Boğsak Karst Kaynağı (Mersin-Taşucu) Örneğinde Bir Karst Kaynağı ve Akiferinin Jeohidrolojik Analizi

Makalenin İngilizce İsmi: 
Geohydrological analysis of a karst spring and its aquifer on. the example of Boğsak karst spring (Mersin-Taşucu)
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Türkçe Özet: 

Mersin iline bağlı Taşucu bucağının 10 km. batısındaki Boğsak köyü .giri.sin.de yer alan Boğsak kaynağı,, bazı yıllardaki
yaklaşık 10 m.3/sn'lik boşalımı ve İl ay boyunca süregiden aşın tuzlu niteliği ile bilimsel açıdan, son. derece ilginç bir karst
kaynağıdır.
Boğsak karst kaynağı; bir tek yeraltı drenaj alanından değil,, değişik kotlarda yer alan ve statik yeraltı su düzeyleri
aşıldığında sularını sadece bir noktadan, olmak üzere komşu, drenaj alanlarından sadece birine boşaltan, bir çok kapalı yeraltı
drenaj alanından (çanak) oluşan ve yerel, geçirimsiz seviyeler içeren bir' karst akiferinin suyunu drene etmektedir.
Kaynak debisinin, azalma dönemindeki regresyon analizi, klâsik, yöntem, çerçevesinde fakat daha farklı bir yol izlenerek
yapılmış ve önerilen yolun, daha güvenli olduğu sayısal olarak kanıtlanmıştır, Kaynağın debi-zaman ilişkisini yansıtan
eşitlikten hareketle,, birinci aşamada karst akiferin hidrolik katsayılarını ifade eden iletimlilik, depolama ve geçirimlilik
katsayıları güvenli yönde kalarak sınır değerleriyle hesaplanmış,, ikinci aşamada, ise bölgesel meteorolojik su bilançosuna
dayanılarak Boğsak. karst kaynağı akiferinin olası yayılıra alanının alt ve üst sınır değerleri belirlenmiştir. Tüm hidrolik
parametrelerin ve akifer boyutlarının gözönüne alınmasıyla. Boğsak karst kaynağı akiferinin su potansiyeli ile statik ve
dinamik rezervi, bulunmuştur.
1/10.000 ölçekli, ayrıntılı genel jeoloji ve karst jeolojisi çalışmalarının meteorolojik, ve hidrolojik analizler ile
laboratuvar deneylerinden sağlanan verilerle sentezini baz alan. bu. .çalışma sonunda Boğsak karst kaynağı ve akiferinin
temel hidrolik karakteri ortaya çıkarılmıştır.

İngilizce Özet: 

