Maliyet Etkinlik Analizi: Türkiye’deki Büyükşehir Belediyelerinde Uygulama

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Cost Efficiency Analysis: An Application about Metropolises in Turkey
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
belediye
Etkinlik
Veri zarflama analizi
maliyet etkinlik analizi.
Türkçe Özet: 

Bu çalışmada Türkiye’deki Büyükşehir belediyelerinin
kendilerine tahsis edilen bütçeyle hizmetlerini
ne derece doğru gerçekleştirdiklerinin
belirlenmesi amaçlanmıştır. Dört hizmet alanına
göre oluşturulan çıktıya yönelik VZA modelleri ile
etkinlik oranları belirlenen Büyükşehir belediyeleri
için Maliyet Etkinlik Analizi gerçekleştirilerek,
etkin olduğu belirlenen belediyelerin maliyette
de etkin olup olmadıkları araştırılmıştır. Elde
edilen bulgular, performans ölçümünde maliyet
etkinlik oranlarının etkinlik oranlarına göre daha
gerçekçi sonuçlar ortaya koyduğunu
göstermiştir. Diğer taraftan etkinliği sağlamanın
maliyet etkinliğini garantilemediği görülmüştür.

Key Words: 
municipality
Efficiency
data envelopment analysis
cost efficiency analysis
İngilizce Özet: 

The purpose of this study is to determine
how grade municipalities effectively perform
their services by using their related budget. For
the first step we obtain efficiency scores by
applying output oriented DEA model for four
different services unit then we test whether the
efficient municipalities are cost efficient or not
by using Cost Efficiency Analysis (CEA). Thus the
finding show that the cost efficiency scores
derived from CEA performs much better than the
efficiency scores derived from DEA which means
that cost efficiency scores are much more realistic
than DEA efficiency scores. Apparently, efficiency
scores are not equal to cost efficiency
score.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Zeliha KAYGISIZ
Yazar Ünvanı: 
Doktor
Yazar Üniversitesi: 
Osmangazi Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İşletme Anabilim Dalı
2. Yazar
Yazar Adı: 
Nuray GİRGİNER
Yazar Ünvanı: 
Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Osmangazi Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İşletme Anabilim Dalı
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2011
Cilt/Sayı: 
6
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
309-343
Referanslar: 

