Magmatik petrojenez çalışmalarında kısmi erime, magma karışımı-asimilasyon, fraksiyonel kristalleşme ve asimilasyon-fraksiyonel kristalleşme süreçlerinin jeokimyasal modellemesi

Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Türkçe Özet: 

Magmatik kayaçlar, bilindiği gibi, herhangi bir
katının çeşitli etkilerle (sıcaklık artışı, ortama uçucu
bileşen ilavesi, basınç ferahlaması) kısmi erimeye
uğraması sonucu oluşan sıvıların katılaşması ile
meydana gelmektedir. Aynı katı kaynak malzemenin
farklı erime tipi ve farklı erinme yüzdeleri sonucu,
farklı magmatik eriyiklerin oluştuğu bilinmektedir.
Bu kısmi erime tipleri başlıca iki değişik
şekilde gerçekleşmektedir. Bunlardan birincisi,
Rayleighlfraetional (Rayleigh/fraksiyonal) erimesi
olup, Özellikle üst manto peridotitlerinin kısmi erimesi
sırasında oluşan sıvının hemen ortamı terketmesi
prensibine dayanmaktadır, Diğer kısmi erime
tipi, ise kabuksal kayaçların kısmi erimesi sonucu
oluşan sıvının ortamı hemen terkedemeyip, ancak
beUrli bir miktara ulaştıktan sonra ortamdan uzaklaşabilmesi
ve bu miktara ulaşabilmesi için geçen
süre zarfında da kalıntı katı ile reaksiyona girerek
bileşimini değiştirmesi esasına dayanır ki bu erime
tipine de batch/equilibrium (yığın/denge) erimesi
denmektedir. Ayrıca, bu fier iki tip erime de kendi
arasında modal erime ve non-modal erime olmak
üzere M alt tipe ayrılmaktadır. Bu erime tiplerinden
herhangi birisiyle oluşan bir magmatik sıvının
katılaşması sırasında sıvının ilksel bileşimim
değiştiren ve böylece mineralojik-jeokimyasal
bileşimleri farklı kayaçların oluşumunu sağlayan
bir takım süreçler etkin olabilmektedir. Bunlar,
başlıca magma kanşımı-asimilasyon, fraksiyonel
kristalleşme ve asimüasyon-fraksiyonel kristalleşme
süreçleridir.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Sibel TATAR
Yazar Üniversitesi: 
Cumhuriyet Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
2. Yazar
Yazar Adı: 
Durmuş BOZTUĞ
Yazar Üniversitesi: 
Cumhuriyet Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
1997
Cilt/Sayı: 
50
Sayfa Aralığı: 
8-22
PDF Dosyası: 
Referanslar: 