The Boğsak. karst spring is at 'the entrance Boğsak village, al 10 km, distance on. W of Taşucu subprovince.
It has 10 m.3/s discharge in .some years and a strong saliniz.ati.on is effective on. 11 months, in per year.
An aquifer model possessing many closed underground drainage areas (bowls) taking place at different elevations»
which, is proposed drains their water to only one neighbouring underground, drainage area .from only one point, when the
grounwater level of the static reservoir exceeded. This new aquifer model, which, explains both the discharge of the Boğsak
karst spring and the process of the saltation,, will open new sights in to karstic hydrogeology and the general
hydrogeologic s todies.
It is concluded that, trying; to prevent the encroachment, of seawater to the spring will be unsuccesfull and uneconomic
in general. Therefore., leaving the spring in its own. flow condition is useful only in January and February» when it has
maximum discharges and discharging the fresh, water by a possible production well located at 1 km distance on SW of the
spring with. 250-300 m. depth, is probably the most economical and realistic solution.
The- defiencies of the classical way in. the analysis of discharge of a karst spring depending on the time in decreasing period
of spring discharge are explained numerically such .as .shown in. the example of the Boğsak karst spring. One of the most
important defiencies in violating assumptions regarding 'the relations described in. teh discharge equations, The proposed
approach and the classical approach are applied to the discharge in decreasing period. Comparison of the results shows the
validity of the approach proposed in this study, Based on all data determined above, the total, static and dynamic rezcrves of the
ground water in. aquifer- have- been calculated, from the hydraulic parameters and. the dimensional properties of the aquifer.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Turgut ÖZTAŞ
Yazar Üniversitesi: 
İstanbul Teknik Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Maden Fakültesi
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
1993
Cilt/Sayı: 
42
Sayfa Aralığı: 
5-14
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_2467_pp_5-14.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Bayazıt, M. 1981, Hidrolojide istatistiksel Yöntemler,
İTÜ Yayını, No., 1197,,, 224 s., İstanbul
Bayazıt, M.s Avcı, 1., Şen, Z, 1978, Hidroloji Uygulamaları,
İTÜ Yayını, No. 1111,280 s., İstanbul
Birsoy, Y.K. 1982, Karstik Kaynak Boşalımı Sorunlarına
Bileşik Hazne Modeli ile Yaklaşım, EÜ Yerbilimleri
Fak,., 63 s., İzmir,
Chow, V.T.,Yevdjevich, V.M.,Dandy, D JR., Matalas,
N.C. 1964, Statistical and Probability Analysis of
Hydrologie Data, Handbook of Applied. Hydrology,
Section 8, pp.. 8.1-8.97, McGraw-Hill Book.
Comp,, USA.
Eroskay, S.Ö, 1980, Karst Kaynaklarının Geliştirilmesi,
İÜ. Coğrafya Enst. Derg., s. 215-234, İstanbul.
Karanjac, J, 1977, Recession Hydrograph Analysis in
Karst Aqueifers, Karst Hydrogeology Symposium-
Proceedings (ed. Giinay, G.,Karanjac, J. 1978),
DSl-UNDP Project, TUR 77/015, Tech,. Report
No.a 27, pp. 65-85, Ankara.,
Mijatovic, B.,. (Çev, Korkmaz, N.) 1975, Karstik Aklferlerde
Boşalım Eğrisiyle Depolama Katsayısı ve
Transm.issibil.ite Tayini, DSİ Gn. Md. Yayını, 10
s., Ankara.
Öziş, Ü, 1979, Türkiye'de Karst Hidrolojisi Çalışmalarına
Toplu Bakış, Birinci Ulusal. Hidroloji Kongresi,
İTÜ' inşaat Fak., s. 49-63, istanbul
Öziş, Ü.JÜnal, E.,Harmancıoğlu, N.., Benzeden, E., 1981,
Underground Storage Capacity of Darns in Karst
Regions-Estimated Through Recession Hydrographs,
Bull, of the Int. Assoc. of Eng., GeoL, No.,
24, pp., 75-79, Germany
Öztaş, T. 1933, Yeraltında So Toplanmasını Denetleyen
Etmenler ve Hidıojeolojik Ortamlar, Koyu. Dergisi,
S... 6, s. 4-5, İstanbul*
Öztaş, T. 1989, Mersin-Taşucu-Boğsak Kaynağı ve Dolayının
Karst Hidrojeolojisi (İTÜ Doktora Tezi)-
140. s., İstanbul.
Şahinci., A.,. 1976» Göksu ve Göldeğirmeni Kaynaklarının
İncelenmesi (Doçentlik Tezi), E.Ü, Fen Fak. Jeoloji
Kürsüsü, 75. s., İzmir.. -
Ünal, E. 1981» Karst Bölgelerdeki Baraj Hazinelerinin
Yeraltı Biriktirme .Hacminin Oymapmar Örneğinde
Alçalma Hidrografi Yöntemiyle İncelenmesi,, E,(X
İnşaat Fak... Hidroloji ve Su. Yapılan Yüksek Lisans
Tezi» No. 13,63 s., Izmir

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.