Bölgesel Kalkınma'da Ar-Ge ve Yeniliğin Önemi: Karşılaştırmalı Bir Analiz

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Significance of Research and Development and Innovation on Regional Development: A Comparative Analysis
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Bölgesel Kalkınma
inovasyon
Ar‐Ge
Türkiye. JEL Sınıflandırması: R58
031
032.
Türkçe Özet: 

Bölgesel kalkınma ile ilgili olarak ülkeler son
yirmi yıllık süreçte yeni bir model arayışı içerisine
girmişler ve kalkınmanın unsuru olarak
inovasyonu ve bilgiyi ön plana çıkartan çalışmalar
yapmışlardır. Günümüzde emek ve sermaye
gibi gelenekselleşmiş üretim faktörleri yerine,
bilginin öneminin daha da arttığı ve üretim
sürecine yoğun olarak girdiği düşünsel bir dönüşüm
yaşanmıştır. Bir ülke açısından gelişmişliğin
ölçüsü, bilim ve teknolojiye verilen önemle
yakından ilişkilidir. Bu noktada Gayri Safi Yurtiçi
Hâsıla (GSYH) içerisinde Araştırma‐Geliştirme
(Ar‐Ge) harcamalarına ayrılan pay büyük bir
önem arz etmektedir. Nitekim literatürde bu
oranın %2’den fazla olması ülkenin gelişmişliğinin
önemli bir ölçüsü olarak kabul edilmektedir.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)
tarafından yayınlanan “Temel Bilim ve Teknoloji
Göstergeleri 2009/2” raporuna göre, Ar‐Ge harcamalarının 2008 yılı OECD ortalaması yaklaşık
30 milyar dolar iken, Avrupa Birliği (AB)
ortalaması 10 milyar dolardır. Söz konusu yılda
Türkiye’de bu rakam 7 milyar dolar ile hem
OECD, hem de AB ortalamasının altındadır.
Dünya Ekonomik Forumu tarafından hazırlanan
2009‐2010 Küresel Rekabet Endeksi raporunda
Türkiye inovasyon göstergesi bakımından dünyada
69. sırada yer alırken; ABD, Almanya, Kore,
Japonya, Singapur ve Çin ise aynı gösterge
bakımından üst sıralarda bulunmaktadır.

Key Words: 
Regional Development
Innovation
Research and Development
Türkiye. JEL Classification: R58
031
032.
İngilizce Özet: 

Concerning regional development, countries had
started to a new model research and there has
been some studies which is innovation and
information are evaluated as foremost elements
of development. Recently, instead of generalized
production factors such as labor and capital,
there has been an intellectual transformation
that information has placed more importantly
and intensely in the production process. Scale of
development in terms of a country it is closely
related to science and technology. At this point
the ratio of Research and Development (R&D)
expenditures in the Gross Domestic Product
(GDP) is crucial. In fact it is accepted as an
important scale of development if that ratio is
more than 2%. According to the Organization for
Economic Co‐operation and Development (OECD)
report named “Basic Science and Technology
Indicators 2009/2” OECD countries’ average on R&D expenditures in 2008 is approximately 30
billion dollars and average of the European
Union (EU) is 10 billion dollars. For Turkey this
amount reached to 7 billion dollars which is
under the averages of OECD and the EU. In the
2009‐2010 Global Competitiveness Report which
prepared by World Economic Forum, Turkey
ranks the 69th place in the world in terms of
innovation indicator but USA, Germany, Korea,
Japan, Singapore, China have higher ranks.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Nihat Işık
Yazar Ünvanı: 
Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
Yazar E-posta: 
2. Yazar
Yazar Adı: 
Efe Can KILINÇ
Yazar Ünvanı: 
Araştırma Görevlisi
Yazar Üniversitesi: 
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
Yazar E-posta: 
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2011
Cilt/Sayı: 
6
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
9‐54
PDF Dosyası: 
Referanslar: 

Açıkalın, O. ve A. Saltık (2007), “Kalkınmada Yeni Kavram ve Stratejiler” Sosyoloji
Araştırmaları Dergisi/Journal Of Sociological Research, 2007 (1), 5‐27.
Akay, Ç. S. (2009), “Türkiye’de Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları”,
http://www.tpe.gov.tr/dosyalar/haber/yenilik_politikalari_IPR_TUBITAK_Ci...
inAKAY.pdf, (Erişim: 25.05.2010).
Albeni, M. ve M. Karaöz (2003), “ Bölgesel Kalkınmada Öğrenme, Bilgi Birikimi ve
Yenilik: Türkiye İçin Bir Perspektif”, Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi,
8(2), 157‐170.