Albaiéde» F. (1983). Inversion of batch .melting equations and trace
element pattern of the mantle. J. Geophys. Res.,, 88110573/83.
Albaréde, F. (1996)'. Introduction, to Geoehemical Modelling. Cambridge
University .Press., 543 ppf,
Albaréde» F.. and Bottinga» Y., (1972). Kinetic disequilibrium 'between.
phenocrysts and. host lava.. Geochim. Cosmochim. Ada, 36,141-56..
Albacéde, F., and Provost» A. (1.977). Petrological and geochemical
masn balance: an algorithm for least-squares fitting and general
error analysis.. Comp. Set., 3,309-26.
Albaréde, C J., Treuill » M., Minster» J,F,, Minster., B., and Albaiede F.
1977.. Systematic: use of trace elements in. Igneous processes.. Part
1 ;: Fractional crystalization. processes in. volcams suites. Contr.
Mineral, .Petrol..» 60,57-76.
Allègre, C J. and Minster, J,.F. 1978:. Qualitative models of trace element
behavior in magmatic processes.. Ea.rth Planet.,
Sei. Lett. 3S, 1-25.
Bowen, M,L. (1956). The: Evoluation of the Igneous- Rocks» Dover,.
y, L. and Lancelot, J.R.. (1979).. Rb-S.r systematic mû cnistal
contamination .models for calc-alkaline igneous rocks.. Earth Pia-met. Sei. Letters, 43» 385-96»
COK,K.G., Bell, JD.,. and Pankhurst.RJ., 1984 The Inteipcetatioa of
Igneous Rocks. London: George Allen and Unwin, 450 p.
DePaolo, DJ. 1981. Trace elememi am isotopic effects of combined
waUiock assimilation and fractional crystallisation. Earth Planet.
Sei. Lett. 53,189-202.
Didier, J. and Barbarin, B, (eds.), 1991a. Enclaves and Granite Petrology::
Developments im Petrology, 13, Elsevier, Amsterdam, 625 p.
Didier,, I. and Barbarin» B. (eds.), 1991b,. The different types of enclaves
in granites-Nomenclature: la Didier, J. and Barbatan» B.
(eds.), Enclaves and Granite Petrology, Developments in Petrology,
13, Elsevier, 19-24,
Fame, G. (1986). Principles of Isotope Geology. New York: John Wiley.
Fernandez» A.N. and Barbarin,'B. 1991. Relative ihology of coeval
mafic and. feisic magmas: Nature of resulting interaction processes.
Shape and mineral fabrics of mafic imcrogranidar enclaves:
In: Didier, I. and Barbarin, B. (eds). Enclaves and Gra.ni.te Petrology..::
Developments in. Petrology, 13, Elsevier, 263-275.
Heck.,, R J. and Criss, R,E, (198.5). Strontium and oxygen isotopic variations,
in Mesozoic and. Tertiary pillions of Central Idaho.. Contrih.
Mineral. Petrol,.90, 291-308.
Gast, P.W. (1968). Trace element fractionation and the origin of tholeiitic
and alkalime magma types.,. Geochim.Cosmocfaim.Acta,
32,, 1057-86..
Greenland, L.P. (1970). An équation, for trace element disobutkm during
magmatic crystallization.. Amer. Mineral..,,. 55,455-65.
Hagen, H. And Neumann» E. R. (1990). Modeling of trace-element
distribution in. magma chambers using, open-system, models,
Corn-put, Geosd., 16,549-56.
Hibbard, M J,., 1991. Textural anatomy of twelve magma, mixed granitoid
systems.:: In Didier,, J. and Barbarin» B (eds.), Enclaves and.
Granite^ Petrology,, Development in. Petrology» 13, Elsevier, 431-444.
Hibbacd, MJ., 1995. Petrography to Pelrogemesis. Piemtice Hall. 587 pp.
Jiitean, M,. Miehard, A. and Albaréde» F.. (1.986). Tie Fb-Sr-Nd isotope:
geochemistry of some- .recent circum-Medi.tenraneara. granites.
Comtrib. Mineral., Petrol., 92,331-40..
Langmmr» GH., Vocke, RJX, Hanson, G.N., and Hut, SÄ. (1978). A
general mixing, equation with applications to Icelandic basalts.
Earth Planet Sei. Letters, 37,380-92.
Maalque.S. 1985. Igneous Petrology., Berlin: Springer-Verlag, 374 pp..
MuKtovani, M..SM. and Hawkesworth, C'J. (1990) An. .inversion approach
to assimilation and fractional crystallization processes.
Contr. Mineral. Petrol., 105,289-302.
O'Hara, MJ. and Mathews, RJE, 1981. Geochemical evolution, in an
advancing, periodically replenished, periodically tapped, continuously
fiactioned magma chamber. IGeol. Soc. Land. 138,237-77.
Powell, R. 1984'. Inversion of the assimilation, and. fractional crystallisation
(AFC) equations: suites. J. Geol. Soc. Load. 141,447-52.
Rollinson, H.R.. 1993'. using Geochemical Data: Evohtation, Presentation,
Interpretation. John Wiley Sons. Inc. 352 pp.
Schilling,,, J. G. and Winchester „ J.W., (1967). Rare-earth fractkmation
and. ma.gmat.ic: processes. In Mantles OF Earth and. Terrestrial Planets,
ed., S.K. Runcom, pp. 267-83. New York: Imterscieiioe.
. Shaw, D.M. (1970). Trace element, fiacttonation during anatexis. Geocfeim.
Cosmochim. Ada, 34,237-43.
Sparks, RJSJ., Hoppert, ILE. and Turner1 J.S. 1984, 'The fluid dynamics
of evolving magma chambers. Phil Trans R. Soc. Loud.
A310,511-34.
Steiger, R.H., and Wasserburg,,, G'J., (1966)., Systematics in the PtP08-
Th232^ Fb?37.u23Sf and W»6~U2S® systems., J. Geophys.. Res., 71,
6065-90.
Taylor, R.H., Jr. (1980). Trie effects of assimilation, of country rocks
by magmas on 18O/16O and ^Sr/^Sr systematics. Earth Planet.
Sei. Letters, 47,243-64.
Taylor,, H.P., Jr. and Sheppard, S.M.R (1986). Igneous rocks: I. Processes
of isotopic: fractionatiom and isotope systematics. In Rev.
Mineral. 16: Stable Isotopes, in High Temperature Geological
Processes, ed. J.W., Valley, H.P. Taylor Jr. and JR. O'Neil, pp,
227-71, Washington: Mineral. Soc. Amer.
Turner, JJS. and Campelt, IİL 1986. Gonvection and, mixing in -magma
chambers. Earth Sei. Rew., 23,255-352.
Vollmer, R. {1976). Rb-Sr and U-Tli-Pb systematics of alkaline rocks:
the alkaline rocks from Italy, Geochim. Cosmochim. Acte, 40,
283-95.
Wilson, M. (1989). Igneous Petrogeaesis.. Oxford University Press., 466pp.
Wood,, B J. ani D.G. Fraser 1976. Elementary thermodynamics for geologists.
Oxford; Oxford. University Press..
Wright» T.L., aid Doherty P.C. 1970. A linear programming and least
squares computer method for solving petralogjc mixing, problems.
BidL Geol. Soc. Amer., 81,1995-2008.
Yılmaz,,, S. and. Boztuğt D., 1994. Grankpyid Petrojeneànde Magma
Mmglng/Mmag Kavramı.. Jeoloji Mühendisliği, 44-45,1-20.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.