İşyerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Tarihsel Arka Planı ve Türk Hukuk Sisteminde Yeri

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Historical Background of Psychological Harassment at Work (Mobbing) and its Place in Turkish Judicial System
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Mobbing
Psikolojik taciz
duygusal taciz
psikolojik şiddet
kişilik hakkı
borç ilişkisinin ihlali.
Türkçe Özet: 

İşyerinde psikolojik taciz (Mobbing), bir işçinin diğer çalışanlar veya
işveren tarafından kasıtlı olarak sürekli ve sistematik bir şekilde duygusal
saldırı yoluyla yıpratılması anlamını taşımaktadır. Böylelikle
fiziksel, sosyal ve ruhsal açıdan mağdur edilerek bireysel anlamda
işçinin iş başarısı ve verimliliğinin düşmesine, hatta işçinin işten ayrılmasına
neden olabilecek, örgütsel anlamda ise örgüt barışının bozulmasına
sebep olarak örgütsel verimliliğe ve dolayısıyla ülke ekonomisine
olumsuz etki yapabilecek ciddi bir süreçtir.
Mobbingin hem çalışanlar, hem de örgüt açısından bu derece önem
arz etmesi bu olguya karşı hukuki anlamda önlem alma ihtiyacını
doğurmuştur. Ancak günümüzde birçok gelişmiş ülkede, mobbingin
teşhis ve sonuçlarına yönelik araştırmaların yapıldığı, ayrıca sözkonusu
türde tacizlerin önlenmesi ve mevcut taciz eylemlerinin neden
olduğu bireysel ve örgütsel zararların giderilmesi için hukuki tedbirlerin
alındığı gorülürken, kavram mevzuatımızda henüz açıkça yer
almamaktadır. Bununla birlikte, mobbingin işyerlerindeki psikolojik
ve örgütsel etkileri göz önünde bulundurularak Türk Hukuk Mevzuatında
da açıkça yer alması yönündeki çalışmaların Borçlar Kanunu
Tasarısı ile gerçekleştirilmeye çalışıldığı görülmektedir.
Bu çalışmada mobbing olgusunun kavramsal çerçevesi ve kapsamından
yola çıkarak Türk Hukuk Mevzuatındaki yeri incelenmiştir.

Key Words: 
Mobbing
Psychological harassment
emotional harassmnet
psychological violence
personality right
breach of contractual relationship.
İngilizce Özet: 

Psychological Harassment at Work (Mobbing) means the employer’s or
the other worker’s causing someone to be psychologically damaged at
work in scope of intentional and constant psychological attacks. Thus,
such a process can be evaluated as very harmful to both the productivity
of the organization and the country’s economy because of breaking up
the peaceful working atmosphere at work even causing the employee
to leave the job since his/her personal productivity and effectiveness decreased
due to such unjust treatment that has damaged to his/her physical,
social and mental completeness accordingly.
Since mobbing is rather an important issue from the point of view of the
employees and the organization, it has led some legal measures to be
taken to prevent such a harmful effect. However, it is seen that this concept
does not take part in our enforceable regulations directly, although,
today in many developed country, the legal measures had been taken to
prevent the mobbing at work and to eliminate the personal and organizational
injuries caused by this concept at work in scope of researches
held to identify and remove the consequential results. Additionally, it is
seen that some efforts are being spent to enable the mobbing concept
to be involved in the Draft Act Proposal for the New Version of the Law
of Debts in order to get this concept involved in Turkish Law Regulation
by considering the psychological and organizational effects of mobbing
at work.
In this study, the place of mobbing was reviewed in the Turkish Law Regulation
within the frame of conceptual structure and content of mobbing.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Ümit İLHAN
Yazar Üniversitesi: 
Dokuz Eylül Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yazar Anabilim Dalı: 
Çalışma Ekonomisi Ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı
Yazar E-posta: 
umit_ilhan@hotmail.com
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Ege Akademik Bakış Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2010
Cilt/Sayı: 
10
Sayı: 
4
Sayfa Aralığı: 
1175 - 1186
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2584_pp_1175-1186.pdf
Referanslar: 