Arslan, K. (2005), “Bölgesel Kalkınma Farklılıklarının Giderilmesinde Etkin Bir Araç:
Bölgesel Bölgesel Planlama ve Bölgesel Kalkınma Ajansları”, İstanbul Ticaret
Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 4(7), Bahar, 2005/1, 275‐294.
Bayındırlık ve İskân Bakanlığı (2009), “Bölgesel Eşitsizlik, Yerel Kalkınma ve
Rekabet Edebilir Kentler Komisyonu Raporu”,
http://www.bayindirlik.gov.tr/turkce/kentlesme/kitap8.pdf, (Erişim: 29.12.2010).
Çetin, M. ve E. Ecevit (2008), “Yenilikler, Öğrenme ve Ekonomik Kalkınma: Gelişmiş
Bölgesel Ekonomilerde Örnek Uygulamalar” Erciyes Sosyal Bilimler Enstitüsü
Dergisi, Sayı:24(1), 203‐227.
Dahlstrand, Å. L. and L. Stevenson (2007), Linking Innovation and
Entrepreneurship Policy, Innovative Policy Research for Economic Growth,
Sweden, 1‐24.
Demirci, R., M. Baş ve M. Tolon (2006), “Türkiye’nin AB’ye Uyum Sürecinde Türk
İşletmelerinin Ar‐Ge Faaliyetleri” 5. Orta Anadolu İşletmecilik Kongresi Bildiriler
Kitabı, 73‐81.
DPT (2008), “Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007‐2013), Bölgesel Gelişme Özel İhtisas
Komisyon Raporu, “Bölgesel Gelişmede Temel Araçlar ve Koordinasyon”, Ankara,
2008.
EKİM 2011 49
DPT (2006a), “Stratejik Çerçeve Belgesi”,
http://www.bumko.gov.tr/TR/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFA79D6
F5E6C1B43FF95DED00FF48EB145, (Erişim: 29.12.2010).
DPT (2006b), “Bölgesel Gelişme Politikaları ve AB’ye Ekonomik Sosyal Uyum Özel
İhtisas Komisyonu Raporu”,
http://www.kafkas.edu.tr/duyurular/web_katalog/hayvancilik_kat1/dptplan9abe
kosos_dosyalar/152bolgel2.pdf “, (Erişim: 29.12.2010).
Dulupçu, M. A. (2006), “Bölgesel Politikalar Kopyalanabilir mi? Bölgeselleştirme
(Yönetim) Karşısında(Yeni) Bölge(sel)cilik (Yönetişim)” Bölgesel Kalkınma ve
Yönetişim Sempozyumu, 2006, Ankara.
Durgut, M. ve M. Akyos (2001), “Bölgesel Öngörü: Bölgesel İnovasyonun
Sistemleşmesi” ODTÜ Ekonomi Kongresi V, ODTÜ, 10‐13 Eylül, Ankara.
Durgut, M. (2007), “Üniversite‐Sanayi İşbirliğinin Bölgesel İnovasyon Sistemi
Çerçevesi” Erciyes Üniversitesi Kayseri Bilgi ve Araştırma Merkezi Sempozyumu,
19‐21 Ocak 2007, Kayseri.
Elçi, Ş., İ. Karataylı ve S. Karaata (2008), “Bölgesel İnovasyon Merkezleri: Türkiye
İçin Bir Model Önerisi”, TÜSİAD, http://www.tusiad.org/filearchive/bimrapor.pdf,
(Erişim: 20.05.2010).
Elçi, Ş., “İnovasyon, İnovasyon Stratejileri ve Sistemleri”,
http://www.trabzonticaret.net/resimler/haber/Inovasyon_SE_Technopolis.pdf ,
(Erişim: 26.05.2010).
Eriş, E. D. ve Ö. Y. Saatçioğlu (2006), “A System Look for Technological Innovation:
Firm Based Perspective” European and Mediterranean Conference on Information
Systems (EMCIS), July,6‐7, 2006, Costa Blanca, Alicante, Spain.
Euro Commission (2009), “European Innovation Scorboard (EIS)”,
http://www.proinno‐europe.eu/page/european‐innovation‐scoreboard‐2009 ,
(Erişim:30.12.2010).
Eurostat Seach Database, Science and Technology, High‐tech industries and
knowledge‐intensive services: Employment at national and regional level,
http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=htec_emp_risco&lang
=en, (Erişim: 15.10.2010).
