Toprak Yeme Hastalığında (Jeofaji) Kullanılan Toprakların Jeolojik Özellikleri(Bor-Emirgazi Bölgesi)

Makalenin İngilizce İsmi: 
Geologıcal Characterıstıcs of Soıls Used ın Geophagy (Bor-Emirgazi)
Makale İçerik Bilgileri
Makale Dili: 
Türkçe
Anahtar Kelimeler: 
Çocuk
Kadın
Anemi
demir eksikliği
jeofaji
mineraloji
Niğde
pika
tıbbi jeoloji
toprak yeme hastalığı.
Türkçe Özet: 

Bu çalışmada, Niğde ve yakın yöresinde gerek pekmez yapımında, gerekse toprak yemede tüketilen toprak
ve/veya kayaçların mineralojik ve jeokimyasal özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Niğde
Bor, Ulukışla ve Aksaray-Emirgazi yöresinden 12 adet örnek derlenmiş ve örnekler üzerinde XRD tüm
kayaç analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler sonucunda kil, mika, karbonat (kalsit, dolomit),
kristobalit, amfibol, kuvars, feldispat ve opal-CT mineralleri belirlenmiştir. Örneklerin tümünde iz element
ve ana element analizleri gerçekleştirilmiştir. Ana element dağılımlarında Bor yöresinde
CaO+Al2O+Fe2O3; Ulukışla yöresinde CaO+SiO2+Fe2O3; Emirgazi yöresinde CaO+MgO egemenliği
gözlenirken, iz element analizinde Bor yöresi örneklerde Sr, Ba, Ce, Zn ve As; Ulukışla yöresinde U, Ce,
Ba, Zr, Sr, Ni; Emirgazi yöresinde ise Ba, Sr, La, Ce, Co, Zr elementleri dikkat çekmektedir. Kullanılan
tüm örnekler Neojen yaşlı gölsel çökellerden derlenmiş olup, özellikle altere olmuş kesimlerdeki halen
kazılabilir bölümler tüketilerek kullanılmaktadır.

Key Words: 
children
Women
Anaemia
lack of iron
Geophagy
mineralogy
Niğde
pica
medical geology
soil eating disease.
İngilizce Özet: 

The aim of this study was to determine the mineralogical and geochemical properties of the rocks and/or
soils consumed for making grape molasses and "eating" which is called geophagy. For this purpose 12
samples were collected from the regions of Niğde Bor, Ulukışla and Aksaray-Emirgazi and full rock
analyses were carried out including XRD. As a result; clay, mica, carbonate (calcite, dolomite),
cristobalite, amphibole, quartz, feldispar and opal-CT minerals were detected. Elemental and trace
element analyses were carried out on all samples. Elemental analyses results showed that elements such as
CaO+Al2O+Fe2O3 in Bor; CaO+Si2O+Fe2O3 in Ulukışla; CaO+MgO in Emirgazi regions were dominant.
According to trace elemet analyses, concentrations of Sr, Ba, Ce, Zn and As in Bor; U, Ce, Ba, Zr, Sr, Ni
in Ulukışla and Ba, Sr, La, Ce, Co, Zr elements in Emirgazi regions drew attention. As a result of these
analyses we can say that all samples are lacustrine sediments that are claystone, travertine and dolomite
and Neogene aged.

Yazar Bilgileri
1. Yazar
Yazar Adı: 
Mehmet ŞENER
Yazar Üniversitesi: 
Niğde Üniversitesi
Yazar Fakültesi: 
Mühendislik Mimarlık Fakültesi 
Yazar Anabilim Dalı: 
Jeoloji Mühendisliği
2. Yazar
Yazar Adı: 
Gülüstan ÇAKAR
Yazar E-posta: 
Makale Künye Bilgisi
Makalenin Yayımlandığı Dergi: 
Jeoloji Mühendisliği Dergisi
Makale Yayın Yılı: 
2009
Cilt/Sayı: 
33
Sayı: 
2
Sayfa Aralığı: 
143-172
Referanslar: 

