Boğaçay (Antalya) Kıyı Ovası’nın Mühendislik Jeolojisi Değerlendirmeleri

Makalenin İngilizce İsmi: 
Engineering Geological Evaluations of Boğaçay (Antalya) Coastal Plain
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Antalya
Boğaçay Ovası
Kent jeolojisi
Lagüner çökeller
Mühendislik jeolojisi
Türkçe Özet: 

Kıyı ovalarında kentleşme amaçlı yapılan mühendislik faaliyetlerinin doğal yapıya ve jeolojik
süreçlerin kent üzerine etkileri mühendislik jeolojisinin önemli konularındandır. Kıyı ovaları; taşkın, kıyı
erozyonu, deprem, sediman birikmesi ve yeraltısuyu değişimleri gibi doğal olayların etkisi altında
kalmaktadır. Bu çalışmada, Boğaçay (Antalya) kıyı ovasında kentleşme açısından dikkate alınması gereken
mühendislik jeolojisi konuları irdelenmiştir. Ovanın jeolojik yapısı ortaya çıkarılmış, jeolojik birimlerin
mühendislik özellikleri tanımlanmış, ovada kentleşmeyi etkileyebilecek doğal etkenler belirlenmiş,
kentleşme faaliyetlerinin doğal yapıya uygunluğu irdelenmiş ve arazi kullanımına yönelik çözüm
önerilerinde bulunulmuştur. Boğaçay kıyı ovası, turistik, doğal, tarımsal ve ekonomik değerleri ile
Antalya’nın önemli bölgelerinden biridir. Bölgede yapılaşma yerlerinde zemin kaynaklı sorunlar
yaşanmıştır. Zemin yapısı oldukça karmaşık olup lagüner çökellerden oluşmaktadır. Yüksek katlı
yapılaşmaya izin verilmesi ve uygulamadaki mühendislik hataları, sorunların diğer nedenleridir. Bölge, üç
diri fay kuşağının arasında yer almaktadır. Zemin kalınlığının fazlalığı ve zeminin yumuşaklığı nedenleri
ile deprem şiddeti kayaya göre daha fazla hissedilecektir. Bölgedeki kum, çakıl ve taş ocakları doğal
yapıya zarar vermiş ve çevre sorunlarına yol açmıştır. Ayrıca aşırı malzeme alımı Konyaaltı Plajı’nın
sediman kaynağını azalttığından kıyı erozyonuna neden olmuştur. Çevresinde dik topoğrafyası olan ve
anlık yüksek yağış alan bir düzlükte, sel ve taşkın riski bulunmaktadır. Mühendislik jeolojisi kriterleri
değerlendirildiğinde; mevcut imar planının bazı sakıncalar içerdiği, yoğun yapılaşmanın büyük risk
taşıdığı, imar planının jeolojik veriler ışığında revize edilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır.

Key Words: 
Antalya
Boğaçay plain
Urban geolog
Lagoonal soils
Engineering geology
İngilizce Özet: 

Effects of engineering works on the natural system during urbanization on a coastal plain, and effects
of geological processes on a city are the research areas of engineering geology discipline. Coastal plains
are under effect of natural processes such as flood, coastal erosion, earthquake, sediment accumulation
and groundwater level change. In this study, engineering geological issues which should be considered for
a coastal plain were examined for Boğaçay coastal plain (Antalya) case. Geology of the plain was defined,
engineering properties of the geological units were explained, natural processes which may affect
residential areas were determined, residential facilities were examined in accordance with the natural
conditions, and solutions were recommended for the purpose of land-use. Boğaçay coastal plain is one of
the most attractive region of Antalya for its touristic, natural, agricultural, and economical values. Some
foundation problems were encountered on buildings constructed on the plain. Soil profile in lagoonal deposits is complex. Allowance of high rise buildings and engineering mistakes are the other problems.
The plain is located in the middle of three active fault zones. Due to the existence of very thick and soft soil
near the surface, the earthquake intensities will be greater on the soil surface as compared to rock the
strata lying at greater depths. Sand, gravel and rock quarries in the area destroyed the nature and caused
some environmental problems. Excessive quarrying has resulted in reduction of sediment supply to
Konyaaltı beach and thus promoting coastal erosion. There is high flood risk on the plain due to the
existence of steep topography and high rainfall rates in the surrounding area. Based on engineering
geological criteria, it is required to revise the current urban plans due to problems of the existing
residential plans and high risk for densely populated areas.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Nihat DİPOVA
Yazar Üniversitesi: 
Akdeniz Üniversitesi
Yazar Anabilim Dalı: 
İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2010
Cilt/Sayı: 
34
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
71-84
PDF Dosyası: 
application/pdf iconarastirmax_1973_pp_71-84.pdf
Makalenin Yayınlandığı Web Sitesindeki Linki: 
Makaleyi Dergi Web Sitesinden İndirin
Referanslar: 