Altıparmak, A. ve Küzeci, D. (2009): “Türk Hukukunda Yeni Bir Kavram:
İşyerinde Psikolojik Taciz(Mobbing)”, Terazi Hukuk Dergisi, 35:
47-57.
Bahçe, Ç. (2007): Mobbing Oluşumunda Örgüt Kültürünün Rolü: Bir
Örnek Uygulama, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış
Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Bayram, F., Tınaz, P. ve Ergin, H. (2008): İşyerinde Psikolojik Taciz.
İstanbul: Beta Yayınları.
Bayram, F. (2006): “Borçlar Kanunu Tasarısı Işığında İşverenin İşçinin
Kişiliğini Koruması Borcu”, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Türk Milli Komitesi 30. Yıl Armağanı, 11-48.
BİLKA. (2009): İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Raporu. http://
www.bilka.org.tr/upload/file/Mobbing1.doc, (23.02.2010)
Binbir, S. (2007): “Psikolojik Taciz (Mobbing) ve İş Hukuku”, Yaklaşım
Dergisi, 171: 198-201.
Bully Online, http://www.bullyonline.org/action/policy.htm,
(23.12.2009).
Chappell, D. ve Di Martino, V. (2006): Violence at Work. Geneva: International
Labour Office.
Cowie, H., Naylor, P., Rivers, I., Smith P. ve Pereira, B. (2002): “Measuring
Workplace Bullying”, Agression and Violent Behavior, 7 (1):
33-51.
Çelik, N. (2003): İş Hukuku Dersleri. İstanbul: Beta Basım Yayım.
Çobanoğlu, Ş. (2005): Mobbing ve Başa Çıkma Yöntemleri. İstanbul:
Timaş Yayıncılık.
Daniel, T. A. (2006): “Bullies In The Workplace: A Focus On The “Abusive
Disrespect” Of Employees”, Society for Human Resources Management
Whitepapers, (http://noworkplacebullies.com/yahoo_site_admin/
assets/docs/ BulliesintheWorkplace1_HR_Magazine.234101040.
pdf, (08.02.2010)
Davenport, N, Schwartz, R. D. ve Elliott, G. P. (2008): Mobbing- İşyerinde
Duygusal Taciz, (Çev: Osman Cem Önertoy), İstanbul: Sistem
Yayıncılık.
Demircioğlu, H. R. (2007): “Kisilik Hakkı İhlalinin Ve Borca Aykırılığın
Bir Türü Olarak İsyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)”, Gazi Üniversitesi
Hukuk Fakültesi Dergisi, 11 (1-2): 113-146.
Einarsen, S. ve Skogstad, A. (1996): “Bullying at Work: Epidemiolo-
Gical Findings in Public and Private Organizations”, European Journal
of Work and Organizational Psychology, 5: 185-201.
Escartin, J., Rodriguez-Carballeira, A., Zapf, D., Porrua, C. ve Martin-
Pena, J. (2009): “Perceived Severity of Various Bullying Behaviours
at Work and The Relevance of Exposure to Bullying”. Work & Stress,
http://www.informaworld.com/smpp/title~db=all~content=t713697
904~tab=issueslist~branches=23 - v2323(3): 191-205.
Gülmez, M. (1998): “Geliştirilen İçeriği ve Etkinleştirilen Denetim Sistemi
ile Yeni Avrupa Sosyal Şartı”, Prof.Dr. Metin Kutal’a Armağan,
Türk Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası Dergisi:
327-358.
Gülmez, M. (2007): “Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartına Uyum
Sağlayabilecek miyiz”, Çalışma ve Toplum Dergisi, 12: 27-52.
ILO. (1998): www.ilo.org/public/english/bureau/inf/magazine/26/vio-
KAYNAKLAR
1186
İşyerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Tarihsel Arka Planı ve Türk Hukuk Sisteminde Yeri
lence.htm, (24.01.2010).
Karaca, N. G. (2009): “Avrupa Birliği Ülkelerinde İşyerinde Psikolojik
Tacizin Boyutları, Psikolojik Tacizle Mücadele ve Sendikaların Rolü”,
Çimento İşveren Dergisi, 5 (23): 26-45.
Kelly, D. J.(2006)“Workplace Bullying – A Complex Issue Neeing IR/
HRM Research?”, 21st Century Work: Proceedings of the 20th Conference
