Piyasalarda Krizlerin ve Takvimsel Faktörlerin Volatilite Ve Getiri Üzerine Etkisi, İktisat – İşletme ve Finans Dergisi, 2006.
AKSOY Hakan, SAĞLAM İsmail, Sınıflayıcı (Classifier) Sistem ile İMKB’de Yeni bir Anomali Gözlemi, http://www.econ.boun.edu.tr, Erişim tarihi: 07.01.2007.
ALEXAKIS, Panayotis; APERGIS, Nicholas, XANTHAKIS, Emmanuel, “Inflation Volatility and Stock Prices: Evidence From ARCH Effects,” International Advances in Economic Research, Vol: 2, Issue 2, 1996, 101 – 102.
ALTUN Oğuz, Sermaye Piyasalarında Etkinlik: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Üzerine Fiyat Etkinliği Testi; Sermaye Piyasası Kurulu Araştırma Dairesi, Ankara, 1992.
ANANTH, Madhavan; PORTER David, WEAVER Daniel, İşlem Öncesi şeffaflık, İMKB Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 17, İstanbul, Ocak – Şubat – Mart 2001.
ARAS Güler, Sermaye Piyasalarında Asimetrik Bilgi Etkisi ve Piyasaların İşleyişindeki Rolü, İktisat – İşletme ve Finans Dergisi, Aralık 2004.
BARAK Osman, Hisse Senedi Piyasalarında Anomaliler Ve Bunları Açıklamak Üzere Geliştirilen Davranışsal Finans Modelleri – İmkb’ De Bir Uygulama, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara, 2005.
BAŞTÜRK HAYIRSEVER Feride, F/K oranı ve Firma Büyüklüğü Anomalilerinin Bir Arada Ele Alınarak Portföy Oluşturulması ve Bir Uygulama Örneği, TC. Anadolu Üniversitesi Yayınları, No: 1564, Açıköğretim Fakültesi Yayınları, No: 822, Eskişehir, 2004.
BİLDİK Recep, Hisse Senedi Piyasalarında Dönemsellikler ve İMKB Üzerine Ampirik Bir Çalışma, İMKB Yayınları, İstanbul, 2000.
CAPORALE, Tony., JUNG, Chulho., Inflation and real stock prices, Applied Financial Economics, Vol: 7, 1997. CHATRAT, Arjun., RAMCHANDER, Sanjay., SONG, Frank., Stock Prices, Inflation and Output: Evidence From India, Applied Financial Economics, Vol: 7, Issue 2, 1997, 237 -244. CHOUDRY, Taufiq, Inflation and rates of return on stocks: Evidence From High Inflation countries, Journal of International Financial Markets, Institutions And Money, Vol. 11, 2001. ÇEVİK Ferhan, YALÇIN Yeliz, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) İçin Zayıf Etkinlik Sınaması, Gazi Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 5, Sayı:1, 2003. DAĞLI Hüseyin, Sermaye Piyasası ve Portföy Analizi, Derya Kitabevi, Trabzon, 2004. DARRAT, Ali., Stock Returns, Money and Fiscal Deficits, Journal of Financial and Quantitative Analysis, Vol: 25, No: 3, 1990. DEWAN Abdullah, A., HAYWORTH, Steven C., “Macroeconometrics of Stock Prices Fluctuations,” Quarterly Journal of Business and Economics, Vol: 32, Issue 1, 1993, 50 – 68. DİRİL Melih, Hisse Senetlerine Yatırım ve Türkiye’de Hisse Senedi Fiyatlarına Etki Eden Faktörler, Balıkesir Üniversitesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa, 1999. DURUKAN M. Banu, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda Makro Ekonomik Değişkenlerin Hisse Senedi Fiyatlarına Etkisi, İMKB Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 11, İstanbul, Temmuz – Ağustos – Eylül 1999. FITZPATRICK, Brian D., “Stock Prices and Macroeconometric Data,” Journal of Applied Business Research, Vol: 10, Issue 4, 1994, 69 -77. GJERDE, Oystein, SAETTM, Frode, Casual Relations Among Stock Returns and Macroeconomic Variables in A Small Open Economy, Journal of International Financial Markets, Institutions And Money, 9, 1999, 61-74. KANALICI Hülya, Hisse Senedi Fiyatlarının Tesbiti ve Tesir Eden Faktörler, SPK Yayınları, Yayın No: 77, İstanbul, 1997. KARAMUSTAFA Osman, KÜÇÜKKALE Yakup, Hisse Senedi Getirileri ve Makro ekonomik Değişkenlerin Koentegrasyon ve Nedensellik İlişkileri, 6. Türkiye Finans Eğitimi Sempozyumu, Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 11 – 14 Kasım 2002.
