Türkiye'de Kamu Kesimi İç Borçlanmasının Özel Yatırım Harcamaları Üzerindeki Etkisi

Makalenin İngilizce İsmi: 
The Effect of the Public Domestic Debt on the Private Investment Expenditures in Turkey
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Türkiye.
Kamu iç borçlanması
özel sektör yatırımları
dışlama etkisi
Türkçe Özet: 

Bütçe açıkları, günümüzde ülke ekonomilerinin sık karşılaştığı ekonomik problemlerden birini oluşturmaktadır. Bu açıkların giderilebilmesi amacıyla ülkeler zaman zaman iç borçlanmaya gidebilmekte ve yine iç borçlanma anlayışında meydana gelen değişimlerle birlikte, iç borçlanmayı olağan bir kamu geliri olarak görebilmektedirler. Ancak kamunun iç piyasalardan borçlanmasının ortaya çıkardığı ekonomik etkiler ve bu etkiler içerisinde özellikle dışlama etkisi literatürde tartışmaların odak noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de kamu iç borçlanmasının özel sektör yatırımları üzerinde bir etkisinin olup olmadığı 1989:1- 2004:4 dönemi verileri kullanılarak ekonometrik olarak analiz edilmektedir. Elde edilen sonuçlar, Türkiye'de kamu iç borçlanmasının özel sektör yatırımlarını finansal anlamda dışladığını göstermektedir.

Key Words: 
Turkey.
Public domestic debt
private sector investments
crowding-out effect
İngilizce Özet: 

The budget deficits are one of the economic problems which are frequently encountered in many countries in our day. The countries sometimes choose domestic debt in order to compensate these deficits and they see domestic debt as an ordinary public income with a new its changing concept. However, the economic results of impacts of public domestic debt, one of which is mainly crowding out effect, constitute the main point of the discussions in the literature. In this study, it is analyzed whether the public domestic debt in Turkey affects on the private sector investments by using an econometric method including data over the period of 1989:1-2004:4. Obtained results indicate that the public domestic debt crowds out the private sector investments in terms of financial in Turkey.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Sami TABAN
Yazar Ünvanı: 
Doçent
Yazar Üniversitesi: 
K.Maraş Sütçü İmam Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
2. Yazar
Yazar Adı: 
Akif KARA
Yazar Ünvanı: 
Öğretim Görevlisi
Yazar Üniversitesi: 
K.Maraş Sütçü İmam Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İktisat Anabilim Dalı
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2006
Cilt/Sayı: 
1
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
11-26
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2245_pp_11-26.pdf
Referanslar: 

Aydın, F. M, (2002), "Türkiye'de Kamu Kesimi İç Borçlanmasının Bankacılık Sektörü Bilançolarına ve
Risklerine Olan Etkileri", TCMB Araştırma Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No: 13. http:// www.
tcmb.gov.tr, (Erişim: 23.07.2003).
Bernheim, D. (1989), "A neoclassical perspective on budget deficits," Journal of Economic
Perspectives, 3, 55-72.
Byrns, R. T. ve G. W. Stone (1992), Economics, New York: HarperCollins Publishers Inc.
Dalamagas, B. A, (1987), "A Flow of Funds Analysis of Crowding Out: Some International
Evidence", Southern Economic Journal, 53(4), 997-1010.
Dornbush, R. ve S. Fischer (1994), Macroeconomics, New York: McGraw-Hill, Inc.
Dileyici, D. ve Ö. Özkıvrak, "Bütçe Anlayışındaki Değişim Süreci: Denk Bütçe İlkesinin Erozyonu ve
Açık Bütçe Politikası, http://www.canaktan.org/ekonomi/anayasal_iktisat/diger_yazilar/dileyici-....
pdf, (Erişim: 07.07.2006).
DPT, Ekonomik ve Sosyal Göstergeler ( 1950-2004). http://www.dpt.gov.tr, (Erişim: 09.08.2006).
