Örgütsel Ortamda Tükenmişliğin İzlenim Yönetimi Taktikleri ile İlişkisi

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Relationship of Burnout and Impression Management Tactics in Organizational Environment
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Tükenmişlik
izlenim yönetimi
örgütsel davranış.
Türkçe Özet: 

Bireyler örgüt içinde yorgunluk, yıpranma, iş
tatminsizliği, fiziksel bitkinlik, çaresizlik, ümitsizlik,
işe yaramama hissi gibi duygulara ve diğer
insanlara yönelik olumsuz tutumlara sahip
olabilmektedir. Bu tür olumsuz duygular bireyleri
çalışma yaşamında etkisiz hale getirebilmektedir.
Bu noktada, enerji, güç ve potansiyel üzerindeki
aşırı istekler‐talepler, başarısızlık ve yıpranma
sonucunda ortaya tükenmişlik durumu çıkabilmektedir.
Bireyler hayatlarını olumsuz etkileyen
bu durumdan kurtulmaya çalışmakta, bu bağlamda
bazı yöntemler izlemektedir. Tükenmişlik
sendromundan kurtulabilmenin bir yönteminin
de bireylerin diğer insanlar ile ilişkileri olabileceği
görülmektedir. İzlenim yönetimi taktikleri ise
bireyler arası ilişkilerin yönetilmesi için kullanılmaktadır.
Bu çalışma örgüt içinde bireylerin
davranışları ve örgütsel performans üzerinde
olumsuz etkisi bulunan tükenmişlik ile izlenim
yönetimi taktikleri arasındaki muhtemel ilişkiyi
ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu maksatla
oluşturulan araştırma soruları, bankacılık sektöründe
çalışan 115 bireyden toplanmış olan veri
ile test edilmiştir. Sonuçlar araştırma sorularını
açıklar niteliktedir. Genel olarak değerlendirildiğinde
bireylerin tükenmişlik düzeylerinin izlenim
yönetimi taktikleri üzerinde etkili olduğu görülmektedir.

Key Words: 
Burnout
impression management
organizational behavior.
İngilizce Özet: 

Individuals within the organization may have
emotions such as fatigue, job dissatisfaction,
physical fatigue, helplessness, hopelessness, a
sense of inefficiency and may have negative
attitudes towards other people. Such negative
emotions can make individuals ineffective in the
working life. At this point, burnout syndrome
arises as a result of excessive demands on energy,
power, or resources‐demands and failures,
fatigue and excessive strain on energy, power
and potential, individuals try to get rid of this
situation which adversely affects their lives and
in this regard they use some methods. One of the
methods to get rid of burnout syndrome is seen
to be the relationship of individuals with collogues.
Impression management tactics can be
used to manage the relationships between
individuals. This study aims to identify the possible
relationship between burnout, which has a
negative impact on organizational behavior and
on organizational performance, and impression
management tactics. For this purpose the developed
research questions tested with the data
collected from 115 individuals working in the
banking sector. The results explain the research
questions. Considering the results as a whole,
the burnout levels individuals are effective on
impression management tactics.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Cem Harun MEYDAN
Yazar Ünvanı: 
Doktor
Yazar Fakültesi: 
Kara Harp Okulu
Yazar Anabilim Dalı: 
Sistem Yönetim Bilimleri Bölüm
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2011
Cilt/Sayı: 
6
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
287-309
Referanslar: 