of the Association of Industrial Relations Academics of Australia
and New Zealand, University of South Australia: 274-284.
Konin, M. ve Green T., M. (2005): “The Emotionally Abusive Workplace”,
Journal of Emotional Abuse, 4 (3): 71-79.
Lee, D. (2000): “An Analysis of Workplace Bullying in the UK”, Personnel
Review, 29 (5): 593-610.
Leymann, H.. (1990): “Mobbing and Psychological Terror at Workplaces”,
Violence and Victims, 5 (2): 119-126.
Leymann, H. (1996): “The Content and Development of Mobbing at
Work”, European Journal of Work and Organizational
Psychology, 5 (2):
165-184.
Mollamahmutoğlu, H. (2005): İş Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi.
Newsweek International. (2000): Miller, Karen Lawry. “They Call It
‘Mobbing”. http://www.newsweek.com/id/85749, (02.01.2010).
Paksoy, N. (2007): İşyerinde Psikolojik Taciz-Yıldırma (Mobbing), Yüksek
Lisans Projesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal
Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
Rayner, C. ve Hoel, H. (1997): “Workplace Bullying: A Concise Review
of Literature”, Journal of Community and Applied Social Psychology, 7:
181-189.
Shallcross, L. (2003): “The Workplace Mobbing Syndrome: Response
and Prevention in the Public Sector”, A Community Response Conference,
Brisbane Australia. http://members.shaw.ca/mobbing/mobbingCA/
mobsyndrome-1.htm, (17.02.2010)
Shallcross, L. Sheehan, M., ve Ramsay, S. (2007): “Workplace Mobbing:
Experiences in the Public Sector” International Journal of Organisational
Behaviour, Volume 13(2): 56-70.
Süzek, S. (2008): İş Hukuku. İstanbul: Beta Basım Yayım.
Şen, S. (2009): “Psikolojik Taciz ve İş Kanunu Boyutu”, Çimento İşveren
Dergisi, 5 (23): 46-68.
TBMM. Türk Borçlar Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu.
http://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem23/yil01/ss321.pdf,
(15.02.2010).
Tengilimoğlu, D. ve Mansur, F. A. (2009): “İşletmelerde Uygulanan
Mobbingin (Psikolojik Şiddet) Örgütsrl Bağlılığa Etkisi”, Uluslararası
İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 1 (3): 69-84.
The Mobbing Encyclopedia. (1996): http://www.leymann.se/
English/11120E. HTM, (15.12.2009)
Tınaz, P. (2006a): İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing), İstanbul: Beta
Basım Yayım.
Tınaz, P. (2006b): “İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)”, Çalışma ve
Toplum Dergisi, 10 (3): 11-22.
Tunçomağ, K. ve Centel, T. (2008): İş Hukukunun Esasları. İstanbul:
Beta Basım Yayım.
Tutar, H.(2004): İs yerinde Psikolojik Siddet, Ankara: Platin Yayınları.
Yavuz, H. (2007): “Çalışanlarda Mobbing (Psikolojik Şiddet) Algısını
Etkileyen Faktörler: Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi
Üzerine Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi,
İsparta.
Yücetürk, E. ve Öke, M. K. (2005) “Mobbing and Bullying: Legal
Aspects
Related to Workplace Bullying in Turkey”, South East Europe
Review, 2: 61-70.
Yücetürk, E. (2003): “Bilgi Çağında Örgütlerin Görünmeyen Yüzü:
Mobbing”, Kocaeli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi II.
Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi Bildiriler Kitabı, İzmit.
Zapf, D, Knorz, C. ve Mathias, K. (1996): “On The Relationship Between
Mobbing Factors and Job Content, The Social Work Environments
And Health Outcomes”, European Journal of Work and Organizational
Pschology, 5: 215-237.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.