Acar, D. (2009), “Belediyelerde Performans Ölçümü”, Yüksek Lisans Tezi, Afyon
Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Ağcakaya, S. (2009), “Yerel Yönetimlerde Performans Ölçümü ve Benzer Tip Belediyelerde
Mali Performans Uygulamaları”, Sosyoekonomi Dergisi, 1, 27–46.
Afonso, A. ve Fernandes, S. (2008), “Assessing and Explaining the Relative Efficiency
of Local Government”, The Journal of Socio‐Economics, 37(5), 1946–1979.
Alioğlu, E. (2006), Belediyelerde Performans Ölçümü İçin Çok Ölçütlü Bulanık Bir
Model Önerisi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,
İstanbul.
Balaguer‐Coll, T.M., Prior, D. ve Tortosa‐Ausina, E. (2007), “On the Determinants
of Local Government Performance: A Two‐Stage Nonparametric Approach”, European
Economic Review, 51(2), 425‐451.
Bilge, S. (2006), “Yerel Yönetimlerde Performans Ölçümü ve Dışsal Faktörlerin
Yerel Yönetimlerin Performansına Etkisi Üzerine Bir Araştırma”, Doktora Tezi,
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Borger De, B., Kerstens, K., Moesen, W. ve Vanneste, J. (1994), “Explaining Differences
in Productive Efficiency: An Application to Belgian Municipalities”, Public
Choice, 80(3‐4), 339‐358.
Borger De, B. ve Kerstens, K. (1996), “Cost Efficiency of Belgian Local Governments:
A Comparative Analysis of FDH, DEA and Econometric Approaches”, Regional
Science and Urban Economics, 26(2), 145–170.
Boussofiane, A., Dyson, R.G. ve Thanassoulis, E. (1991), “Applied Data Envelopment
Analysis”, European Journal of Operational Research, 52(1), 1‐15.
Celep, H. (2007), “Belediyelerde Performans Ölçümü ve Beper Projesinin İncelenmesi”,
Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Charnes, A., Cooper, W. ve Rhodes, E. (1978), “Measuring the Efficiency of Decision
Making Units”, European Journal of Operational Research, 2(6), 429‐444.
Cooper, W. W., Lawrence, M. S. ve Kaoru, T. (2000), “Data Envelopment Analysis:
A Comprehensive Text with Models, Application References and DEA‐Solver Software”,
Kluwer Academic Publishers.
EKİM 2011 331
Cooper, W. W., Seiford, L. M. ve Zhu, J. (2004), Handbook on Data Envelopment
Analysis, Boston: Kluwer Academic Publishers.
Çağlar, A. (2003), “Veri Zarflama Analizi İle Belediyelerin Etkinlik Ölçümü”, Doktora
Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Çivi Çetin, D. (2006), “Belediyelerde Performans Yönetimi”, Yüksek Lisans Tezi,
Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
Dinç, S. (2006), “Yerel Yönetimlerde Performans Ölçümü: Afyonkarahisar Belediyesi
Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Afyon.
Doğan, Ö.N. (2006), “Veri Zarflama Analizi İle Belediyelerde Performans Ölçümü:
Kapadokya Bölgesi Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler
Enstitüsü, Kayseri.
DPT, 2001, Devlet Planlama Teşkilatı Sekizinci kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyonu
Raporu, Yayın No: DPT: 2538 – ÖİK: 554, Ankara.
Erdumlu, G. (1995), “Performance Measurement in Municipalities”, (New Visions
and Strategies for the Next Century: People, Technology and Productivity), Ninth
World Productivity Congress, June 4–7, 1, 632–643, İstanbul.
Kaygısız, Z. (2011), “Belediyelerin Performanslarının Maliyet Analizi Yaklaşımlarıyla
Değerlendirilmesi”, Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri
Enstitüsü, Eskişehir.
Kloot, L. (1999), “Performance Measurement and Accountability in Victorian Local
Government”, The International Journal of Public Sector Management, 12(7), 565‐
584.
Loikkanen, A.H. ve Susiluoto, I. (2006), “Cost Efficiency of Finnish Municipalities in
Basic Service Provision 1994–2002”, Helsinki: HECER Discussion Paper No 96.
Oral, M., Kettani, O. ve Yolalan, R. (1992), “An Empirical Study on Analyzing the
Productivity of Bank Branches”, IIE Transactions, 24(5), 166‐176.
Poister, H.T. ve Streib, G. (1999), “Performance Measurement in Municipal Government:
Assessing the State of The Practice”, Public Administration Review,
59(4), 325‐35.
Prieto, Angel M. ve Zofio, Jose L. (2001), “Evaluating Effectiveness in Public Provision
of Infrastructure and Equipment: The Case of Spanish Municipalities”, Journal
of Productivity Analysis, 15(1), 41–58.
ESKİŞEHİR 332 OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ İİBF DERGİSİ
Sağbaş, İ. ve Akdoğan, İ. (2007), Belediyelerde Performans Ölçümünde Başarılı
Uygulamalar, Yerel Siyaset Dergisi, Aylık Bilimsel Siyasi Dergi, 20, 67–70.
Sousa, M. ve Stosic, B. (2005), “Technical Efficiency of the Brazilian Municipalities:
Correcting Non‐Parametric Frontier Measurements for Outliers”, Journal of Productivity
Analysis, 24(2), 157‐181.
Talluri, S. (2000), “Data Envelopment Analysis: Models and Extensions”, Production/
Operations Management Decision Line, 31(39, 8‐11.
Woodbury, K. ve Dollery, B. (2004), “Efficiency Measurement in Australian Local
Government: The Case of New South Wales Municipal Water Services”, Review of
Policy Research, 21(5), 615‐636.
Worthington, C.A. (2000), “Cost Efficiency Australian Non‐Bank Financial Institutions:
A Non‐Parametric Approach”, Accounting and Finance, 40(1), 75‐97.
http://www.beper.gov.tr, (Erişim: 10.07.2009).
http://www.mahalli‐idareler.gov.tr, (Erişim: 14.05.2010).
http://www.yerelnet.org.tr, (Erişim: 05.05.2010).

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.