KASMAN KIRBAŞ Saadet, Hisse Senetlerinin Fiyatları ve Makroekonomik Değişkenler Arasında Bir İlişki Var mı?, İktisat – İşletme ve Finans Dergisi, 2006.
KELEŞ Buket Pelin, Etkin Pazar Kuramı ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın Zayıf Formda Etkinliğinin Test Edilmesi, Marmara Üniversitesi Bankacılık Ve Sigortacılık Enstitüsü, Sermaye Piyasası Ve Borsa Anabilim Dalı, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2003.
KORKMAZ Turhan, “Avrupa Birliği Ülkeleri ve Aday Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Etkinliği”, 6. Ulusal Türkiye Finans Eğitim Sempozyumu, Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Isparta, 2002.
KÜLTÜR Ahmet Çağlar, Ercan Uygur, www.angelfire.com, “Borsa Endeksini Etkileyen Unsurlar” Basılmamış Seminer Dersi Metni, Aralık, 1998.
MAHDAVI, Saeid, SOHRABIAN Ahmad, “The Link Between The Rate Of Growth Of Stock Prices And The Rate Of Growth Of GNP in The United States: A Granger Causality Test”, American Economist, Vol: 35, Issue 2, 1991, 41 – 49.
MANDACI EVRİM Pınar İMKB’de Genel Seçimler Öncesi ve Sonrasında Anormal Fiyat Hareketleri, , İMKB Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 27, Temmuz/ Ağustos/ Eylül 2003.
MARSHALL, David A., Inflation and Asset Returns In A Monetary Economy, The Journal of Finance, 1992, Vol: 47, No: 4, 1315-1342.
MOOSA, Imad A., An investigation into the Cyclical Behavior of Output, Money, Stock Prices and Interest rates, Applied Economic Letters, Vol: 5, 1998.
OSKOOEE, MOHSEN, Bahmani., SOHRABIAN Ahmad, Stock Prices and The Effective Exchange Rate of Dolar, Applied Economics, 1992, 24, 459 – 464.
ÖZÇAM Ferhat, Teknik Analiz ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, , SPK Yayınları, Yayın no: 32, Ankara, 1996.
ÖZMEN Tahsin, Dünya Borsalarında Gözlenen Anomaliler ve İMKB Üzerine Bir Deneme, SPK Yayınları, İstanbul, 1997.
ÖZTÜRKATALAY M. Volkan, Hisse Senedi Piyasalarında Görülen Kesitsel Anomaliler ve İMKB’ye Yönelik Bir Araştırma, İMKB Yayınları, İstanbul, 2005.
ROGALSKI, Richard J., VINSO Joseph D., Stock returns, Money, Supply and the direction of casuality, the journal of finance, Vol: 32, No: 1977.
SARATH P. Abeysekara, Efficient Market Hypothesis And Emerging Capital Market in Sri Lanka: Evidence From the Colombo Stock Exchange, Journal Of Business Finance & Accounting, Vol: 28, 2001. USLU ÇAĞLARIRMAK Nilgün, COŞKUN Metin, Avrupa Birliği İle Bütünleşme Sürecinde Finansal Etkinlik ve Finansal Kırılganlık, VII. Ulusal Finans Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, İstanbul, Ekim – 2003 . ZENGİN Hilmi, KURT Serdar, İMKB’nin Zayıf ve Yarı Güçlü Formda Etkinliğinin Ekonometrik Analizi, Öneri Dergisi, Cilt 6, Sayı: 21, İstanbul, 2004.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.