TÜRKİYE’DE LİBERAL POLİTİKALARIN BANKACILIK SEKTÖRÜNE ETKİLERİ (1847–1979)

Makalenin İngilizce İsmi: 
THE IMPACTS OF LIBERAL POLICIES TO BANKING SECTOR IN THE TURKEY (1847–1979)
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Liberal Politikalar
Osmanlıda Bankacılık
Türkçe Özet: 

Liberal düşünce 1830’lu yıllardan itibaren Osmanlı İmparatorluğu’nda taraftar bulurken, liberal politikalar genel ekonomik yapıyı olumsuz etkilemiş ve 1847 yılında ilk banka kurulmuştur. Cumhuriyet’le birlikte Türkiye’de piyasa koşullarının egemen olacağı iktisadi düzenin yerleştirilmesine yönelik uygulanan politikalar kapsamında, 1924 yılında özel sektör milli bankacılığının ilk örneği olan Türkiye İş Bankası kurulur. İkinci Dünya Savaşı’nı izleyen dönemde yeniden liberalleşme arayışları vardır ve bu liberal dalganın etkileri kendini çok sayıda özel sermayeli milli bankalar kurulmasıyla gösterir. Türkiye’deki büyük liberalleşme dalgasının başlangıcı kabul edilebilecek 24 Ocak 1980 iktisadi kararları ve sonrasında uygulanan finansal liberalleşme politikaları Türk Bankacılığında hem yeni işlem ve kurumlar, hem de özel ve yabancı bankaların önemli ölçüde genişlemesine ortam hazırlar.

Key Words: 
Liberal Politics
Banking in the Ottoman
İngilizce Özet: 

Liberal paradigm has prevailed in the Ottoman Empire since 1830, however, general economic structure was affected negatively by liberal policies, and subsequently the first bank was established in 1847. With the proclamation of the Republic, in the context of policies that implemented in order to place economic formation to dominate market conditions in Turkey, Turkish ĠĢ Bank which is an example of national private sector banking was established in 1924. After the Second World War once again there was a liberalization seeking and the effects of this liberal conjuncture showed itself by establishing many privately invested national banks. Both 24 January 1980 economic decisions that were accepted as the birth of liberal conjuncture in Turkey and the existing financial liberalization policies after this economic decisions provided suitable environment for expanding private and foreign banks.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
N. Oğuzhan ALTAY
Yazar Ünvanı: 
Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Ege Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
Yazar E-posta: 
oguzhan.altay@ege.edu.tr
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Ege Akademik Bakış Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2010
Cilt/Sayı: 
10
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
319-350
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2640_pp_319-350.pdf
Referanslar: 