Ağaoğlu, E., M. Ceylan, E. Kasım ve T. Madden (2004), “Araştırma Görevlilerinin
Kendi Tükenmişlik Düzeylerine İlişkin Görüşleri”, XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı,
Malatya.
Alonzo, A. A. (1979), “Everyday Illness Behavior: A Situational Approach To Health
Status Deviations”, Social Science and Medicine, 13(A), 397‐404.
Arı, G. S., E. Ç. Bal (2008), “Tükenmişlik Kavramı: Birey ve Örgütler Açısından Önemi”,
Yönetim ve Ekonomi, 15(1), 131‐148.
Bakker, A. B. (2009), The Crossover of Burnout and Its Relation to Partner Health.
Stress And Health, 25: 343–353.
Bakker, A. B., E. Demerouti ve W. B. Schaufeli (2005), Crossover of Burnout and
Work Engagement Among Working Couples. Human Relations, 58, 661–689.
Barutçu, E. ve C. Serinkan (2008), “Günümüzün Önemli Sorunlarından Biri Olarak
Tükenmişlik Sendromu ve Denizli’de Yapılan Bir Araştırma”, Ege Akademik Bakış
8(2), 541‐561.
Basım, H. N. ve H. Şeşen (2005), “Çalışma Yaşamında Tükenmişlik: Sosyal Hizmet
Uzmanları İle Hemşireler Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma”, Toplum ve Sosyal
Hizmet 16(2), 57‐70.
Basım, H. N. ve H. Şeşen (2006), “Mesleki tükenmişlikte bazı demografik değişkenlerin
etkisi: kamu’da bir araştırma”, Ege Academic Review, 6(2), 15‐23.
Basım, H. N. ve İ. Tatar (2006), “Kamuda İzlenim Yönetimi: Karşılaştırmalı Bir
Çalışma”, Amme İdaresi Dergisi, 39(4), 225‐244.
Basım, H. N., İ. Tatar ve N.H. Şahin (2006a), “İzlenim Yönetiminde Kendilik Algısı,
Kontrol Odağı, Mesleki Hedeflere Ulaşma Düzeyi ve Stres: Bir Kamu Sektörü Örneği”,
Türk Psikoloji Dergisi, 21(58), 1‐14.
Basım, H. N., İ. Tatar ve N.H. Şahin (2006b), “Çalışma Yaşamında İzlenim Yönetimi:
Bir Ölçek Uyarlama Çalışması”, Türk Psikoloji Yazıları, 9(18) 1‐17.
Bolino, M. C. ve W. H. Turnley (1999), “Measuring impression management in
organizations: A scale development based on the Jones and Pittman Taxonomy”,
Organizational Research Methods, 2, 187‐206.
Cantekin, A. (2003), Etkileme Yönetimi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kara
Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Cordes, C. L. ve T. W. Dougherty (1993), “A review and an integration of research
on job burnout”, Academy of Management Review, 18, 621‐656.
ESKİŞEHİR 304 OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ İİBF DERGİSİ
Crane, E. ve F. G. Crane (2004), “Usage and effectiveness of impression
management strategies in organizational settings”, Journal of Group
Psychotherapy Psychodrama and Sociometry, 55(1), 25‐34.
Demir, K. (2002), Türkiye’deki Resmi ve Özel Lise Öğretmenlerinin İzlenim Yönetimi,
Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü,
Ankara.
Drory, A. ve N. Zaidman (2007), “Impression Management Behavior: Effects of The
Organizational System”, Journal of Managerial Psychology, 22 (3), 290‐308.
Feldman, D. C. ve N. R. Klich (1991), “Impression Management and Career
Strategies”, Ed. Giacalone, R. A. ve P. Rosenfeld, Applied Impression Management,
Londra: Sage, 67‐79.
Freudenberger, Herbert J. (1974), “Staff Burnout”. Journal of Social Issues 30: 159‐
165.
Gallagher, V. (2007), Situational And Dispositional Antecedents and Consequences
of Impression Management Tactics: The Role of Political Skill (Yayımlanmamış
Doktora Tezi), The Florida State University, ABD – Florida, ABI/INFORM Global
(Yayın No. AAT 3282609, Erişim: 16 Ekim 2010).
Gardner, W. L. (1992), “Lessons in Organizational Dramaturgy: The Art of
Impression Management”, Organizational Dynamics, 21(1), 33‐46.
Geurts, S. ve R. Gründermann (1999), “Workplace Stres and Stres Prevention in
Europe. Preventing Stres”, Ed. Compier, M. ve C. Cooper, Improving Productivity;
European Case Studies in the Workplace. Londra, Routledge, 9‐32.
Haar, J. M. (2006), “The Downside of Coping: Work‐Family Conflict, Employee
Burnout and The Moderating Effects of Coping Strategies”, Journal of
Management & Organization, 12(2), 146‐159.
Izgar, H. (2001), Okul Yöneticilerinde Tükenmişlik. Ankara: Nobel Yay.
Jones, E. E. (1990), Interpersonal Perception, New York: W.H. Freeman and Company.
Jones, E. E. ve T. S. Pittman, (1982), “Toward a General Theory of Strategic Selfpresentation”,
Ed. Suls J., Psychological Perspectives on the Self, Hillsdale:
Lawrance Erlbaum, 231‐261.
Koustelios, A. ve N. Tsigilis (2003), “The Relationship Between Burnout and Job
Satisfaction among Physical Education Teachers: A Multivariate Approach”. European
Physical Education Review, 1(2),189‐203.
EKİM 2011 305
Kristensen, T., M.Borritz, E.Villadsen ve K.Christensen (2005), “The Copenhagen
Burnout Inventory: A new tool for the assessment of burnout”, Work & Stress,
19(3), 192‐207.
Leary, M. R. (1996), Self‐Presentation, Impression Management and Interpersonal
Behavior. Oxford: Westview Press.
Leary, M. R. ve R. M. Kowalsky (1990), “Impression Management: A literature
Review and Two‐component Model”, Psychological Bulletin, 107(1), 34‐47.