Eisner, R. ve J. Pieper (1988), "Deficit, Monetary Policy and Real Economic Activity", Ed. Arrow
Kenneth. ve Boskin Michael, London: The Economics of Public Debt. The McMillan Press Ltd, 3-
38.
Engle, R .F, ve C. W. J. Granger (1987), "Co-integration and Error Correction: Representation,
Estimation and Testing", Econometrica, 55, 251-276.
Evans, P. (1987), "Interest Rates and Expected Future Budget Deficits in the United States", Journal
of Political Economy, 95, 34-58.
Feldstein, M. (1988), "The Effects of Fiscal Policies when Incomes are Uncertain: A Contradiction
to Ricardian Equivalance", American Economic Review, 78, 14-78.
Giannors, D. S. ve B. R. Kolluri (1985), "Deficits Spending, Money and Inflation: Some International
Evidence", Journal of Macroeconomics, 27, 401-417.
Giannors, D. S., Kolluri, B. R. ve M. Panik (1991), "The Effects of Budget Deficit on Private
Investment: Some International Empirical Evidence", Journal of Economics, 17, 73-77.
Ghali, K. H. (1998), "Public Investment, and Private Capital Formation in a Vector Error-Correction
Model of Growth", Applied Economics, 30, 837-844.
Granger, C. W. J. ve P. Newbold, P (1974), "Spurious Regressions in Econometrics", Journal of
Econometrics, 35, 143-159.
Günal, M. (1999), "Türkiye'nin Temel Ekonomik Sorunu: Kamu Açıkları ve Finansmanı", Yeni
Türkiye Türk Ekonomisi Özel Sayısı, 5(27), 332-339.
Güngör, K. "İktisadın Tarihine Kısa Bir Bakış ve Merkantilizmden Günümüze İktisadi Düşünceler",
http://www.ceterisparibus.net/dusunce/genel.htm, (Erişim: 28.10.2004).
Kerimoğlu, B. (2004), İç Devlet Borçlanması, Ekonomi Üzerindeki Etkileri, Ondokuz Mayıs
Üniversitesi İ.İ.B.F. (Lisans Tezi), http://www.hackhell.com/archive/index.php/t-44918.html
(Erişim:25.07.2006).
25
Kesbiç, Y. ve E. Bakımlı (2004), "Hazine Borçlanmalarının Özel Kesime Aktarılabilecek Fonlar
Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Bir Analiz", Finans-Politik-Ekonomik Yorumlar, 41(486), 34-54.
Kormendi, R. (1983), "Government Debt, Government Spending and Private Sector Behavior",
American Economic Review, 73, 994-1010.
Lucas, R. E. ve T. H. Sargent (1982), "After Keynesian Macroeconomics", Ed. Lucas ve Sargent,
Rational Expectations and Econometric Practice, Minneapolis: The University of Minnesota Press,
Minneapolis.
Mankiw, G. N. (1994), Macroeconomics, New York: Worth Publishers, Inc.
Mathis, S. ve H. Bastin (1992), "Tax Discounting vs Crowding Out", Contemporary Economic
Policy, 10(2), 54-63.
Orhan, O. Z. (1989), Keynezyen ve Monetarist İktisat Politikaları, İstanbul: Bilim Teknik Yayınevi.
Oshikaya, T. W. (1994), "Macroeconomic determinants of domestic private investment in Africa:
An empirical analysis", conomic Development and Cultural Change, 42, 57-596.
Oskay, C. S. (2004a), "1980'den Günümüze Türkiye'de İç Borçların Yapısal Gelişimi ve
Değerlendirilmesi" Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik
Araştırmalar Dergisi, 4(8) 120-138.
-------- (2004b), "Türkiye'de Kamu Kesimi İç Borçlanmasının Gelir Dağılımına Etkisi" Selçuk
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 223-232.