AFETİNAN, Ayşe (1989); İzmir İktisat Kongresi 17 şubat–4 Mart 1923, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu- Türk Tarih Kurumu Yayınları, XVI. Dizi-Sayı 46a, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
AKGÜÇ, Öztin (1975); Cumhuriyet Döneminde Bankacılık Alanında Gelişmeler, Türkiye Bankalar Birliği Yayınları No: 71, Tisa Matbaası, Ankara.
AKGÜÇ, Öztin (1989); 100 Soruda Türkiye’de Bankacılık, 2.Baskı, Gerçek Yayınevi, İstanbul.
ALTAY, N. Oğuzhan (2000); ―Türkiye’de İktisadi Dönüşümlerin Sosyo-Ekonomik Sonuçları Üzerine Bir Deneme‖, Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 2.
ALTAY, N. Oğuzhan (2002); ―Bankacılık Sektöründe Füzyonun Nedenleri, Uygulama Örnekleri ve Sonuçları‖, Banka–Mali ve Ekonomik Yorumlar, Yıl 39, Sayı 10, İstanbul.
ATATÜRK, Mustafa Kemal, Nutuk Cilt 1-2, Yay. Haz. Zeynep Korkmaz, Ankara.
BORATAV, Korkut (1992); Türkiye Tarihi 4-Çağdaş Türkiye 1908–1980, Yay. Haz. Sina Akşin, Cem Yayınevi, İstanbul.
EKZEN, Nazif (2009); Türkiye Kısa İktisat Tarihi (1946’dan 2008’e), ODTÜ Yayıncılık, Ankara.
ELDEM, Vedat (1994); Osmanlı İmparatorluğu’nun İktisadi şartları Hakkında Bir Tetkik, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Tarih Kurumu Yayınları, VII. Dizi-Sayı 96, Ankara.
ERKAN, Hüsnü, N. O. Altay vd. (1993); Milli Aydın Bankası TARİŞBANK Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
ERSOY, Arif (2008); İktisadi Teoriler ve Düşünceler Tarihi, Nobel Yayın Dağıtım, Üçüncü Basım, Ankara.
ERTUNA, Özcan (1982); Finansal Kurumlar, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yayın No:3, Ege Üniversitesi Matbaası, İzmir.
FEROZ, Ahmad (1986); İttihatçılıktan Kemalizme, Çev. Fatmagül Berktay, 2. Baskı, Kaynak Yayınları: 62, Ankara.
GÜLLAP, Talat (1972); Türkiye’de ve İktisaden Deri Kalmış Memleketlerde Bankacılığın Ekonomik Gelişmedeki Rolü, Atatürk Üniversitesi Yayınları No. 123, Atatürk Üniversitesi Basımevi, Erzurum.
GÜVEN, Özcan (1984); Bankacılık ve Mali Kurumlar, Okan Dağıtım ve Yayıncılık, İzmir.
ISSING, Otmar (1988); Geschichte der Nationalökonomie, 2. Auflage, Verlag Franz Vahlen, München.
KAZGAN, Gülten (1980); İktisadi Düşünce veya Politik İktisadın Evrimi, Remzi Kitapevi, İstanbul.
KAZGAN, Haydar (ed.) (1999); Osmanlıdan Günümüze Türk Finans Tarihi, Cilt 1–2, İMKB, Creative Yayıncılık ve Tanıtım Ltd. şti, İstanbul.
KOCABAŞOĞLU, Uygur, vd. (tarihsiz); Türkiye İş Bankası Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
KÖK, Recep (2000) ; İktisadi Düşünce-Kavramların Analitik Evrimi, İkinci Baskı, İzmir.
NEBİOĞLU, Osman (1986); Bir İmparatorluğun Çöküşü ve Kapitülasyonlar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Genel Yayın No 276, Ekonomi Dizisi 20, TİSA Matbaası, Ankara.
ÖKÇÜN, A. Gündüz (1968); I. Ġktisat Kongresi Belgeler-Açıklamalar, Ankara.
ÖKÇÜN, A. Gündüz (1971); 1920–1930 Yılları Arasında Kurulan Türk Anonim şirketlerinde Yabancı Sermaye, AÜ SBF Yayınları No 324, Ankara.
PAMUK, Şevket (2003);Osmanlı İmparatorluğunda Paranın Tarihi, 3. Baskı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
PAMUK, Şevket (2005); Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme, 1820–1913, 3. Basım, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
PAMUK, Şevket (2007); Osmanlı-Türkiye İktisadi Tarihi 1500–1914, İletişim Yayınları, İstanbul.
PARASIZ, İlker (2009); Para-Banka ve Finansal Piyasalar, Gözden Geçirilmiş 9. Baskı, Ezgi Kitapevi, Bursa.
SADIKLAR, Tayyar (1981); Türk Mali Sistemi İçinde Bankalar, TBB Yayını, No:113, Ankara.
SAVAŞ, Vural (1997); İktisatın Tarihi, Avcıol Basım-Yayın, ,İstanbul, 1997.
SEZGİN, Orhan (1986); Çağdaş İktisadi Düşüncenin Gelişimi, (çeviri-Daniel R. Fusfeld), Nihad Sayar Yayın ve Yardım Vakfı, İstanbul.
ULUTAN, Burhan (1987), Etibank Tarihi (1935–1985), Etibank Matbaası, Ankara.
TOPRAK, Zafer (1982); Türkiye’de ―Milli İktisat‖ (1908–1918), Yurt Yayınları 2, İstanbul.
YAŞA, Memduh (ed.) (1980); Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ekonomisi (1923–1978), Akbank Kültür Yayını, apa Ofset basımevi, İstanbul.
YÜZGÜN, Aslan (1982); Cumhuriyet Döneminde Bankacılık, Der Yayınları, İstanbul.
ZARAKOLU, Avni (1974); 50. Yılda Bankacılığımız, Banka ve Ekonomik Yorumlar Yayını, İstanbul.
www.ziraat.com.tr , 7.09.2009

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.