Fagerberg, J. (2003), “Innovation:A Guide to Literature” Centre for Technology,
Innovation and Culture” University of Oslo, 2003.
Foster, R., (1986) “Innovation: The Attacker’s Advantage”, New York: Summit
Books,.
Fritsch, M. (2004), “Cooperation and the Efficiency of Regional R&D Activities”
Cambridge Journal of Economics, 28, 829–846.
Fritsch, M. ve G. Franke (2004), “Innovation, Regional Knowledge Spillovers and
R&D Cooperation” Research Policy, Vol. 33, 245–255.
Gordon, I. R. ve P. Mccan (2005), “Clusters, Innovation and Regional
Development” Journal of Economic Geography, 1‐34.
Grasselli, N. (2009), “Regional Innovation Systems:A Case Study” , 4th Aspects and
Visions of Applied Economics and Informatics, March 26 – 27, Debrecen, Hungary,
1135‐1140.
Guellec, D. and B. V. Pottelsberghe (2001), “R&D And Productivity Growth: Panel
Data Analysis of 16 OECD Countries”, OECD Economic Studies No. 33, 104‐125.
Gündüz, A. Y. (2006), Bölgesel Kalkınma Politikası, Ankara: Ekin Yayınevi.
Howells, J. (2005), “Innovation and Regional Economic Development: A Matter of
Perspective?” Research Policy, 34(8), 1220–1234.
Ildırar, M. (2004), Bölgesel Kalkınma ve Gelişme Stratejileri, Ankara: Nobel
Yayınları.
Işık, Nihat, Duygu Baysal ve Onur Ceylan (2010), “Bölgesel Kalkınma Farklılıklarının
Giderilmesinde Bir Politika Aracı Olarak Kalkınma Ajansları”, Niğde Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), 2010, 1‐18.
Işık, Nihat, Deniz Göktaş ve Efe Can Kılınç (2011), “İktisadi Büyümede Girişimciliğin
Rolü”, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 6 (1), 2011, 147‐178.
EKİM 2011 51
Kasza, A. (2004), “Innovation Networks, Policy Networks, and Regional
Development in Transition Economies: A Conceptual Review and Research
Perspectives”, Paper for EPSNET Conference, Prague, 18‐19 June, 2004.
Kavak, Ç. (2009), “Bilim Ekonomisinde İnovasyon ve Temel Göstergeleri”
Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, 11‐13 Şubat, Ş Urfa, 617‐628.
Knowledge Web on SMEs and Entrepreneurship, Entrepreneurs International
(Compendia),
http://data.ondernemerschap.nl/webintegraal/userif.aspx?SelectDataset=8&...
ctSubset=8&Country=UK, (Erişim:10.05.2010).
Kurz, H. D. (2006), “Schumpeter on Innovations and Profits The Classical Heritage”
Department of Economics, University of Graz, http://www.lib.hitu.
ac.jp/service/tenji/amjas/Kurz.pdf, (Erişim: 25.05.2010).
Lederman, D. ve W. F. Maloney (2003), “R&D and Development” World Bank
Policy Research Working Paper 3024, 1‐44.
Mahdjoubi, D. (1997), “Regional Innovation Strategies in the European
Community”, http://www.ischool.utexas.edu/~darius/12‐RIS‐EU.pdf, (Erişim:
25.05.2010).
Mallick, O. B. (2005), “Rostow’s Five Stage Model of Development and Is It
Releveance in Globalization” School of Social Science Faculty of Education and
Arts the University of Newcastle, 2005.
Mani, S. (2000), “ Export of High Technology Products From Developing Countries:
Is It Real or a Statistical Artifact” The United Nation University INTECH, Discussion
Papers, 2000, Maastricth, 1‐59.
Müftüoğlu, B. G. (2006), Küresel Rekabetin Cazibe Merkezi: Yerel/Bölgesel
Dinamikler, F.Aylan Arı (Ed.), Bölgesel Kalkınma Politikaları ve Yeni Dinamikler,
içinde 117‐175, İstanbul: Derin Yayınları.
OECD (2004), Oslo Manual, “The Measurement of Scientific and Technological
Activities”, www.oecd.org/dataoecd/35/61/2367580.pdf, (Erişim: 15.05.2010).
OECD (2008), “ OECD Reviews of Regional Innovation: North of England, UK”
Policy Brief, October, 2008.
OECD (2009), “Main Science and Technology Indicators:2009/2 Edition”
http://www.oecd.org/dataoecd/9/44/41850733.pdf, (Erişim: 13.05.2010).
