Euro‐Dolar Paritesi ve Reel Döviz Kuru’nun İMKB 100 Endeksi’ne Etkisi

Makalenin İngilizce İsmi: 
Euro‐Dollar Parity and Effects of The Real Exchange Rates on The Index of IMKB 100
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
İMKB 100 endeksi
euro‐dolar paritesi
reel efektif döviz kuru endeksi
çoklu doğrusal regresyon
granger nedensellik testi.
Türkçe Özet: 

Bu çalışmada; İstanbul Menkul Kıymetler
Borsası’nda işlem gören hisse senedi fiyatları ile
Euro‐Dolar Paritesi ve Reel Efektif Döviz Kuru
Endeksi arasındaki ilişki “Çoklu Doğrusal Regresyon”
ile ilişkinin yönü ise “Granger Nedensellik
Testi” ile incelenmiştir. Veri seti olarak, 2000
yılının Ocak ayından 2009 yılının Temmuz ayına
kadar aylık veriler kullanılmıştır. Bağımlı
değişken olarak İMKB 100 Endeksi ay içerisindeki
günlük kapanış fiyatlarının ortalamaları, bağımsız
değişkenler olarak da Euro‐Dolar Paritesi’nin ay
içerisindeki günlük değerlerinin ortalamaları ve
TÜFE Bazlı Reel Döviz Kuru Endeksi (REDKE)’nin
ay sonları itibariyle değerleri analize tabi
tutulmuştur. Çalışma sonucunda, Euro‐Dolar
Paritesi ve Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi’nin
İMKB 100 Endeksi’ni % 77,5 oranında açıkladığı
ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir.
Ayrıca Granger Nedensellik Testi sonucuna göre;
İMKB 100 Endeksi’nden Euro‐Dolar Paritesi ve
Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi’ne doğru bir
nedensellik tespit edilmiştir.

Key Words: 
Index of IMKB 100
euro‐dollar parity
real effective exchange rate ındex
multiple linear regression
granger casuality test.
İngilizce Özet: 

In this study, the relation between the stock
prices that are traded in IMKB with Euro‐Dollar
Parity and Real Effective Exchange Rate Index
are examined by the Multiplier Linear Regression
and this relation is also investigated by the
Granger Causality Test. Monthly data set are
used including from the January 2000 to July
2009. In the analysis, averages of daily closing
prices of IMKB 100 in months have been used as
dependent variable. As independent variable,
average of daily values of Euro‐Dollar parity in
months an Consumer Price Index (CPI) based
Real Effective Exchange Rates Index Values at
the end of months have been used. The results of
the study indicated that Euro‐Dollar Parity and
Real Effective Exchange Rate Index affect the
Index of IMKB 100 postively with 77,5%. In
addition, according to Granger Causality Test
results, a causality has been founda runnig from
the Index of IMKB 100 to the Euro‐Dollar Parity
and Real Effective Exchange Rate.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
İncilay SAVAŞ
Yazar Ünvanı: 
Araştırma Görevlisi
Yazar Üniversitesi: 
Aksaray Üniversitesi
2. Yazar
Yazar Adı: 
İsmail CAN
Yazar Ünvanı: 
Yardımcı Doçent
Yazar Üniversitesi: 
Çankırı Karatekin Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İşletme Anabilim Dalı
Yazar E-posta: 
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2011
Cilt/Sayı: 
6
Sayı: 
1
Sayfa Aralığı: 
323‐339
Referanslar: 

