Türkiye’de İhracatın İthalata Bağımlılığı: Otomotiv Sektörü

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Dependency of Import to The Export in Turkey an Example of Automotive Sector
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Dış Ticaret
otomotiv sektörü.
dış bağımlılık
Türkçe Özet: 

Gelişmekte olan ülkeler, 1980 yıllarda küreselleşmenin
hızlanmasıyla dışa dönük büyüme
modelini uygulamaya başlamışlardır. Ancak bu
ülkeler imalat sanayi ürünleri ihracatlarını arttırma
konusunda yeterince başarı gösterememişlerdir.
Bunun sebebi ise teknolojiye ve
girdiye olan bağımlılığın üretim ve ihracattaki
artış ile birlikte giderek artmasıdır. Dışa bağımlılığı
yüksek olan ve doğrudan yabancı sermaye
yatırımı olarak ülkeye giren sektörlerden biri
olan otomotiv sektöründe ise üretim artışı daha
çok dış girdi kullanılmasını gerektirmektedir.
Dolayısıyla otomobil sektörü üretimi içinde dış
girdilerin payı ihracattaki artış ile birlikte giderek
artmaktadır. Bu çalışmada, yabancı sermaye
yatırımı olarak Türkiye’de üretim yapan otomotiv
sektörü ihracatının 1998 sonrası dış bağımlılık
düzeyi ölçülmeye çalışılmıştır. Bu ölçümü gerçekleştirmek
için TÜİK’in 1998 ve 2002 girdi çıktı
tabloları kullanılmıştır. Bu tablolar yardımıyla
otomotiv ve yan sanayi ürünleri imalatına ait
veriler toplulaştırılarak dış bağımlılık düzeyleri
hesaplanmış, 2003‐2010 yılları arasında ise 2002
yılı girdi çıktı tablosu baz kabul edilerek ihracat
ve ithalat toplam üretim ve toplam arz arasındaki
farklılıklar hesaplanarak otomotiv sektörünün
dışa bağımlılık düzeyi değerlendirilmiştir.

Key Words: 
foreign trade
foreign dependency
automotive industry.
İngilizce Özet: 

Developing countries have adopted outwardlooking
policies at the end of the 1980’s. Nevertheless,
developing countries could not increase
their exports in the manufacturing industry.
Developing countries have to buy intermediate
goods in order to increase their production and
exports. As it is known, manufacturing industry
needs foreign intermediate goods to get more
production. In this perspective, automobile
industry has the same problem because this
sector also needs intermediate goods which are
generally imported. This study examines the
foreign dependency of automobile industry in
Turkey after the period of 1998. For this purpose,
we use input‐output tables which are taken from
Turk Stat (Turkish Statistical Institute) for the
period of 1998 and 2002. Using these tables, the
level of external dependency is calculated for
automotive and side‐industrial products and
during the period of 2003‐2010, 2002 inputoutput
table is accepted as a base and calculating
the difference between exports and imports
and the differences between total production
and total supply, the level of dependency of
foreign automotive sector is evaluated.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Selim İNANÇLI
Yazar Ünvanı: 
Yardımcı Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Sakarya Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
2. Yazar
Yazar Adı: 
Ali KONAK
Yazar Ünvanı: 
Araştırma Görevlisi
Yazar Üniversitesi: 
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2011
Cilt/Sayı: 
6
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
343-363
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2068_pp_343-363.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Akbulut G. (2008), “Küresel Değişimler Bağlamında Dünya Enerji Kaynakları, Sorunlar
ve Türkiye”, C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 32 (1), 117‐137.
Aktaş C. (2007), “Otomobil İhracatı ve İthalatı Fiyat Endeksi Verilerinin Farklı
Varyanslılığının İncelenmesi” İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6
(11), 149‐162
Aydın F., Saygılı H., Saygılı M., G. Yılmaz (2010), Dış Ticarette Küresel Eğilimler ve
Türkiye Ekonomisi”, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Çalışma Tebliği 10(01),
Ankara.
Bocutoğlu, E. (1990), Endüstrilerarası İktisat, Teori ve Türkiye Uygulamaları, Trabzon:
KTÜ Basımevi
Boratav K. (2003), Türk İktisat Tarihi (1908‐2002), 7.Baskı, İstanbul: İmge Yayınları.
Bouoiyour J. (2003), The Determining Factors of Foreign Direct Investment in
Morocco, http://www.erf.org.eg/tenthconf/Trade_Background/Bouoiyour.pdf,14,
(Erişim: 11.08.2010).
Büyükdere K. (2005), Türkiye’nin Dış Ticaretinin Gelişimi, Gümrük Dünyası Dergisi,
47(1), 1‐9.
Chan L.K.C. (1994), “Consumption, Inflation Risk, and Real Interest Rate: An
Empirical Analysis”, Journal of Business , 67(1), 69‐96.
Erol M. (2001), “Üretme Kapasitesini Artıran Toplumsal Mekanizma Olarak Modernleşme”,
C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 25 (1), 25‐47.
Gerni C., Emsen Ö. S., M. K. Değer (2008), “ İthalata Dayalı İhracat ve Ekonomik
Büyüme: 1980‐2006 Türkiye Deneyimi”, 2. Ulusal İktisat Kongresi , İzmir.
Hanson, G. (January‐2010), “Export Dependence in Developing Countries”, UC
San Diego and NBER.
Huizinga J. (1993) Inflation uncertainty, relative price uncertainty, and
investment in US manufacturing. Journal of Money, Credit, and Banking, 25(1),
521‐549.
Ngeno N.K. (2000), "The External Debt Problem of Kenya", External Debt and
Capital , Flight in Sub‐Saharan Africa,(ed): Ajayi Ibi and KHAN Mohsin, Washington
D.C.:IMF, 128‐159.
Nunnenkamp P., ve J. Spatz (2004) FDI and Economic Growth in Developing
Economies:How Relevant are Host‐economy and Industry Characteristics?,
Transnational Corporations, 13( 3), 53‐83.
ESKİŞEHİR 362 OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ İİBF DERGİSİ
Weil R. L. ( Apr., 1968), “TheDecomposition of Economic Production Systems”,
Econometrica, 36(2), 260‐278.
Saygılı Ş., Cihan C., Yalçın C., T. Hamsici (2009), “Türkiye İmalat Sanayin İthalat
Yapısı”, (Taslak Rapor Özeti), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve
Para Politikası Genel Müdürlüğü, Ankara.
Türkan E. (2006), “Türkiye’de Üretimin İthalat ve İhracat Bağımlılığı” Türkiye Cumhuriyeti
Merkez Bankası Çalışma Raporu, Ankara.
Yıldırım Y. (2009), “Binek Otomobil‐Yerli Sanayi”, Mühendis ve Makine Dergisi,
50(596), 50‐54.
Yılmaz N. K. ve İ. S. Karakadılar (2010), “Türk Otomobil Pazarında Yerli Üretim ve
İthal Araçların Verimliliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Değerlendirilmesi”, Marmara
Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 28(1), 499‐521.
Yükseler Z. ve E. Türkan (2008), “Türkiye’nin Üretim Ve Dış Ticaret Yapısında Dönüşüm:
Küresel Yönelimler Ve Yansımalar”, Ekonomik Araştırma Forumu Çalışma
Raporları Serisi, Tüsiad, http://eaf.ku.edu.tr/calisma_raporlari (Erişim:
15.08.2010).

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.