Özatay, F. (1993), "1994 Krizinden Alınacak Dersler: Kamu İç Borç Yönetiminde Yapılan Yanlışlıklar
ve Güven Bunalımı", İşletme ve Finans Dergisi, 10 (109), 17-33.
Özbilen, Ş. "Kamu İç Borçlanmasının Denklik Teorisi Açısından Analizi",
http://www.econturk.org/Turkiyeekonomisi/1c%20Borclanma-Denklik%20Teoris... (Erişim:
10.08.2006).
Reid, B. (1985), "Aggregate Consumption and Deficit Financing: An Attempt to Separate
Permanent from Transitory Effects", Economic Inquary, 23, 475-86.
Saxton, J. (2003), "Federal Borrowing and Interest Rates" A Joint Economic Committee Study,
http://www.house.gov/jec/fiscal/12-17-03.pdf (Erişim: 10.08.2006).
Şen, H., N. T. Saruç ve A. Keskin (2004), "İktisadi Kalkınmanın Finansmanı", Ed. Sami Taban ve
Muhsin Kar, Kalkınma Ekonomisi Seçme Konular, Bursa: Ekin Kitabevi.
TÜİK, http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi.do (Erişim: 09.08.2006).
TCMB, Elektronik Veri Dağıtım Sistemi, http:// tcmbf40.tcmb.gov.tr/cgi-bin/famecgi (Erişim:
09.08.2006). Aydın, F. M, (2002), "Türkiye'de Kamu Kesimi İç Borçlanmasının Bankacılık Sektörü Bilançolarına ve
Risklerine Olan Etkileri", TCMB Araştırma Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No: 13. http:// www.
tcmb.gov.tr, (Erişim: 23.07.2003).
Bernheim, D. (1989), "A neoclassical perspective on budget deficits," Journal of Economic
Perspectives, 3, 55-72.
Byrns, R. T. ve G. W. Stone (1992), Economics, New York: HarperCollins Publishers Inc.
Dalamagas, B. A, (1987), "A Flow of Funds Analysis of Crowding Out: Some International
Evidence", Southern Economic Journal, 53(4), 997-1010.
Dornbush, R. ve S. Fischer (1994), Macroeconomics, New York: McGraw-Hill, Inc.
Dileyici, D. ve Ö. Özkıvrak, "Bütçe Anlayışındaki Değişim Süreci: Denk Bütçe İlkesinin Erozyonu ve
Açık Bütçe Politikası, http://www.canaktan.org/ekonomi/anayasal_iktisat/diger_yazilar/dileyici-....
pdf, (Erişim: 07.07.2006).
DPT, Ekonomik ve Sosyal Göstergeler ( 1950-2004). http://www.dpt.gov.tr, (Erişim: 09.08.2006).
Eisner, R. ve J. Pieper (1988), "Deficit, Monetary Policy and Real Economic Activity", Ed. Arrow
Kenneth. ve Boskin Michael, London: The Economics of Public Debt. The McMillan Press Ltd, 3-
38.
Engle, R .F, ve C. W. J. Granger (1987), "Co-integration and Error Correction: Representation,
Estimation and Testing", Econometrica, 55, 251-276.
Evans, P. (1987), "Interest Rates and Expected Future Budget Deficits in the United States", Journal
of Political Economy, 95, 34-58.
Feldstein, M. (1988), "The Effects of Fiscal Policies when Incomes are Uncertain: A Contradiction
to Ricardian Equivalance", American Economic Review, 78, 14-78.
Giannors, D. S. ve B. R. Kolluri (1985), "Deficits Spending, Money and Inflation: Some International
Evidence", Journal of Macroeconomics, 27, 401-417.
Giannors, D. S., Kolluri, B. R. ve M. Panik (1991), "The Effects of Budget Deficit on Private
Investment: Some International Empirical Evidence", Journal of Economics, 17, 73-77.
Ghali, K. H. (1998), "Public Investment, and Private Capital Formation in a Vector Error-Correction
Model of Growth", Applied Economics, 30, 837-844.