OECD (2010), “ OECD Factbook, Science and Technology” http://www.oecdilibrary.
org/economics/oecd‐factbook‐2010_factbook‐2010‐en , (Erişim:
20.05.2010).
Pessoa, A. ve M. R. Silva (2009), “Environment Based Innovation:Policy Questions”
FEP Working Papers, XLIV, Vol. 88, Finisterra, 53‐78.
Potts, T. (2010), “The Natural Advantage of Regions:Linking Sustianability
Innovation and Regional Development in Australia” Journal of Cleaner Production,
Vol. 18, 713‐725.
Rogers, M. E. (1995), Diffusion of Innovations, Fourth Edition, New York: The Free
Press.
Rutten, P. ve F. Boekema (2007), “Regional Social Capital:Embeddedness,
Innovation Networks and Regional Economic Development” Technological
Forecasting and Social Change, Vol. 74, 1834‐1846.
Schumpeter, J. A. (1939), “Business Cycles: A Theoretical, Historical and Statistical
Analysis of the Capitalist Process”, New York Toronto London: McGraw‐Hill Book
Company,
http://classiques.uqac.ca/classiques/Schumpeter_joseph/business_cycles/s...
peter_business_cycles.pdf, (Erişim: 20.05.2010).
Soyak, A. (2008), Teknoekonomi Politikaları Işığında Ulusal Yenilik Sistemi ve İnsan
Faktörü, Erişim: 13.05.2010).
Sternberg, R. (2000), “Innovation Networks and Regional Development—Evidence
from the European Regional Innovation Survey (RIS): Theoretical Concepts,
Methodological Approach, Empirical Basis and Introduction to the Theme Issue”
European Planning Studies, 8(4), 389‐407.
EKİM 2011 53
Storper, M. (1995), “Institutions of The Learning Economy” Los Angeles: School of
Public Policy and Social Research University of California.
Sungur, O., H. Keskin, C. Şentürk ve H. M. Kiriş (2009), “Bölgesel Kalkınmada
Yakınlığa Dayalı İnovasyon Modelleri ve Yeni Bir Açılım Olarak Uzak Networkler”
Uluslararası Davraz Kongresi, Isparta.
TÜİK, “Ar‐Ge İstatistikleri” http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi.do?tb_id=8&ust_id=2,
(Erişim:05.05.2010).
TÜİK, Teknolojik Yenilik İstatistikleri,
http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi.do?tb_id=9&ust_id=2, (Erişim: 25.05.2010).
Türk Patent Enstitüsü (2010), “Türk Patent Enstitüsü Stratejik Planı (2007‐2011)”
http://www.tpe.gov.tr/portal/duyurular/TPE_SP.pdf , (Erişim: 01.05.2010).
Türk Patent Enstitüsü,
http://www.turkpatent.gov.tr/portal/default2.jsp?sayfa=620, (Erişim:
20.05.2010).
Türk Patent Enstitüsü,
http://www.turkpatent.gov.tr/dosyalar/istatistik/patent/Patent_basvuru_i...
ore_dagilim.pdf, (Erişim: 01.05.2010).
Utterback, M. J. (1994), Mastering the Dynamics of Innovation, Boston: Harward
Business School Press.
World Bank, “World Development Indicators, Science and Technology Data”
http://data.worldbank.org/topic/science‐and‐technology, (Erişim: 15.05.2010).
World Intellectual Property Organization (2009), “World Intellectual Property
Indicators 2009” and “Intellectual Property Statistics Data”
http://www.wipo.int/ipstats/en/statistics/patents/, (Erişim: 01.05.2010).
World Economic Forum (2010), “The Global Competitiveness Report 2009–
2010”http://www.weforum.org/pdf/GCR09/GCR20092010fullreport.pdf, (Erişim:
10.06.2010).
Yavuz, A., M. Albeni ve D. G. Kaya (2009), “Ulusal İnovasyon Politikaları ve Kamu
Harcamaları: Çeşitli Ülkeler Üzerine Bir Karşılaştırma”, Süleyman Demirel
Üniversitesi İİBF Dergisi, 14(3), 65‐90.
Yılmaz, N. (2004), “Sanayi İşletmelerinde Yenilik Yönetimi ve Gıda Sektöründe Bir
Araştırma”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi SBE.
http://people.sabanciuniv.edu/ertekg/sebil/inovasyon/Inovasyon.ppt, (Erişim
20.05.2010). http://www.guvencetin.com/inovasyon/index1.htm,
(Erişim:30.12.2010).

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.