Aggarwal, R. (1981), “Exchange Rates and Stock Prices: A Study of U.S. Capital
Market under Floating Exchange Rates”, Akron Business and Economic Review,
12, 7‐12.
Berument, H. (2002), Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamiği: Türkiye
Örneği, Ankara: Bilkent Üniversitesi Yayını.
Ciğerlioğlu, O. (2007), “Reel Döviz Kuru ve İthalat‐İhracat Arasındaki İlişki: Türkiye
Örneği 1982–2005”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Doğanlar, M. ve M. Özmen (2000), “Satınalma Gücü Paritesi ve Reel Döviz Kurları:
Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir İnceleme”, İMKB Dergisi, 4(16), 111–122.
Erbaykal, E. (2007), “Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve Döviz Kuru Cari Açık Üzerine
Etkili midir? Bir Nedensellik Analizi”, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal
Bilimler Dergisi, 3(6), 81–88.
Erbaykal, E. ve H. A. Okuyan (2007), “Hisse Senetleri Fiyatları ile Döviz Kuru İlişkisi:
Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Ampirik Bir Uygulama”, BDDK Bankacılık ve
Finansal Piyasalar Dergisi, 2007/1, 77–89.
Franck, P. ve Young, A. (1972), “Stock Price Reaction of Multinational Firms to
Exchange Realignments”, Financial Management, 1, 66‐73.
http://www.dtm.gov.tr/dtmadmin/upload/EAD/KonjokturIzlemeDb/euro.doc,
(Erişim: 25.12.2009).
Kalaycı, Ş. (2005), “Hisse Senedi Fiyatlarını Etkileyen Makroekonomik Faktörler:
İMKB Üzerine Bir Uygulama”, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) , Süleyman
Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Kanalıcı, H. (1997), Hisse Senedi Fiyatlarının Tespiti ve Tesir Eden Faktörler,
İstanbul: SPK Yayınları No: 77.
Karaca, O. (2003), “Türkiye’de Enflasyon Büyüme İlişkisi: Zaman Serisi Analizi”,
Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2), 247–255.
Kibritçioğlu, A. ve B. Kibritçioğlu (2004), Türkiye’de Uzun Dönem Reel Döviz Kuru
Dengesizliği, 1987–2003, Ankara: Hazine Müsteşarlığı Matbaası.
Ma, C. K. ve G. V. Kao (1990), “On Exchange Changes and Stock Prices Reactions”,
Journal of Business Finance and Accounting, 17, 441‐450.
Özer, M. (1992), “Türkiye’de Reel Döviz Kurunun Zaman Serisi Analizi (1975–
1991)”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler
Enstitüsü.
Özçiçek, Ö. (2007), “Türkiye’de Döviz Kuru Getirisi ve Hisse Senedi Endeks
Getirileri Oynaklıkları Arası Simetrik ve Asimetrik İlişki”, İMKB Dergisi, 10(37), 1–
12.
Özkan, F. (2003), “Denge Reel Kur Hesaplama Yöntemleri ve Reel Kur
Dengesizliğinin Ölçülmesi: Türk Lirası Üzerine Bir Çalışma” (Uzmanlık Yeterlilik
Tezi) , Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Piyasalar Genel Müdürlüğü, Ankara.
Sevüktekin, M. ve M. Nargeleçekenler (2007), “Türkiye’de İMKB ve Döviz Kuru
Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi”, 8. Ulusal Ekonometri ve İstatistik
Sempozyumu, İnönü Üniversitesi, Malatya, 24–25 Mayıs 2007.
Soenen, L. A. ve Hennigar, E. S. (1988), “An Analysis of Exchange Rates and Stock
Prices: the U.S. Experience between 1980 and 1986”, Akron Business and
Economic Review, 19, 7‐16.
Vergil, H. ve F. Özkan (2007), “Döviz Kurları Öngörüsünde Parasal Model ve Arıma
Modelleri: Türkiye Örneği”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,
13, 211–231.
Yıldıran, M. ve M. Tanyeri, (2006), Reel Sektör İşletmeleri İçin Döviz Kuru Risk
Yönetimi, Ankara: Turhan Kitabevi.
Yıldırım, A. (2007), “Samuelson‐Balassa Hipotezi ve Reel Döviz Kuru: Türkiye, ABD,
İngiltere, Fransa ve Almanya İçin Sınanması”, Finans Politika ve Ekonomik
Yorumlar Dergisi, 44 (509), 9–20.
Yıldırım, M. (1995), “Döviz Kuru Politikası ve Türkiye’de Satınalma Gücü Paritesinin
Geçerliliği”, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) , Afyon Kocatepe Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yücel, A. T. (1996), “Türkiye’deki İşletmelerin Döviz Kuru Risk Yönetimi
Uygulamaları”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal
Bilimler Enstitüsü.
Zügül, M. ve C. Şahin (2009), “İMKB 100 Endeksi ile Bazı Makroekonomik Değişkenler
Arasındaki İlişkiyi İncelemeye Yönelik Bir Uygulama”, Akademik Bakış, Uluslararası
Hakemli Sosyal Bilimler E‐Dergisi, 16(2),
http://www.akademikbakis.org/16/11imkb.pdf, (Erişim:15.12.2009).

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.