Granger, C. W. J. ve P. Newbold, P (1974), "Spurious Regressions in Econometrics", Journal of
Econometrics, 35, 143-159.
Günal, M. (1999), "Türkiye'nin Temel Ekonomik Sorunu: Kamu Açıkları ve Finansmanı", Yeni
Türkiye Türk Ekonomisi Özel Sayısı, 5(27), 332-339.
Güngör, K. "İktisadın Tarihine Kısa Bir Bakış ve Merkantilizmden Günümüze İktisadi Düşünceler",
http://www.ceterisparibus.net/dusunce/genel.htm, (Erişim: 28.10.2004).
Kerimoğlu, B. (2004), İç Devlet Borçlanması, Ekonomi Üzerindeki Etkileri, Ondokuz Mayıs
Üniversitesi İ.İ.B.F. (Lisans Tezi), http://www.hackhell.com/archive/index.php/t-44918.html
(Erişim:25.07.2006).
25
Kesbiç, Y. ve E. Bakımlı (2004), "Hazine Borçlanmalarının Özel Kesime Aktarılabilecek Fonlar
Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Bir Analiz", Finans-Politik-Ekonomik Yorumlar, 41(486), 34-54.
Kormendi, R. (1983), "Government Debt, Government Spending and Private Sector Behavior",
American Economic Review, 73, 994-1010.
Lucas, R. E. ve T. H. Sargent (1982), "After Keynesian Macroeconomics", Ed. Lucas ve Sargent,
Rational Expectations and Econometric Practice, Minneapolis: The University of Minnesota Press,
Minneapolis.
Mankiw, G. N. (1994), Macroeconomics, New York: Worth Publishers, Inc.
Mathis, S. ve H. Bastin (1992), "Tax Discounting vs Crowding Out", Contemporary Economic
Policy, 10(2), 54-63.
Orhan, O. Z. (1989), Keynezyen ve Monetarist İktisat Politikaları, İstanbul: Bilim Teknik Yayınevi.
Oshikaya, T. W. (1994), "Macroeconomic determinants of domestic private investment in Africa:
An empirical analysis", conomic Development and Cultural Change, 42, 57-596.
Oskay, C. S. (2004a), "1980'den Günümüze Türkiye'de İç Borçların Yapısal Gelişimi ve
Değerlendirilmesi" Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik
Araştırmalar Dergisi, 4(8) 120-138.
-------- (2004b), "Türkiye'de Kamu Kesimi İç Borçlanmasının Gelir Dağılımına Etkisi" Selçuk
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 223-232.
Özatay, F. (1993), "1994 Krizinden Alınacak Dersler: Kamu İç Borç Yönetiminde Yapılan Yanlışlıklar
ve Güven Bunalımı", İşletme ve Finans Dergisi, 10 (109), 17-33.
Özbilen, Ş. "Kamu İç Borçlanmasının Denklik Teorisi Açısından Analizi",
http://www.econturk.org/Turkiyeekonomisi/1c%20Borclanma-Denklik%20Teoris... (Erişim:
10.08.2006).
Reid, B. (1985), "Aggregate Consumption and Deficit Financing: An Attempt to Separate
Permanent from Transitory Effects", Economic Inquary, 23, 475-86.
Saxton, J. (2003), "Federal Borrowing and Interest Rates" A Joint Economic Committee Study,
http://www.house.gov/jec/fiscal/12-17-03.pdf (Erişim: 10.08.2006).
Şen, H., N. T. Saruç ve A. Keskin (2004), "İktisadi Kalkınmanın Finansmanı", Ed. Sami Taban ve
Muhsin Kar, Kalkınma Ekonomisi Seçme Konular, Bursa: Ekin Kitabevi.
TÜİK, http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi.do (Erişim: 09.08.2006).
TCMB, Elektronik Veri Dağıtım Sistemi, http:// tcmbf40.tcmb.gov.tr/cgi-bin/famecgi (Erişim:
09.08.2006).

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.