Liden, R. C. ve T. R. Mitchell (1988), “Ingratiatory Behaviors in Organizational Settings”,
Academy of Management Review, 13, s. 572‐587.
Low, G. S., D. W. Cravens, K. Grant ve W. C. Moncrief (2001), "Antecedents and
Consequences of Salesperson Burnout", European Journal of Marketing 35 (5/6),
587‐615.
Maslach, C. (1982), Burnout, the Cost of Caring, Englowood Cliffs. New Jersey:
Prentice Hall.
Maslach, C. ve M. P. Leiter (1997), The Truth About Burnout: How Organizations
Cause Personal Stress and What to Do About It, San Francisco, CA: Jossey‐Bass.
Maslach, C. ve P. G. Zimbardo (1982), Burnout – The Cost of Caring, Englewood
Cliffs, New Jersey: Prentice‐Hall, Inc.,
Maslach, C. ve S. H. Jackson (1981), “The Measurement of Experienced Burnout”,
Journal of Occupational Behaviour 2, 99‐113.
Maslach, C. ve S. H. Jackson (1984), “Patterns of Burnout among a National Sample
of Public Contact Workers”, Journal of Health and Human Resource Administration
7, 189‐212.
Maslach, C. ve M. P. Leiter (2005), “Reversıng Burnout: How to Rekindle your
Passion for Your Work”, Stanford Social Innovation Review; 3(4), 42‐49.
Maslach, C., W. B. Schaufeli ve M. P. Leiter (2001), “Job Burnout”, Annual Review
of Psychology, 52, 397‐422.
Meydan C.H., H. Şeşen ve H.N. Basım (2011), “Adalet Algısı ve Tükenmişliğin Örgütsel
Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Öncüllük Rolü”, İş Güç: Endüstri İlişkileri ve
İnsan Kaynakları Dergisi, 13, 2, 41‐62.
Payne, N. (2001), “Occupational Stressors and Coping As Determinants of Burnout
in Female Hospice Nurses”, Journal of Advanced Nursing, 33(3), 396‐405.
Pines, A. M. (1993), “Burnout”, Ed. Goldberger, L. ve S. Breznitz, Handbook of
Stres: Theorical and Clinical Aspects, New York: The Free Press, 386‐402.
ESKİŞEHİR 306 OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ İİBF DERGİSİ
Rose, J. (1995), “Stress and Residential Staff: Towards An Integration of Existing
Research”. Mental Handicap Research, 8, 220‐236.
Rose, J. (1999), “Stress and Residential Staff Who Work with People Who Have An
Intellectual Disability: A Factor Analitic Study”, Journal of Intellectual Disability
Research 43, 268‐278.
Rosenfeld, P., R. A. Giacalone ve C. A. Riordan (1995), Impression Management in
Organizations. New York: Routhledge.
Sadler, M. E., J. M. Hunger ve C. J. Miller (2010), “Personality and Impression
Management: Mapping the Multidimensional Personality Questionnaire onto 12
self‐presentation tactics”, Personality and Individual Differences, 48(5), 623‐628.
Schaufeli, W. B., M. P. Leiter, C. Maslach, ve S. E. Jackson (1996), “The MBI—
General Survey”, Ed. Maslach, C., S. E. Jackson ve M. P. Leiter, Maslach Burnout
Inventory manual, 19‐26.
Schaufeli, W.B. ve D. Enzmann (1998), The Burnout Companion to Study and
Research a Critical Analysis. London: Taylor & Francis.
Schutz, A. (1998), “Assertive, Offensive, Protective, and Defensive Styles of Self‐
Presentation: A Taxonomy”, The Journal of Psychology, 132(6), 611‐628.
Sweeney, J. T. ve S. L. Summers (2002), “The Effect of the Busy Season Workload
On Public Accountants’ Job Burnout”, Behavioral Research In Accounting, 14, 223‐
245.
Tabak A., H. N. Basım, İ. Tatar ve F. Çetin, (2010), “İzlenim Yönetimi Taktiklerinde
Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Rolü: Savunma Sanayiinde Bir Araştırma”, Ege Akademik
Bakış / Ege Academic Review, 10(2), 541‐559.
Tatar, İ. (2006), İzlenim Yönetiminde Kendilik Algısı ve Stres: Kara Kuvvetlerinde
Bir Uygulama (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri
Enstitüsü, Ankara.
Van Daalen, G., T. Willemsen, K. Sanders ve M. V. Veldhoven (2009), “Emotional
Exhaustion And Mental Health Problems Among Employees Doing ‘People Work’:
The Impact of Job Demands, Job Resources and Family‐To‐Work Conflict”, International
Archives of Occupational and Environmental Health, 82(3), 291‐303.
Wasti, S. A. (2000), “Örgütsel Bağlılığı Belirleyen Evrensel ve Kültürel Etmenler:
Türk Kültürüne Bir Bakış”. Ed. Aycan Z., Türkiye’de Yönetim, Liderlik ve İnsan Kaynakları
Uygulamaları, Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yay., 201‐224.
Wright, T. A. ve D. G. Bonett (1997), “The Contribution of Burnout to Work Performance”,
Journal of Organizational Behavior 18, 491‐499.
EKİM 2011 307
Wright, T. A. ve R. Cropanzano (2000), “Psychological Well‐being and Job Satisfaction
as Predictors of Job Performance”, Journal of Occupational Health Psychology,
5, 84‐94.
Yaylacı, Ö. G. (2006), “Organizasyonlarda Kişilerarası İlişkilerde Etki Taktikleri ve
Kullanımına İlişkin Literatür Çalışması”, Bilig/Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi,
36, 93‐112.
Yazıcıoğlu, Y. ve S. Erdoğan (2004), SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri.
Ankara: Detay Yayıncılık.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.