Akay, E., Uysal, Ş., Poisson, A., Cravatte, J., ve
Müller, C., 1985. Antalya Neojen havzasının
stratigrafisi. T.J.K. Bülteni, 28 (2), 105-121.
Cangir, B., 2008. Hurma ve Sarısu (Antalya)
bölgelerindeki zeminlerin geoteknik
özelliklerinin araştırılması. Akdeniz Üniversitesi
FBE, İnşaat Müh. Ana Bl. Dalı.
Çevik,N., 1994. Localisation of Olbia at the north of
Pamphilia, Lykia, Anadolu-Akdeniz Arkeolojisi,
Akdeniz Üniversitesi Likya Araştırma Merkezi
ve Arkeoloji Bölümü Süreli Yayını.
Dipova, N., 1997. Assessment of soil behaviour in the
Konyaaltı region (Antalya), M.S.Thesis, Middle
East Technical University, Ankara, Turkey.
Dipova, N., 2009. Preliminary assessments on the
modes of instability of the Antalya (SW-Turkey)
coastal cliffs. Environmental Earth Sciences, 59
(3), 547-560.
Dipova, N., 2010. Geotechnical characterization and
facies change detection of the Bogacay coastal
plain (Antalya, Turkey) soils. Environmental
Earth Sciences, DOI: 10.1007/s12665-010-0575-
6
Dipova, N., Cangir, B., 2010. Lagün kökenli kil-silt
zeminde sıkışabilirlik özelliklerinin regresyon ve
yapay sinir ağları yöntemleri ile belirlenmesi.
İMO Teknik Dergi, 21 (3), 5069-5086.
DSİ, 1997. Boğa Çayı Taşkın Raporu, DSİ 13.
Antalya Bölge Müdürlüğü.
Glover, C.P., Robertson, A.H.F., 1998a. Role of
regional extension and uplift in the Plio-
Pleistocene evolution of the Aksu Basin, SW
Turkey. Journal of Geological Society, London,
155, 365-387.
Glover, C.P., Robertson, A.H.F., 1998b. Neotectonic
intersection of the Aegean and Cyprus tectonic
arcs: extensional and strike-slip faulting in the
Isparta Angle, SW Turkey. Tectonophysics, 298,
103–132.
Kılcı, R.E., 2005. Antalya Liman Mahallesi’ndeki
killi zeminin geoteknik özelliklerinin
belirlenmesi, Akdeniz Üniversitesi FBE, İnşaat
Müh. Ana Bl. Dalı.
Öner, A., 1997. Teke yarımadası (Antalya) güneyinde
kıyı-kenar çizgisi değişimleri, I. Türkiye’nin Kıyı
ve Deniz Alanları, Ulusal Konferansı Bildiriler
Kitabı, Ankara.
Şenel, M., 1997. 1:100.000 Türkiye Jeoloji Haritası,
Antalya L11 Paftası. MTA Yayınları, Ankara.
Yılmaz, F.K., 2008. Antalya’nın günlük yağış
özellikleri ve şiddetli yağışların doğal afetler
üzerine etkisi, Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (1),
19-65.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.