Akçay, A., E. ve Dönmez, M., 2005. 1/100.000
ölçekli Türkiye Jeolojisi Haritaları,
Aksaray-L30 Paftası. Rapor No:50, 3-8 s.,
Ankara.
Arcasoy A., 1994. Türkiye'de geophagia (Toprak
yeme alışkanlığı). Ankara Üniversitesi
Basımevi, 1-50, Ankara.
Atabey, E. ve Ayhan, A., 1986. Niğde-UlukışlaÇamardı-
Çiftehan yöresinin jeolojisi.
MTA Raporu, Rapor No: 957.
Batum, İ., 1978. Nevşehir güney batısındaki
Göllüdağ ve Acıgöl volkanitlerinin
jeokimyası ve petrolojisi. Yerbilimleri
Dergisi, Cilt 4, Sayı:1-2, 70-78s. Ankara.
Bilgin, Z. R., Metin, Y., Çörekçioğlu, E., Bilgiç,
T. ve Şan, Ö., 1997. Bozburun-Marmaris-
Köyceğiz-Dalaman (Muğla) dolayının
jeolojisi. MTA Rap. No:10008
(yayımlanmamış), Ankara.
Blumenthal, M. N., 1952. Toroslarda yüksek
Aladağ silsilesinin coğrafyası stratigrafisi
ve tektoniği hakkında yeni etütler.
M.T.A. yayınları, Seri D, No:6, Ankara.
Demirtaşlı, E., Bilgin, A. Z., Erenler, F., Işıklar,
S., Sanlı, D. Y., Selim, M. ve Turhan, N.,
1973. Bolkardağlarının Jeolojisi.
Cumhuriyeti’in 50. Yılı Yerbilimleri
Kongresi, M.T.A. Özel Yayın, 42-57s.
Ankara.
Göncüoğlu, M. C., 1977. Niğde masifinin
jeolojisi. M.T.A. Yayınları, Derleme
Raporu No: 7856, 7-80s. Ankara.
Göncüoğlu, M. C., 1981. Niğde masifi’nin
jeolojisi. İç Anadolu’nun Jeolojisi
Sempozyumu, TJK 35. Bilimsel ve Teknik
Kurultayı, 16-19s.
Göncüoğlu, M. C., 1985. Niğde Masifinin batı
yarısının jeolojisi M.T.A. Raporu, Rapor
No: 1858, 48,50-55, 58-61s. Ankara.
Karoui A. and Karoui H., 1992. Pica in Tunusian
children. Results of a survey in a
polyclinic of the Tunusian social security
national administration. Paediatrie 48(7-
8):565-9.
Ketin, İ., 1966. Tectonic Units of Anatolia (Asia
Minor). Bull. Miner Expl. Inst. Turk., 23-
34, Türkiye.
Koç A., Erel Ö., Ateş A. and Avcı Ş., 1995. Iron
deficiency and anemia in children with
pica. Xlllth Meeting of the International
Society of Haematology
(European&African division), 3-8
September, Abstract Book, 745s, Istanbul-
Türkiye.
Konak, N., Hepşen, N., Öztürk., E. M., Öztürk,
Z., Çakmakoğlu, A., Göktaş, F., Sarıkaya,
H., Armağan, F., Çatal, E. ve Serdaroğlu,
M., 1997. Menderes masifi G.GD’sundaki
Mesozoyik istiflerinin karşılaştırmalı
stratigrafileri ve konumları. TJK, Bildiri
özleri.
Özcan, A., Göncüoğlu, M. C., Turhan, N.,
Şentürk, K., Uysal, S. ve Işık, A., 1990.
Konya-Kadınhanı-Ilgın dolayının temel
jeolojisi. MTA. Der. Rap. No:9535
(yayımlanmamış), Ankara.
Recor WG Jr. 1989, Pica: Its frequency and
significance in patients with iron
deficiency anemia due to chronic
gastrointestinal blood loss. J., Gen Intern
Med 4(6):512-3.
Robinson B. A, Tolan W., Golding-Beecher O.,
1990. Childhood picasome aspects of the
clinical profile in Manchester. West Indian
Med. J., 39(1):20-6, Jamaica.
Şenel, M. N., Öztürk, E. M., Özdemir, T.,
Kadınkız, G., Metin, Y., Öcal, H.,
Serdaroğlu, M. ve Örçen, S., 1994. Fethiye
(Muğla)-Kalkan (Antalya) ve kuzeyinin
jeolojisi. MTA Rap. No:9761
(yayımlanmamış), Ankara.
Tıbbi Jeoloji. MTA Jeoloji Etüdleri Dairesi.
www.mta.gov.tr/v1.0/daire.../index.php?id
=tıbbi_jeoloji.
Turkecan, A., Akcay, A. E., Satir, M., Donmez,
M., Ercan, T., 2003, Melendiz Dağları
(Niğde) volkanizması, 56. Türkiye Jeoloji
Kurultayı, Bildiri Özleri Kitabı, s. 16,17.
Ulu, Ü., Bulduk, A. K., Ekmekçi, E., Karakaş,
M., Öcal, H., Arbas, A., Şaçlı, L.,
Taşkıran, M. A., Adır, M., Sözeri, Ş. ve
Karabıyıkoğlu, M., 1994. İnlice-Akkise ve
Cihanbeyli-Karapınar alanının jeolojisi,
MTA. Der. Rap. No:9720
(yayımlanmamış), Ankara.
Yoldaş, R., 1973. Niğde-Ulukışla bitümlü şist
alanının jeolojisi ve ekonomik olanakları,
yayımlanmamış MTA raporu, No:5050.
Yver A., Leverger G., Iniguez J. L., Gouraud, F.,
Lamour, C., Gamier, R., Turbier, C.,
Delour, M. ve Lasfargues, G., 1991. Lead
Poisoning in children. Asropos of 129
cases, Arch Fr. Pediatr 48(3):185-8.

Türkiye’nin ilk İşletme Fakültesi olan İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi bir ilke daha imza atmaya hazırlanıyor. Arastirmax.com "1. Liselerarası İşletme ve Ekonomi Proje Yarışması"nın sponsorlarından biri olmaktan gurur duymakta.